تعیین میزان تنوع مأموریتها در نظام آموزش عالی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی توسعة آموزش عالی دانشگاه مازندران. بابلسر، ایران

2 دکترای برنامه‌ریزی آموزشی، ‌استاد گروه علوم تربیتی دانشگاه مازندران. بابلسر، ایران.

3 دکترای اقتصاد،‌ استادیارگروه اقتصاد نظری و صنعتی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز. تهران، ایران.

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر، تعیین میزان تنوع مأموریتها در نظام آموزش عالی ایران بود. روش: این پژوهش به روش آمیختة اکتشافی انجام شد. در بخش کیفی از تحلیل مضمون استفاده شد و جامعة آماری آن، اسناد بالادستی آموزش عالی بود. بخش کمّی به روش میدانی و جامعة آماری آن 100 نفر متخصص آموزش عالی کشور بود که از 80 نمونة انتخابی، 57 نفر به صورت تصادفی به پرسشنامة تعیین میزان تنوع مأموریتهای آموزش عالی کشور(با آلفای کرونباخ 869/0) پاسخ دادند. در بخش کیفی از نرم‌افزار Maxqda و در بخش کمّی از اس.پی.اس.اس استفاده شد. یافته‌ها: بر اساس تحلیل مضمون، 45 مأموریت مطلوب برای نظام آموزش عالی ایران به دست آمد و بر اساس تحلیل پرسشنامه‌های پژوهش حاصل نظر متخصصان، زیرنظامهای آموزش عالی ایران مأموریتهای متنوعی را دنبال نکرده و تنها در آموزش نیروی انسانی و گسترش عدالت آموزشی تنوع وجود دارد. نتیجه‌گیری: دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی کشور، با وجود تنوع در عمل به مأموریتهای خود، به سازمانهایی مشابه و غیر قابل تمایز تبدیل شده‌اند. بنابر این، ساماندهی نظام رتبه‌بندی دانشگاهها، نتیجه‌گرا کردن بودجه‌ها، پاسخگو کردن زیرنظامها، ساماندهی نظام مدیریت علمی کشور و توجه به آمایش و مأموریت‌گرایی در آموزش عالی ضروری به نظر می‌‌رسد.

کلیدواژه‌ها


-      صالحی عمران، ابراهیم(1397). «آموزش عالی و انقلابی به نام ادغام و تجمیع». گفتگوی تفصیلی خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران. قابل دسترس در: www.irna.ir/news/83088039.

-      صالحی عمران، ابراهیم(1394). «توسعة آموزش عالی کشور بیشتر بر اساس مدلهای اجتماعی و فرهنگی بوده است تا اقتصادی». نامة شورا (دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی)، ش 82.

-      فراستخواه، مقصود(1392). نقد مدل سیاستگذاری آموزش عالی در ایران. چکیدۀ بحث کرسی نقد اجتماعی سیاستهای آموزش عالی. انجمن جامعه‌شناسی ایران.

-      مهدی، رضا و مسعود شفیعی(1396). «نقشآفرینی و ظرفیتسازی دانشگاههای نسل چهارم برای توسعة محلی و منطقهای». صنعت و دانشگاه، سال دهم، ش 3۶-۳۵.

-      مهدی، مهدی(1396). «چرایی کارامدی نظام آموزش عالی آلمان». پایگاه خبری تحلیلی عیار آنلاین.

-      مهرعلیزاده، یداله؛ مریم شفیعی، آنیتا همایون‌نیا و علیرضا جمال‌زاده(1395).«مقایسة تطبیقی ماهیت تحصیلات تکمیلی در دانشگاههای نظری و علمی کاربردی: بررسی تجربة ایران». انجمن آموزش عالی ایران، سال هشتم، ش ۱.

-       American Council on Education (ACE) Board of Directors. (2012). On the Importance of Diversity in Higher Education. Washington DC: Author.

-       Birnbaum, R. (1983). Maintaining Diversity in Higher Education. San Francisco: Jossey-Bass.

-       Clark, B.R. (2008). "Coping with Conflicting Values". In: B.R. Clark (Ed.) On Higher Education: Selected Writings, 1956–2006. 218-241. Johns Hopkins University Press, Baltimore.

-       Codling, A. & V.L. Meek (2006). “Twelve Propositions on Diversity in Higher Education”. Higher Education Management and Policy, 18(3): 1-24.

-       Creswell, J.W. & V.L. Plano Clark (2010). Designing and Conducting Mixed Methods Research (2nd Ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.

-       Eckel, Peter D. (2008). “Mission Diversity and the Tension between Prestige and Effectiveness: An Overview of US Higher Education”. Higher Education Policy, 21: 175-192.

-       Enders, Jürgen, & Harry De Boer (2009). “The Mission Impossible of the European University: Institutional Confusion and Institutional Diversity”. In: European Integration and the Governance of Higher Education and Research, 159-78. Higher Education Dynamics 26. Springer, the Netherlands.

-       Hackl, Elsa. (2012). “Tensions in the Policy Objectives of the European Higher Education Area? Public Good and Public Responsibility Versus Service Liberalisation: Equality Versus Institutional Diversity”. European Higher Education at the Crossroads. 83-99. Springer, the Netherlands.

-       Harris, M. (2013). "Understanding Institutional Diversity in American Higher Education". ASHE Higher Education Report, 39: 3.

-       Hazelkorn, Ellen (2012). “European ‘Transparency Instruments’: Driving the Modernisation of European Higher Education”. European Higher Education at the Crossroads.Springer, the Netherlands.

-           Higher Education Strategy Group Ireland (2011). National Strategy for Higher Education to 2030. Published by the Department of Education and Skills, Ireland.

-           Horta, H.; J. Huisman & M. Heitor (2008). “Does Competitive Research Funding Encourage Diversity in Higher Education?” Science and Public Policy, 35(3): 146-158.

-       Huisman, Jeroen & Frans Van Vught (2009). “Diversity in European Higher Education: Historical Trends and Current Policies”. In: Mapping the Higher Education Landscape. 28: 17-37. Higher Education Dynamics. Springer, the Netherlands.

-       Johnson, C.E. (2009). Meeting Ethnical Challenges of Leadership: Casting Light or Shadow. (3rd Ed.). California: SAGE publication.

-       Kaiser, Frans; Marike Faber & Ben Jongbloed (2012). “U-Map, University Activity Profiles in Practice”. In: European Higher Education at the Crossroads, 887-903. Springer, the Netherlands.

-       Leuven/ Louvain-La-Neuve Communiqué (2009). “The Bologna Process 2020–The European Higher Education Area in the new decade”. Communiqué of the Conference of European Ministers Responsible for Higher Education.

-       London Communiqué. (2007). “Towards the European Higher Education Area: responding to challenges in a globalised world”. Communiqué of the Conference of European. 256.

-       Marginson, Simon (2017). "Horizontal Diversity in Higher Education Systems Does the Growth of Participation Enhances or Diminishes it?". CGHE Seminar. UCL Institute of Education, University College London.

-       Meek, V.K.; L. Goedegebuure & J. Huisman (2000). “Understanding Diversity and Differentiation in Higher Education: An Overview”. Higher Education Policy, 13(1): 1-6.

-       Morphew, C.C. & J. Huisman (2002). “Using Institutional Theory to Reframe Research on Academic Drift”. Higher Education in Europe, 27(4): 492-506.

-       Norbert, Sabic (2016). Diversification of Higher Education in Europe. A Policy Narrative that Legitimizes Resource Concentration. Central European University. Doctoral School of Political Science, Public Policy, and International Relations

-       Pausits, A. (2015). “The Knowledge Society and Diversification of Higher Education: From the Social Contract to the Mission of Universities”. The European Higher Education Area. 267-284.

-       Porzionato, M. & F. De Marco (2015). “Excellence and Diversification of Higher Education Institutions’ Missions”. In this Volume. The European Higher Education Area. 241-247.

-       Prague Communiqué (2001). “Towards the European Higher Education area”. Communiqué of the Conference of European Ministers Responsible for Higher Education.

-       Reichert, Sybille (2012). “Refocusing the Debate on Diversity in Higher Education”. In: European Higher Education at the Crossroads, 811-35. Springer, the Netherlands.

-        Teichler, U. (1996). “Diversity in Higher Education in Germany: The Two-Type Structure”. Convergence and Diversity in Higher Education (117-137). Oxford: Pergamon.

-       Vaira, Massimiliano (2009). “Towards Unified and Stratified Systems of Higher Education?”. Systems Convergence and Organizational Stratified Differentiation in Europe. Sense Publisher, the Netherlands.

-       Van Vught, F.A. (2008).“Mission Diversity and Reputation in Higher Education”. Higher Education Policy, 21: 151-174.

-        Widiputera, Ferdi; Kristof De Witte, Wim Groot, Henriëtte Maassen van den Brink (2017). “Measuring Diversity in Higher Education Institutions: A Review of Literature and Empirical Approaches”. IAFOR Journal of Education, v5, n1: 47-63.

-           Wilson, Jeffery L.; Katrina A. Meyer & Larry McNeal (2012). “Mission and Diversity Statements: What They Do and Do Not Say. Innov High Educ, 37:125-139.

-       Farasatkhah, M. (2013). Critique of Higher Education Policy Modeling in Iran. Summary of the Social Critique of Higher Education Policies. Iranian Sociological Association.

-       Mehdi, M. (2017). "Why the Effectiveness of the German Higher Education System". Online Analytical Newsletter.

-       Mehdi, R. & M. Shafiei (2017). "The Role of Creating and Capacity Building for Fourth Generation Universities for Local and Regional Development". Journal of Industry and University, Tenth Year, No. 35-36.

-       Mehraliizadeh, Y.; M. Shafiei, A.  Homayounnia & A. Jamalzadeh (2016). "A Comparative Comparison of the Nature of Graduate Studies in Theoretical and Applied Academic Universities: A Study of the Iranian Experience". Journal of Iranian Higher Education Association, Eighth Year, Issue 1.

-        Salehi Omran, E. (2015). "The Development of Higher Education in the Country has been Based on Social and Cultural Models Rather than Economic Ones". Secretariat of the Supreme Council of the Cultural Revolution, Council Letter, No. 82.

-       Salehi Omran, E. (2018). "Higher and Revolutionary Education in the Name of Integration and Integration". www.irna.ir/news/83088039.