طراحی الگوی پیشایندهای انگیزة خدمت عمومی در دستگاهها و دانشگاههای دولتی با بهره‌گیری از نظر خبرگان رشتة مدیریت دولتی دانشگاههای کشور(روش آمیخته)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساوه. ساوه، ایران. . دکترای مدیریت دولتی و استادیار گروه مدیریت دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساوه.

2 دکترای مدیریت دولتی و استادیار گروه مدیریت دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساوه. ساوه، ایران

3 دکترای مدیریت دولتی و استادیار گروه مدیریت دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساوه. ساوه، ایران.

چکیده

هدف: هدف این پژوهش، طراحی الگوی پیشایندهای انگیزة خدمت عمومی در سازمانهای دولتی، تعیین شاخصها و بررسی صحّت مدل طراحی‌شده بود. روش: در این پژوهش با بهره‌گیری از روش آمیخته، ابتدا با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون، الگوی پیشایندهای انگیزة خدمت عمومی در سازمانهای دولتی با تمرکز بر استانداری‌ها و دانشگاههای دولتی طراحی شد. بدین منظور، با جمع‌آوری ادبیات نظری و نظر مدیران عالی برخی وزارتخانه‌ها و نخبگان دانشگاهی در رشتة مدیریت دولتی(اساتید و مدیران دانشگاههای تهران، شاهد و قم) با استفاده از ابزار مصاحبه، مدل اولیه طراحی شد. تعداد مصاحبه‌ها با روش نمونه‌گیری انتخابی هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری، 18 مورد بود. در بخش کمّی با بهره‌گیری از روش تحلیل معادلات ساختاری، از طریق ابزار پرسشنامه(که بر اساس مدل اولیه طراحی شد) و توزیع آن در بین 80 نفر از مدیران سازمانها و دانشگاههای دولتی با روش نمونه‌گیری تصادفی، شاخصها و صحّت مدل طراحی‌شده، بررسی شد. یافته‌ها: عوامل فردی(با مضامین فرعی باورهای دینی و تمایلات ارزشی، گرایشهای اخلاقی فرد، گرایشهای ملی‌گرایانه در فرد، گرایشهای جمع‌گرایانه، متغیّرهای جمعیت‌شناسی، ویژگی‌های شخصیتی فرد و تجربة مثبت سازمانی)، عوامل سازمانی(با مضامین فرعی شایسته‌محوری سازمان، رهبری خادمانه در سازمان، طراحی شغل انسان‌گرا، فضیلت‌محوری سازمان‌، اهداف، ارزشها و انتظارات سازمانی، جامعه‌گرایی سازمان) و عوامل اجتماعی(با مضامین فرعی رشد و تربیت در محیط اجتماعی مذهبی، یادگیری اجتماعی در بستر جامعه، فرهنگ خانوادگی)، پیشایندهای انگیزة خدمت عمومی در سازمانهای دولتی‌اند. نتیجه‌گیری: پیشایندهای فردی، سازمانی و فرهنگی- اجتماعی در انگیزة خدمت عمومی مؤثرند که تا حدود زیادی با نتایج کمّی و کیفی پیرامون موضوع تحقیق، همخوانی دارد.
 

کلیدواژه‌ها


-      امیرخانی، طیبه و تهمینه برهانی(1395). «انگیزش کارکنان بخش عمومی: مطالعة تأثیر ویژگی‌های شغل و رفاه کارکنان». انجمن علوم مدیریت ایران، دورة یازدهم، ش 41: ۹۰-76.

-      حمیدی‌زاده، علی؛ رضا طهماسبی و اشرف میرزایی(1395). «بررسی عوامل مؤثر بر انگیزة خدمت عمومی». مدیریت سازمانهای دولتی، دورة چهارم، ش 2: ۶۶-51.

-      دانایی‌فرد، حسن و زینب مظفری(1387). «ارتقای روایی و پایایی در پژوهشهای کیفی مدیریتی: تأملی بر استراتژی‌های ممیزی پژوهشی». پژوهشهای مدیریت، سال اول، ش ۱: ۱۶۲-131.

-      دهقانان، حامد(1394). «تحلیل چندسطحی عوامل مؤثر بر انگیزة خدمت در بخش عمومی». مدیریت دولتی، دورۀ هفتم، ش 4: 742-721.

-      دهقانان، حامد؛ سعید صحّت و سید ابراهیم ساداتیان(1394). «مطالعة تطبیقی مؤلفه‌های مؤثر بر انگیزة خدمت به جامعه در بیمارستانهای بخش خصوصی و دولتی». مطالعات مدیریت(بهبود و تحول)، سال بیست و چهارم، ش 79: 172-145.

-      زاهدی، شمس‌السادات و محمد منتظری محمودآبادی (1391). «ارائة الگوی ارتقای انگیزش خدمت عمومی مدیران بر مبنای راهبرد مفهوم‌سازی داده‌بنیاد». مطالعات رفتار سازمانی، سال اول، ش 1: ۲۲-۱۰.

-      عابدی جعفری، حسن؛ سعید تسلیمی، ابوالحسن فقیهی و محمد شیخ‌زاده(1390). «تحلیل مضمون و شبکة مضامین: روشی ساده و کارامد برای تبیین الگوهای موجود در داده‌های کیفی». اندیشة مدیریت راهبردی، ش ۲: ۱۹۸-151.

-      منتظری، محمود و وجه‌ا... قربانی‌زاده(1391). «رابطة تعاملی انگیزة خدمت عمومی، خشنودی و تعهد سازمانی مدیران دولتی». پژوهشهای سرمایة انسانی، سال اول، ش ۲: ۷۹-61.

-      نعمتی، سمیه؛ احمدعلی خائف الهی، حسن دانایی‌فرد و عادل آذر(1395). «طراحی نظام انگیزة‏ خدمت‌‏رسانی عمومی در بخش دولتی ایران با رویکرد خبره‌محور تفسیری». پژوهشهای مدیریت عمومی، دورة نهم، ش 32: ۲۵-5.

-      نوایی، نیلوفر(1396). تأثیر عوامل سازمانی بر انگیزة خدمت عمومی در سازمانهای عمومی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده مدیریت و حسابداری. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.

-      نوروزی، مهدی(1396). مطالعه نقش انگیزه خدمت عمومی در ارتقاء عملکرد شغلی کارکنان با نقش میانجی گری رفتار شهروندی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده مدیریت و اقتصاد. تهران: دانشگاه تربیت مدرس.

-      الـوانی، سـید مهـدی. (1378). نظریـه انتخـاب عمـومی. فصـلنامه مطالعـات مـدیریت، دانشکده مدیریت و حسابداری طباطبائی علامه ، شماره 23 و 24: صص 19-5.

-      Andersen, L. B. & Kjeldsen. A. M. (2010). “A question of employment sector or ‘public service jobs”. Paper presented at the 32nd EGPA conference in Toulouse, 8-10 September 2010.

-      Andersen, L.B.; T. Pallesen & L.H. Pedersen (2011). "Does Ownership Matter? Public Service Motivation among Physiotherapists in the Private and Public Sectors in Denmark". Review of Public Personnel Administration, 31(1): 10- 27.

-      Andersen, L.B. & L.H. Pedersen (2012). "Public Service Motivation and Professionalism". International Journal of Public Administration, 35(1): 46-57.

-      Andrews, C. (2016). "Integrating Public Service Motivation and Self-Determination Theory: A Framework". International Journal of Public Sector Management, (29)3: 238-254.

-      Andersen, L.B. and Serritzlew, S. (2012)."Does public service motivation affect the behavior of professionals?"; International Journal of Public Administration, Vol. 35. No.1, pp: 19-29.

-      An Chen, Ch., Wei Hsieh, Ch., Yun Chen, D. (2019). “Can Training Enhance Public Employees’ Public Service Motivation? A Pretest–Posttest Design”. Review of Public Personnel Administration, First Published September 5, 2019, 1– 22.

-      Babakus, E.; D.W. Cravens, M. Johnston & W.C. Moncrief (1996). "Examining the Role of Organizational Variables in the Salesperson Job Satisfaction Model". Journal of Personal Selling & Sales Management, 16(3): 33-46.

-      Bandura, A. (1986). Social Foundations of Thought and Action: A Social Cognitive Theory. Englewood Cliffs, Nj: Prenticehall.

-      Bellah, N.; R. Madsen, W.M. Sullivan, A. Swidler & S.M. Tipton (1985). Habits of the Heart: Individualism and Commitment in American Life. New York: Harper and Row

-      Bellé, N. (2013). "Experimental Evidence on the Relationship between Public Service Motivation and Job Performance". Public Administration Review, 73(1): 143-53.

-      Brewer, G.A. (2011). "Parsing Public/Private Dierences in Work Motivation and Performance: An Experimental Study". Journal of Public Administration Research and Theory, 21: 347-62.

-      Brewer, G.A.; S Coldman & F. Rex (2000). "Individual Conceptions of Public Service Motivation". Public Administration Review, 60(3): 254-264.

-      Brewer, G.A.; S.C. Selden & R.L. Facer (2000). "Individual Conceptions of Public Service Motivation". Public Administration Review, 60(3): 254-264.

-      Bright, L. (2008). "Does Public Service Motivation Really Make a Difference on the Job Satisfaction and Turnover Intentions of Public Employees?". American Review of Public Administration, 38(2): 149-66.

-      Broekemaa, W.; J. Porthb, T. Steenc & R. Torenvliedd (2019) "Public Leaders’ Organizational Learning Orientations in the Wake of a Crisis and the Role of Public Service Motivation". Safety Science, 113: 200-209.

-      Brown, D.R. & L.E. Gary (1991). "Religious Socialization and Educational Attainment among African Americans: An Empirical Assessment". Journal of Negro Education, 411-426.

-      Camilleri, E. (2006). "Toward Developing an Organizational Commitment – Public Service Motivation model for the Maltese Public Service Employees". Public Policy and Administration, 21(1): 63-84.

-      Camilleri, E. (2007). "Antecedents Affecting Public Service Motivation". Personnel Review, 36(3): 356-377.

-      Crewson, P.E. (1997). "Public-Service Motivation: Building Empirical evidence of Incidence and Effect". Journal of Public Administration Research and Theory, 7(3): 415.

-      Giauque, David, Adrian Ritz, Frédéric Varone, Simon Anderfuhren-Biget, and Christian Waldner. (2009). "Motivation of public employees at the municipal level in Switzerland"; Paper presented at International Public Service Motivation Research Conference, Bloomington, USA, 7-9 June 2009

-      Gould-Williams, J.S. (2016). "Managers’ Motives for Investing in HR Practices and their Implications for Public Service Motivation A Theoretical Perspective". International Journal of Manpower, 37(5): 764-776.

-      Homberg, F.; D. McCarthy & V. Tabvuma (2015). "A Meta-Analysis of the Relationship between Public Service Motivation and Job Satisfaction". Public Administration Review, Vol. 75, Iss. 5: 711-722.

-      Kim, S. (2005). "Individual-level factors and organizational performance in government organizations". Journal of Public Administration Research and Theory, 15(2): 245-262.

-      Kjeldsen, A.M. & C.B. Jacobsen (2013). "Public Service Motivation and employment sector: attraction or socialization?". Journal of Public Administration Research and Theory, 23(4): 899-926.

-      Leisink, P. & B. Steijn (2009). "Public Service Motivation and Job Performance of Public Sector Employees in the Netherlands". International Review of Administrative Sciences, Vol. 75, No. 1: 35-52.

-      Lewis, G.B. & P. Alonso (2001). "Public Service Motivation and Job Performance: Evidence from the Federal Sector". American Review of Public Administration, 31(4): 363-380.

-      Liu, B.; J.L. Perry, X. Tan & X. Zhou (2017). "A Cross-Level Holistic Model of Public Service Motivation". International Public Management Journal.

-      Miao, Q.; N. Eva, A. Newman & G. Schwarz (2018). "Public service Motivation and Performance: The Role of Organizational Identification". Public Money & Management.

-      Miller, J., Clary, E. J. (1986). “Socialization and Situational Influences on Sustained Altruism”. Published By: Wiley, Vol. 57, No. 6 (Dec., 1986), pp. 1358-1369.

-      Naff, K.C. & J. Crum (1999). "Working for America: Does Public Service Motivation Make Difference?". Review of Public Administration, 19(4): 5-16.

-      Pandey, S.K. & E.C. Stazyk (2008). "Antecedents and Correlates of Public Service Motivation". In: J.L. Perry & A. Hondeghem (Eds.). Motivation in Public Management (p.101-117). New York, NY: Oxford University Press.

-      Pelin, Bayram & K. Zoubi (2020) "The Effect of Servant Leadership on Employees’ Self-Reported Performance: Does Public Service Motivation Play a Mediating Explanatory Role?". Management Science Letters, 10.

-      Perry, J.L. & L.R. Wise (1990). "The Motivational Bases of Public Service". Public Administration Review, 50(3): 367-373.

-      Perry, J.L. (1996). "Measuring Public Service Motivation: An Assessment of Construct Reliability and Validity". Journal of Public Administration Research and Theory, 6(1): 5-22.

-      Perry, J.L. (1997). "Antecedents of Public Service Motivation". Journal of Public

-      perry, J.L. (2000). Bringing society in: toward a theory of public service motivation. Journal of Public Administration Research and Theory, 10(2), 471-488.

-      Perry, J. L., Hondeghem, A. and Wise, L.R. (2010). "Revisiting the motivational bases of public service: twenty years of research and an agenda for the future"; Public Administration Review, Vol. 70, No. 5, pp:681-690.

-      Petrovsky, Nicolai & Adrian Ritz (2014). "Public service motivation and performance: a critical perspective, Evidence-based HRM". A Global Forum for Empirical Scholarship, Vol. 2, No. 1: 57-79.

-      Prysmakova, P. (2016). "From Compliance to Commitment". International Journal of Manpower, 37(5): 878-899.

-      Rizzo, J., House, R., & Lirtzman, S. (1970). “Role conflict and ambiguity in complex organizations”. Administrative science quarterly, 150-163. http://dx.doi.org/10.2307/2391486.

-      Steijn, B. (2008). “Person–Environment Fit and Public Service Motivation". International Public Management Journal, 11(1), 13–27.

-      Vandenabeele, W. (2014). "Explaining Public Service Motivation: The Role of Leadership and Basic Needs Satisfaction". Review of Public Personnel Administration, Vol. 34(2): 153-173.

-      Vandenabeele, W. (2009). "The Mediating Effect of Job Satisfaction and Organizational Commitment on self-Reported Performance: more Robust Evidence of the PSM-Performance Relationship". International Review of Administrative Sciences, Vol. 75, 1: 11-34.

-      Abedi Ja'fari, H.; M.S. Taslimi, A. Faghihi & M. Sheikhzade (2011). "Thematic Analysis and Thematic Networks: A Simple and Efficient Method for Exploring Patterns Embedded in Qualitative Data Municipalities)". Strategic Management Thought, 5(2): 151-198.

-      Alvani , m. (1999) "Public choice theory  ". Journal of Management studies; allameh tabatabaee university; N: 23-24:5-19.

-      Amirkhani, T. & T. Borhani (2016) "Public Service Motivation: A Study of the Iimpact of Job Design and Employees Subjective Well-being in a Public Hospital". Iranian Journal of Management Sciences, 11(4): 76-90.

-      Danaei Fard H. & Z. Mozaffari (2008). "Improving Validity and Reliability in Qualitative Management Research: A Contemplation on Research Audit Strategies". Journal of Management Research, 1(1): 131-162.

-      Dehghanan, H. (2015). "Multilevel Analysis of Factors that Effect on Public Service Motivation". Journal of Public Administration, 7(4): 721-742.

-      Dehghanan, H.; S. Sehat & S.E. Sadatian (2015). "Comparative Study of the Components Affecting Public Service Motivation in Private and Public Hospitals". Management Studies in Development and Evolution, 24(3): 145-172.

-       Hamidizadeh, A.; R. Tahmasbi & A. Mirzaei (2016). "Investigation of Factors Impacting Public Service Motivation". Public Organization Management, 4(2): 51-66.

-      Montazeri, M. & V. Ghorbanizade (2012). "The Interactive Relationship between Public Service Motivation and Organizational Commitment of Public Managers". Human Capital Research Quarterly, 1(2): 61-79.

-      Navaei, N. (2017). The Effect of Organizational Factors on the Public Service Motivation in Public Organizations. Unpublished Master's Thesis. Faculty of Mnanagement and Accounting, Allameh Tabataba'i University. Tehran, Iran.

-      Nemati, S.; A. Khaefelahi, H. Danaeefard & A. Azar (2016). "Designing Public Service Motivation (PSM) System in the Public Service Concerning Interpretive Expert Oriented Approach". Public Management Researches, 9(3): 5-25.

-      Noroozi , M. (2019). The rule of Public Service Motivation in improving job performance of employees with mediation role of citizenship behavior; M.A. Thesis. Faculty of Mnanagement and economy, tarbiat Modarres University. Tehran, Iran.

-      Zahedi, SH. & M. Montazri Mahmoodabadi (2012). "Providing a Model for Public Service Motivation Based on Grounded Theory". Organizational Behavior Studies Quarterly, 1(1): 10-22.