شناسایی عوامل مؤثر بر اسلامی شدن دانشگاهها از منظر دانشجویان (مورد مطالعه: دانشگاه آزاد واحد شمال تهران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دکترای مدیریت دولتی، دانشگاه تهران

چکیده

هدف: این پژوهش شناسایی عوامل مؤثر بر اسلامی شدن دانشگاهها از منظر دانشجویان بود که در زمرۀ پژوهشهای کاربردی است. روش: در این تحقیق از روش آمیخته استفاده شد. در مرحلۀ اول، ضمن ﻣﻄﺎلعۀ ﺍﺩﺑﻴﺎﺕ ﻣﻮﺿﻮﻉ، با 19 نفر از دانشجویان که با روش هدفمند انتخاب شده بودند، تا رسیدن به اشباع نظری، مصاحبۀ نیمه ساختاریافته انجام شد و مدل اولیۀ عوامل مؤثر بر اسلامی شدن دانشگاهها با روش تحلیل محتوا به دست آمد. یافته‌ها: بر اساس شاخصهای مستخرج از مرحلۀ قبل، پرسشنامه‌ای طراحی و در بین پنج نفر از دانشجویان بسیجی که با روش گلوله برفی انتخاب شده بودند، توزیع شد. با انجام دو مرحلۀ دلفی، مدل اصلاح‌شده حاصل شد. در مرحلۀ سوم برای اعتباربخشی مدل، از معادلات ساختاری و نرم‌افزار لیزرل استفاده شد و پرسشنامه‌ای تدوین و در بین 390 نفر از دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال توزیع شد. نتیجه‌گیری: مدل نهایی با 22 شاخص در پنج مؤلفه (عوامل استادمحور، عوامل دانشجومحور، عوامل فرهنگی، عوامل ساختاری و عوامل آموزشی) حاصل شد.

کلیدواژه‌ها


  • ابراهیمی، روناک؛ فریبا عدلی و گلنار مهران(1394). «نقش فرهنگ دانشگاهی بر دانش‌آفرینی از دیدگاه صاحب‌نظران نظام آموزش عالی». پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، ش ۲۱(۱): ۱۲۷-۱۵۱.
  • پورمجرب، گل‌آرا؛ حسن زارعی متین، علی‌اصغر پورعزت و حمیدرضا یزدانی(1399). «شناسایی مؤلفه‌های سازمان اخلاقی از دیدگاه قرآن و نهج‌البلاغه». مدیریت اسلامی، ش ۲۸(۱): ۱۴۹-۱۷۴.
  • حمیدیا، بابک و سید محمد میرکمالی(1398). «طراحی الگوی رهبری دانشگاه اسلامی». اندیشۀ مدیریت راهبردی(اندیشۀ مدیریت)، ش 13(2): 95-137.
  • رضوی سعیدی، سید رضا(1399). «طراحی الگوی شایستگی‌های مدیران میانی در شهرداری تهران و اعتباربخشی آن با مدل معادلات ساختاری». آموزش و توسعۀ منابع انسانی، ش ۷(۲۵): ۶۸-۹۲.
  • رکنی، سید محمدباقر(1391). «تربیت اسلامی، ضرورت فراموش شدۀ دانشگاه آزاد اسلامی». پژوهشنامه تربیتی، ش 7(32): 1-22.
  • رونقی، محمدحسین(1398). «رابطۀ اخلاق حرفه‌ای اسلامی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی بر سرمایۀ اجتماعی(نمونۀ پژوهش: دانشگاه شیراز)». مدیریت اسلامی، ش 27(3): 163-184.
  • صفیان، مهدی؛ مهدی محمدی، سید علی موسوی، سید عبدالله صالح‌نژاد امرئی(1398). «مؤلفه‌ها و ویژگی‌های اخلاق حرفه‌ای استادان و اعضای هیئت علمی دانشگاههای سازمانی(مورد مطالعه: یک دانشگاه نظامی)». مدیریت اسلامی، ش 27(4): 25-51.
  • فراستخواه، مقصود و صادق آبسالان(1396). «اسلامی شدن دانشگاه در ایران بعد از انقلاب؛ فراتحلیلی از پژوهشها». مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی، ش 21(73): 469-498.
  • فضل‌اللهی، سیف‌الله و سید رضا زمانی ده‌یعقوبی(1390). «راهکار‌های اسلامی شدن دانشگاهها و اولویت‌بندی آنها با رویکردی به دیدگاه استادان دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم». دانشگاه اسلامی، سال پانزدهم، ش 1(پیاپی 46): 119-142.
  • نجاران طوسی، حامد؛ مهدی فاتح راد، محمدعلی برزنونی، محمدرضا حسنی آهنگر و ابوالفضل محمدی(1396). «الگوی دانشگاه تراز انقلاب اسلامی». مدیریت اسلامی، ش 25(3): 21-52.
  • نقوی، سید علی؛ میرمحمد اسعدی و سید حبیب‌الله میرغفوری(1394). «الگوی معنویت سازمانی در آموزش عالی مبتنی بر آموزه‌های اسلامی». مدیریت اسلامی، ش ۲۳(۲): 145-177.
  • Gharaei, S.A.A. (2015). “Islamicization of Sciences, A Challenging Necessity”. Knowledge Studies in the Islamic, Vol. 19, Number 1 (62): 5-22.
  • Hair, J.F.; C.M. Ringle & M. Sarstedt (2011). “PLS-SEM: Indeed, a silver bullet”. Journal of Marketing theory and Practice, 19(2): 139-152.
  • Hashemi, S. (2020). “Developing and accreditation A framework for identifying the challenges of Islamic University development”. Journal of New Approaches in Educational Administration, 11(42): 295-316.
  • Jafari, H.N. (2017). “Islamic Management in the Leading Islamic University; An Introduction to Organizational Leadership of Ayatollah Mahdavi Kani”. Strategic Management Thought, 11(2): 5-48.
  • Morovati, S.; A. Fattahi & A. Fereyduni Valashajardi (2013). “Vision Indicators for an Islamic University in Reference to the Qur'an and Hadith”. Quranic Knowledge Research, 4(13): 57-82.
  • Torkzadeh, J.; S. Hashemi, R. Marzoghi & J. Jahani (2019). “Assessing the Challenges of Islamicization of Educational Systems”. Research in School and Virtual Learning, 7(1): 79-91. doi: 10.30473/etl.2019.6144
  • Zaeri, Gh.; A. Zolfaghari & H. Mohammadalizadeh (2016). “Identifying the discourse formulation of the event "Cultural Revolution in Universities"”. Quarterly Journal of Methodology of Social Sciences and Humanities, Vol. 22, Issue 86: 7-37.
  • Ebrahimi, R.; F. Adli & G. Mehran (2015). “The role of academic culture on the knowledge creation from perspectives of experts of the higher educational system”. IRPHE, 21(1): 127-151.
  • Farasatkhah, M. & S. Absalan (2017). “Islamization of the University in Post-Revolution Iran; a Meta-Analysis. Islamic university, 21(73): 469-498.
  • Fazlullah, Saifullah and Seyed Reza Zamani Deh Yaghoubi (2012). "Strategies for Islamization of universities and their prioritization with an approach to the perspective of professors of the Islamic Azad University, Qom Branch." Islamic University, Fifteenth Year, Vol. 1 (46): 119-142.
  • Hamidia, B. & S. Mirkamali (2019). “Designing the Leadership Model of Islamic University”. Strategic Management Thought, 13(2): 95-137. doi: 10.30497/smt.2019.2736
  • Naghavi, S.; M. Asaadi & S. Mirghafoori (2015). “Organizational Spirituality Model in Higher Education Based on Islamic Teachings”. Scientific Journal of Islamic Management, 23(2): 145-177.
  • Najaran Tusi, H.; M. Fateh rad, M. Barzanooni, M. Hasani Ahangar & A. Mohammadi (2017). “A University Model at the Level of the Islamic Revolution”. Scientific Journal of Islamic Management, 25(3): 21-52.
  • Pourmojarrab, G.; H. Zarei Matin, A. Pourezzat & H. Yazdani (2020). “Identifying the Components of Ethical Organizations from the Viewpoint of the Holy Qur’an and Nahj al-Balaghah”. Scientific Journal of Islamic Management, 28(1): 149-174.
  • Razavi Saeedi, Seyed Reza (2020). “Designing a competency model for middle managers in Tehran Municipality and validating it with a Structural Equation Model”. Quarterly Journal of Training and Development of Human Resources, Issue 25, Vol. 7: 68-92.
  • Ronaghi, M. (2019). “Studying Effect of Islamic Professional Ethics and Social Responsibility on Social Capital (Shiraz University as a case)”. Scientific Journal of Islamic Management, 27(3): 163-184.
  • Roukni, M. (2012). “Islamic Education a forgotten necessity in Islamic Azad University”. Educational Researches, 7(32): 1-22.
  • Safian, M.; M. Mohammadi, S. Mousavi & A. Salehnezhad (2019). “Components and Characteristics of Professional Ethics of the Professors and Faculty Members of Organizational Universities Case Study: Imam Hussein Comprehensive University”. Scientific Journal of Islamic Management, 27(4): 25-51.