رفتارهای مدیریت غذا و الگوهای غذایی در دانشجویان مقیم خوابگاههای دانشگاه شهید باهنر کرمان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای جامعه‌شناسی گروههای اجتماعی، دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان. کرمان، ایران

2 کارشناس ارشد مطالعات زنان، گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان. کرمان، ایران.

چکیده

هدف: سلامت افراد جامعه، بیش از هر چیز به غذایی که مصرف می‌کنند، بستگی دارد. در این بین، دانشجویان به عنوان نسل آینده‌ساز، باید از سلامت جسمانی برخوردار باشند؛ لذا مدیریت و الگوی غذایی آنان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. هدف تحقیق حاضر، بررسی جامعه‌شناختی مدیریت غذا و الگوهای غذایی در بین دانشجویان مقیم خوابگاه دانشگاه شهید باهنر کرمان بود. روش: این پژوهش با رویکردی کمّی، به صورت پیمایشی و با استفاده از روش تصادفی طبقه‌بندی شده در بین 200 نفر از دانشجویان دختر و پسر خوابگاهی دانشگاه شهید باهنر کرمان انجام شد. یافته‌ها: برای آزمون فرضیات از آزمونهای پیرسون، تی.تست و رگرسیون استفاده شد. یافته‌های تحقیق نشان داد که 33 درصد دانشجویان رفتارهای مدیریت غذایی ناسالم و 34 درصد از آنان الگوهای غذایی ناسالم داشتند. علاوه بر این، دانشجویان آگاهی چندانی از روند مدیریت غذایی، مانند سرد کردن مواد غذایی نداشتند. نتایج آزمون فرضیات نیز نشان دادکه بین الگوی غذایی و مدیریت غذایی در دانشجویان رابطۀ مستقیم و مثبتی وجود داشت. همچنین بین جنسیت و مقطع تحصیلی با رفتارهای مدیریت غذایی رابطه وجود داشت. نتیجه‌گیری: زنان و کسانی که سطح تحصیلات بالاتری داشتند، از مهارتهای مدیریت غذایی بهتری برخوردار بودند.
 

کلیدواژه‌ها


  • احمدزاده، سید مصطفی و حسین زمانی(1398). «شاخصهای غذای طیب از دیدگاه قرآن کریم به روش تحلیل محتوای کیفی». قرآن و طب، دورۀ چهارم، ش 4: 18-13.
  • باقری، معصومه؛ کریم رضادوست، محمود آوینی و الهه موالی‌زاده(1395). «بررسی اثر عوامی جهانی شدن بر دگرگونی الگوی تغذیه». توسعۀ اجتماعی، دورۀ دهم، ش 4: 76-59.
  • برزویی، اعظم و لیلا آزادبخت(1389). «توصیف عادات غذایی دختران جوان اصفهانی: وضعیت دریافت چای، غذاهای آماده- عادات غذایی جوانان، غذاهای آماده- اسید چرب چربی‌ها». تحقیقات نظام‌مند سلامت، دورۀ ششم، ش 2: 164-157.
  • بختیاری، محمود؛ الهام احرام‌پوش، رضا راست‌منش، علی پیشه‌دل، فرید زائری و رضا همایون‌فر(1390). «ارتباط مصرف غذاهای آماده با سطح اضطراب در دانشجویان دانشگاههای علوم پزشکی شهر تهران». اصول بهداشتی روانی، دورۀ سیزدهم، ش 3(51): 212-221.
  • بیگلری، حامد؛ عبداله درگاهی، یاسر وزیری، ریحانه ایوان‌بقا، مهسا حامی و محسن پورصادقیان(1399). «ایمنی و بهداشت مواد غذایی از منظر اسلام». پژوهش در دین و سلامت، دورۀ ششم، ش 1: 143-131.
  • پورآرام، حامد؛ عباسعلی کشتکار، سید رضا سبحانی و احمدرضا درستی مطلق(1394). «ارتباط الگوهای غذایی غالب و فاکتورهای اقتصادی- اجتماعی در میان کودکان روستایی سنین دبستان شهرستان بیجار». فصلنامه علمی- پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی لرستان، دورۀ هفدهم، ش 3: 66-57.
  • شانشین، محبوبه و فریده نظری(1394). «الگوی غذایی غالب زنان بزرگسال شهر بوشهر و رابطۀ آن با چاقی عمومی و چاقی شکمی». طب جنوب، دورۀ هجدهم، ش 1: 14-1.
  • شریعتی، سید صدرالدین؛ محسن ایمانی و احمد نوروند(1396). «سبک مصرف غذا در تعلیم و تربیت اسلامی». فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی، سال نهم، ش 33: 41-21.
  • شهبازی، حسن؛ محمدحسین باقیانی مقدم، زهرا خواجه، عباس اسماعیلی، معصومه کریمی و شهناز علیان عجم(1392). «بررسی رفتارهای تغذیه‌ای و بهداشتی در دانش‌آموزان مقطع دبیرستان». آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، سال اول، ش 4: 80-69.
  • شهریاری، وحیده و مهرناز گلی(1396). «بهره‌گیری از برخی آموزه‌های اسلامی در زمینۀ آداب تغذیه سالم». طب و تزکیه، دورۀ بیست و چهارم، ش 4: 80-69.
  • صادقی، فرزانه(1391). «سلامتی را با غذاهای آماده به خطر نیندازیم». روزنامه کیهان، ش 53.
  • عباسی دره‌بیدی، احمد؛ سید احمد محمودیان و ژیلا نقیبی هرات(1394). «شیوۀ تغذیۀ صحیح و الگوی غذایی متناسب با فرهنگ قرآنی- اسلامی». کنگرۀ پیشگامان پیشرفت، مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت. دورۀ هشتم: 616-605.
  • عبدی، فاطمه؛ زهرا عطاردی کاشانی، پروین میرمیران و ترانه استکی(1394). «بررسی و مقایسۀ الگوی مصرف غذایی در ایران و جهان: یک مقاله مروری». مجله دانشگاه علوم پزشکی فسا، سال پنجم، ش 2: 167-159.
  • علیزاده اقدم، محمدباقر(1391). «تحلیل جامعه‌شناختی سبک غذایی شهروندان تبریزی». رفاه، سال دوازدهم، ش 44: 285-318.
  • کریمی، محمود و وحید میرگلو بیات(1396). «آگاهی، نگرش و عملکرد تغذیه‌ای زنان باردار بر اساس هرم غذایی». سلامت و مراقبت، دورۀ نوزدهم، ش 3: 135-125.
  • مأذنی، محمد؛ علی نعمتی و سهیلا عقیلی(1390). «توصیه‌های تغذیه‌ای بر اساس مفاهیم اسلامی». کنگرۀ قرآن‌پژوهی و طب، همایش انسان سالم.
  • محسنی، فرید(1393). «تأثیر تغذیه بر کجروی و رفتار مجرمانه با نگاهی به آموزه‌های دین اسلام». پژوهشنامه حقوق اسلامی، سال پانزدهم، ش 1: 212-181.
  • مختاری، سمانه و سوده مقصودی(1392). بررسی جامعه‌شناختی الگوهای غذایی خانواده در شهر کرمان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان.
  • مرزبند، رحمت‌اله و محمدعلی افضلی(1392). «نقش تغذیه در سلامت با رویکرد آموزۀ وحیانی». طب سنتی اسلام و ایران، دورۀ چهارم، ش 4: 380-370.
  • مروّتی، محمدعلی؛ اسماء پورطاهری، حسین فلاح‌زاده، جلال صادقی‌زاده و محمدتقی قانعیان(1392). «بررسی رفتارهای مدیریت غذا در زنان ساکن شهر کرمان». طلوع بهداشت، دورۀ دوازدهم، ش 2: 173-159.
  • میربازغ، فاطمه؛ زهرا راهنورد و فاطمه رجبی(1391). «تأثیر آموزش بر رفتارهای تغذیه‌ای جهت پیشگیری از سرطان در مادران». مجله تخصصی پژوهش و سلامت مرکز تحقیقات توسعۀ اجتماعی و ارتقای سلامت گناباد، دورۀ دوم، ش 1: 35-26.
  • میرمیران، پروین؛ فیروزه حسینی اصفهانی و فریدون عزیزی(1388). «ارزیابی روایی نسبی و پایایی پرسشنامه بسامد مصرف غذایی برای بررسی دریافت‌های مواد مغذی: مطالعه قند و لیپید تهران». دیابت و متابولیسم ایران، دورۀ نهم، ش 2، ۱۹۷-۱۸۵.
  • نوابخش، مهرداد و ابوذر مثنی(1390). «بررسی جامعه‌شناختی تحولات تغذیه در جوامع معاصر». علوم غذایی و تغذیه، دورۀ نهم، ش 1: 48-33.
  • هزارجریبی، جعفر و فیروزه علیزاده اقدم(1391). «نقش تعیین‌کنندۀ سرمایه‌های اقتصادی و اجتماعی در ناامنی غذایی شهروندان؛ مطالعه موردی: شهروندان تبریزی». جامعه‌شناسی اقتصادی و توسعه، دورۀ یکم، ش 2: 220-195.
  • Anderson, J.B.; T.A. Shuster, K.E. Hansen, A.S. Levy & A. Volk (2004). “A camera’s view of consumer food-handling behaviors”. Journal of the american dietetic association, 104(2): 186-91.
  • Byrd-Bredbenner, C.; J. Maurer, V. Wheatley, D. Schaffner, C. Bruhn & L. Blalock (2007). “Food safety self-reported behaviors and cognitions of young adults: results of a national study”. Journal of food protection, 70(8):1917-26.
  • De la Torre-Moral, A., S. Fabregues, A. Bach-Faig, A. Fornieles-Deu, F.X. Medina, A. Aguilar-Martínez & D. Sánchez-Carracedo (2021). “Family Meals, Conviviality and the Mediterranean Diet among Families with Adolescents”. International journal of environmental research and public health, 18(5): 2499.
  • Effland, T.; A. Lawson, S. Balter, K. Devinney, V. Reddy, H. Waechter, ... & D. Hsu (2018). “Discovering foodborne illness in online restaurant reviews”. Journal of the American Medical Informatics Association, 25(12): 1586-1592.
  • Farrish, J.R.; M.D. Kitterlin, J.. Hertzman & J. Stefanelli (2009). Work Experience and education: Their effect on food safety practices of university students.
  • Jeewon, R.; S. Nouvishika, D.S. Kumar & A. Jheelan-Ramchandur (2017). “An Investigation into How far do Residents Adopt Measures to Reduce Microbial Hazards During food Handling”. Current Research in Nutrition and Food Science Journal, 5(1): 06-14.
  • Kim, J.; I. Jo & H. Joung (2012). “A rice-based traditional dietary pattern is associated with obesity in Korean adults”. Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics, 112(2): 246-253.
  • Lum, A. (2010). Food handling practices, knowledge and beliefs of families with young children based on the health belief model.
  • Medeiros, L.C.; V.N. Hillers, P.A. Kendall & A. Mason (2001). “Food safety education: what should we be teaching to consumers?”. Journal of Nutrition Education, 33(2): 108-13.
  • Nwokedi, BC. (2009). Assessing Consumer Knowledge, Attitude, and Behavior: A Survey of New Americans' Food Handling Practices. North Dakota State University.
  • Sanlier, N. & E. Konaklioglu (2012). “Food safety knowledge, attitude and food handling practices of students”. British Food Journal.
  • Abbasi Darreh Bidi, A.; S.A. Mahmoudian & J. Naqibi Herat (2015). “Proper nutrition and dietary pattern in accordance with the Quranic-Islamic culture”. Congress of the Pioneers of Progress, Center for the Iranian Islamic Model of Progress. 8: 605-616.
  • Abdi, F.; Z. Atardi Kashani, P. Mirmiran & T. Esteki (2016). “Study and comparison of food consumption patterns in Iran and the world: a review article”. Journal of Fasa University of Medical Sciences, 5(2): 159-167.
  • Ahmadzadeh, M. & H. Zamani (2019). “Tayeb food indexes from the perspective of the Holy Quran Qualitative content analysis method”. Quran and Medicine, 4(4): 13-18.
  • Alizadeh Aghdam, M.B. (2012). “A Sociological Analysis of Food-Style among Tabriz Citizens”. Refahj, 12(44): 285-318.
  • Bagheri, M.; K. Rezadoost, M. Avini & E. Mavalizadeh (2016). “Investigating the effect of globalization on nutrition pattern change”. Social Development, 10(4): 59-76.
  • Bakhtiari, M.; E. Ihrampoosh, R. Rastmanesh, A. Pishehdell, F. Zairi & R. Homayounfar (2011). “Correlation between fast food consumption and levels of anxiety in students of medical science universities in Tehran”. Journal of Fundamentals of Mental Health, 13(51): 21-212.
  • Biglari, H.; A. Dargahi, Y. Vaziri, R. Ivanbagha, M. Hami & M. Poursadeqiyan (2020). “Food Safety and Health from the Perspective of Islam”. Journal of Research on Religion & Health, 6(1): 131-143.
  • Borzoi, A. & Azadbakht (2010). “Describing the Dietary Habits of Isfahan Young Girls: assessing the Status of Tea Consumption, Processed Foods, Fats and Cooking Methods”. hsr. 6(2): 157-164.
  • Hezar Jaribi, J. & F. Alizadeh Aghdam (2012). “The determining role of economic and social capital in food insecurity of citizens Case study: Citizens of Tabriz”. Quarterly Journal of Economic Sociology and Development, 1(2): 195-220.
  • Karimi, M. & V. Mirglo Bayat (2017). “Knowledge, attitude and nutritional performance of pregnant women based on the food pyramid”. Journal of Health and Care, 19(3): 125-135.
  • Marzband R. & M. Afzali (2013). “The role of nutrition in health with the approah of revelation”. jiitm., 4(4): 370-380.
  • Mazani, M.; A. Nemati & S. Aghili (2011). “Nutritional recommendations based on Islamic concepts”. Congress of Quranic Studies and Medicine. Healthy Man Conference.
  • Mir Bazgh, F.; Z. Rahnavard & F. Rajabi (2012). “The effect of education on nutritional behaviors for cancer prevention in mothers”. Specialized Journal of Research and Health. 2(1): 26-35.
  • Mir Miran, P.; F. Hosseini Esfahani & A. Azizi (2010). “Evaluation of Relative Validity and Reliability of Food Frequency Frequency Questionnaire to Evaluate Nutrient Intakes: Tehran Lipid and Glucose Study”. Iranian Journal of Diabetes and Metabolism, 9(2): 197-185.
  • Mohseni, F. (2014). “The effect of nutrition on perversion and criminal behavior by looking at the teachings of Islam”. Journal of Islamic Law, 15(39): 181-212.
  • Mokhtari, S. & S. Maghsoodi (2013). Sociological study of family food patterns in Kerman. Master Thesis, Faculty of Literature and Humanities, Shahid Bahonar University of Kerman, Iran.
  • Morwati, M.; N. Portaheri, H. Fallahzadeh, J. Sadeghizadeh & M. Taghi Ghanian (2013). “Study of food management behaviors in women living in Kerman in the year”. Toloo Behdasht, 12(2): 159-173.
  • Nawabakhsh, M. & A. Muthanna (2011). “Sociological study of nutritional developments in contemporary societies”. Journal of Food Technology and Nutrition, 9(1): 33-48.
  • Sadeghi, F. (2012). “Do not endanger health with ready meals”. Kayhan newspaper, No. 53.
  • Shahbazi, H.; M.H. Baghiani Moghadam, Z. Khajeh, A. Ismaili, M. Karimi & S.H. Alian Ajam (2013). “Health and nutritional behaviors among high school students”. Iran J. Health Educ Health Promot, 1(4): 69-80.
  • Shahriari, V. & M. Goli (2017). “Utilizing some Islamic teachings in the field of healthy eating etiquette”. Medicine and Cultivation, 24(4): 69-80.
  • Shaneshin M. & F. Nazary (2015). “Major dietary pattern and association with between obesity and central obesity in adult women of Bushehr city”. Iran South Med J., 18(1): 1-14.
  • Shariati, S.; M. Imani & A. Norvand (2017). “Food consumption style in Islamic education”. Culture of counseling and psychotherapy (culture of counseling), 9(33): 21-41.
  • Sobhani, S. Pouraram, H. Keshtkar, A. Drasti Motlagh AR. (2015). “Association of major dietary patterns with socioeconomic factors among rural school-aged children in Bijar, 2014”. yafte. 17(3): 57-66.