طراحی مدلی از فرایند کارراهۀ شغلی کارکنان دانشی (مورد مطالعه: شهرداری تهران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای مدیریت دولتی از دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب. تهران، ایران

2 دکترای مدیریت دولتی/ دانشیار گروه مدیریت دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب. تهران، ایران

3 دکترای مدیریت صنعتی، استادیار گروه مدیریت صنعتی دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب. تهران، ایران.

4 دکترای مدیریت صنعتی، دانشیار دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب. تهران، ایران.

چکیده

هدف: ملادکوا و همکاران(2015) استفاده از انگیزاننده‌ها را لازمۀ بهره‌برداری اثربخش ازکارکنان دانشی دانسته و ایجاد کارراهۀ شغلی مناسب را انگیزاننده‌ای مؤثر برای کارکنان دانشی معرفی کرده‌اند. پژوهش حاضر با هدف طراحی مدلی از فرایند کارراهۀ شغلی کارکنان دانشی انجام شد. روش: این پژوهش به روش توصیفی- اکتشافی انجام شد. ابتدا مضامین و مقوله‌های شکل‌دهندۀ مدل با استفاده از تحلیل مضمون، شناسایی و با مدل‌سازی نرم ساختاری- تفسیری، الگوی فرایندی کارراهۀ شغلی ارائه شد. جامعۀ آماری شامل خبرگان دانشگاهی و صاحب‌نظران حوزۀ مدیریت منابع انسانی بود و برای رسیدن نمونۀ آماری خبرگان تا مرحلۀ اشباع نظری، 15 نفر به روش هدفمند/ قضاوتی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل مصاحبۀ نیمه ‌ساختاریافته و پرسشنامه خبره‌‌مبنا بود که روایی سؤالات مصاحبه و پرسشنامۀ خبره‌مبنا با روش روایی صوری و پایایی آن به روش بازآزمون تأیید شد. یافته‌ها: پس از انجام مصاحبه‌ها، از بین 163 عبارت بیانی شناسایی‌شده، 44 مضمون پایه استخراج و کدگذاری شدند. این مضامین بر اساس محتوا و ظاهر، با عنوان مضامین سازمان‌دهنده/ تم فرعی و در مرحلۀ آخر در قالب چهار تم اصلی یا فراگیر نهایی شدند. نتیجه‌گیری: ترکیب نتایج تحلیل مضمون و مدل‌سازی ساختاری- تفسیری، ارائۀ مدلی از فرایند کارراهۀ شغلی کارکنان دانشی مشتمل بر چهار مرحلۀ برنامه‌ریزی کارراهۀ شغلی، مدیریت کارراهۀ شغلی، توسعۀ کارراهۀ شغلی و پیامدهای کارراهۀ شغلی بود.

کلیدواژه‌ها


  • سند چشمانداز بیستساله جمهوری اسلامی ایران.
  • اردلان، محمدرضا و مدینه همتی(1396). «کارراهۀ شغلی و خودکارامدی مربیان فنی و حرفه‌ای(مطالعۀ موردی: استان همدان)». مدیریت بر آموزش سازمانها، ش 6(2): 59-85.
  • سپهریان، سید بختاش(1396). بررسی میزان تأثیر کارراهۀ شغلی بر عملکرد کارکنان جمعیت هلال احمر خوزستان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، مدیریت دولتی، گرایش تحول. نراق: دانشگاه آزاد اسلامی.
  • سپهوند، رضا؛ محسن عارف‌نژاد و زهرا قربانی(1397). «اثر ارزشهای کاری بر جهتگیری مسیر شغلی متنوع و بدون مرز با نقش میانجی شخصیت نیروی کار(مورد مطالعه: شرکت نرمافزاری همکاران سیستم)». مشاورۀ شغلی و سازمانی، ش 10(35): 26-29.
  • سلیمی، حامد(1396). تأثیر کار دانشی بر نوآوری و عملکرد سازمانی شرکتهای کوچک و متوسط پارک فنّاوری. پایان‌نامه کارشناسی ارشد مدیریت گرایش فنّاوری اطلاعات. صفادشت: دانشکده علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی.
  • سیدجوادین، رضا(1395). مدیریت منابع انسانی و امور کارکنان. تهران: نگاه دانش.
  • سیدنقوی، سید مهدی و محبوبه عرب کلمری(1390). «جهت‌گیری‌های درونی کارراهه: مطالعۀ موردی صنعت بانکداری». علوم مدیریت ایران، سال ششم، ش 24: 40-25.
  • عباس‌زاده، ناصر؛ نادر سلیمانی و زهرا یوردخانی(1389). «بررسی وضعیت موجود و ارائۀ مدل مطلوب کارراهة شغلی برای معلمان در مدارس متوسطه استان سمنان». رهبری و مدیریت آموزشی، ش 4(3): 87-104.
  • مهدی‌بیگی، نجمه؛ اسماعیل یعقوبی و مسلم سیدالحسینی(1396). «مدیریت کارراهۀ شغلی و جانشین‌پروری: تبیین نقش تعدیل‌گری فرهنگ مربی‌گری». پژوهشهای مدیریت عمومی، ش 10(38): 145-170.
  • میرسپاسی، ناصر(1394). مدیریت استراتژیک منابع انسانی و روابط کار با نگرشی به روند جهانی‌سازی. تهران: کتابسرا.
  • نصراللهی، محمد؛ محمدرضا سلطانی و علی فرهی(1397). «ارائۀ الگوی کارراهۀ شغلی». توانمندسازی سرمایۀ انسانی، ش 2(1): 139-150
  • یاورپور، هوشنگ؛ مهربان‌هادی پیکانی و آذر قلیزاده(1396). «طراحی مدل مدیریت مسیر ارتقای شغلی کارمندان بانک ملی ایران». خط مشیگذاری عمومی در مدیریت، ش 8: 281-263.
  • Abbaszadeh, Nasser; Nader Soleimani and Zahra Yordkhani (1389). "Study of the current situation and presenting a favorable model of career path for teachers in secondary schools in Semnan province." Educational Leadership and Management, Vol 4 (3): 87-104.
  • Akkermans, J. & et al. (2021). “Toward A Broader Understanding of Career Shocks: Exploring Interdisciplinary connections with Research on Job Search, Human resource Management, entrepreneurship & diversity”. Journal of Vocational Behavior, 126.
  • Ardalan, Mohammad Reza and Medina Hemmati (1396). "Career and self-efficacy of technical and professional trainers (Case study: Hamadan province)". Management on Organizational Training, Vol. 6 (2): 59-85.
  • Bagdadli, S. & M. Gianecchini (2019). “Organizational career management practices and objective career success: A systematic review and framework”. Human Resource Management Review, 29(3): 353-70.
  • Blokker, R.; J. Akkermans, M. Tims, P. Jansen & S. Khapova (2019). “Building a sustainable start: The role of career competencies, career success, and career shocks in young professionals’ employability”. Journal of Vocational Behavior, 112: 172-184.
  • Chlebikova, D.; M. Misankova & K. Kramarova (2015). “Planning of personal development and succession”. Procedia Economics and Finance, 26: 249-253.
  • De Vos, A.; B.A. Van der Heijden & J. Akkermans (2018). “Sustainable careers: towards a conceptual model”. Journal of Vocational Behavior.
  • Direnzo, M.S.; J.H. Greenhaus & C.H. Weer (2015). “Relationship between protean career orientation and work–life balance: A resource perspective”. Journal of Organizational Behavior, 36(4): 538-560.
  • Engel, Y.; E. Van Burg, E. Kleijn & S.N. Khapova (2017). “Past career in future thinking: How career management practices shape entrepreneurial decision making”. Strategic Entrepreneurship Journal, 11(2): 122-144.
  • Feldman, D.C. & M.C. Bolino (1996). “Careers within careers: Reconceptualizing the nature of career anchors and their consequences”. Human Resource Management Review, 6(2): 89-112.
  • Heslin, P.A.; L.A. Keating & A. Minbashian (2019). “How Situational Cues and Mindset Dynamics Shape Personality Effects on Career Outcomes”. Journal of Management, 45(5): 2101-2131.
  • Hirschi, Andreas & Jessie Koen (2020). “Contemporary Career Orientations and Career Self-Management: A Review and Integration”. Journal of Vocational Behavior, January: 1-18. elsevier.com /locate/jvb
  • irginia Tech (2021). Career Planning Guide (2020-2021). 1-79.(2021/7/5) career.vt.edu.
  • Jiang, Z.; X. Hu & Z. Wang (2018). “Career adaptability and plateaus: The moderating effects of tenure and job self-efficacy”. Journal of Vocational Behavior, 104: 59-71.
  • Mahdi Beigi, Najmeh; Ismail Yaghoubi and Muslim Seyed Al-Husseini (1396). "Career management and succession planning: explaining the moderating role of coaching culture." Public Management Research, Vol. 10 (38): 145-170.
  • Mirsapasi, Nasser (1394). Strategic management of human resources and labor relations with a view to the process of globalization. Tehran: azadi.
  • Mládková, L.; J. Zouharová & J. Nový (2015). “Motivation and Knowledge Workers”. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 207: 768-776.
  • Nasrallah, Muhammad; Mohammad Reza Soltani and Ali Farhi (1397). "Providing a career path model". Human Capital Empowerment, Vol 2 (1): 139-150
  • Redondo, R.; P. Sparrow & G. Hernández-Lechuga (2019). “The effect of protean careers on talent retention: examining the relationship between protean career orientation, organizational commitment, job satisfaction and intention to quit for talented workers”. The International Journal of Human Resource Management, 1-24.
  • Salimi, Hamed (1396). The effect of knowledge work on innovation and organizational performance of small and medium technology technology companies. Master Thesis in Information Technology Management. Safadasht: Faculty of Humanities, Islamic Azad University.
  • Sepahvand, Reza; Mohsen Arefnejad and Zahra Ghorbani (1397). "The effect of work values ​​on the orientation of a diverse and borderless career path with the mediating role of workforce personality (Case study: System Partners Software Company)". Job and Organizational Counseling, Vol. 10 (35): 26-29.
  • Sepehrian, Seyed Bakhtash (1396). Investigating the effect of career path on the performance of Khuzestan Red Crescent Society employees. Master Thesis, Government Management, Transformation Orientation. Naragh: Islamic Azad University.
  • Seth, T. & J. Lee (2017). “Consensus and conflict: Exploring moderating effects of knowledge workers on industry environment and entrepreneurial entry relationship”. Journal of Business Research, 78: 119-132.
  • Seyed Naqavi, Seyed Mehdi and Mahboubeh Arab Kalmari (2011). "Career Orientations: A Case Study of the Banking Industry". Iranian Management Sciences, Year 6, Vol 24: 40-25.
  • Seyyed javadin, reza (1396). Human resource management and personnel affairs. Tehran: neghahe danesh.
  • Shujahat, M.; M.J. Sousa, S. Hussain, F. Nawaz, M. Wang & m. Umer (2019). “Translating the impact of knowledge management processes into knowledge-based innovation: The neglected and mediating role of knowledge-worker productivity”. Journal of Business Research, 94: 442-450.
  • Spurk, D.; S. Kauffeld, L. Barthauer & N.S. Heinemann (2015). “Fostering networking behavior, career planning and optimism, and subjective career success: An intervention Study”. Journal of Vocational Behavior, 87: 134-144.
  • Twenty-year vision document of the Islamic Republic of Iran.
  • Wæraas, A. & D.Y. Dahle (2019). “When reputation management is people management: Implications for employee voice”. European Management Journal.
  • Wils, L.; T. Wils & M. Tremblay (2010). “Toward a career anchor structure: An empirical investigation of engineers”. Relations industrials/Industrial relations, 65(2): 236-256.
  • Yavarpour, Houshang; Mehraban Hadi Peykani and Azar Gholizadeh (1396). "Designing a management model for career advancement of Bank Melli Iran employees". General Policy Making in Management, Vol 8: 281-263.
  • Yoopetch, C.; S. Nimsai & B. Kongarchapatara (2021). “The Effects of Employee Learning, Knowledge, Benefits, and Satisfaction on Employee Performance and Career Growth in the Hospitality Industry”. Sustainability, 13(8): 4101. https://doi.org/10.3390/su13084101
  • Zhu, F.; Z. Cai, E.E. Buchtel & Y. Guan (2019). “Career construction in social exchange: a dual-path model linking career adaptability to turnover intention”. Journal of Vocational Behavior, 112: 282-293.