فهم فرایند تصمیم‌گیری اخلاقی در سازمانهای مردم‌نهاد آموزشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی. همدان، ایران.

2 دانشیار دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق(ع). تهران، ایران

3 استادیار گروه مدیریت و حسابداری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی. همدان، ایران.

4 استادیار گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه بوعلی سینا. همدان، ایران.

چکیده

هدف: تصمیم‌گیری اخلاقی، ضرورتی برای شایستگی‌های مدیریت و کمک به توانمندسازی منابع انسانی تلقی می‌شود. به دلیل نقش سازمانهای مردم‌نهاد در اقتصاد مقاومتی و توسعة کارآفرینی، هدف پژوهش حاضر، فهم فرایندتصمیم‌گیری اخلاقی و ارائة مدل بومی برای این سازمانها بود. روش: ماهیت این پژوهش، اکتشافی بوده و با استفاده از نظریة داده‌بنیاد انجام شده است. جامعة آماری شامل مدیران و افراد خبره‌ در سمن‌های آموزشی استان همدان بود که به روش نظری و با استفاده از تکنیک گلوله‌برفی و با توجه به اصل اشباع، در مجموع با 19 نفر مصاحبه شد. یافته‌ها: یافته‌های حاصل از طراحی مدل پارادایمی منجر به شناسایی 17 مؤلفة اصلی شد که در شش بُعد دسته‌بندی شدند. نتیجه‌گیری: تصمیم‌گیری اخلاقی تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل بین فردی، سازمانی، فراسازمانی و مذهبی صورت می‌گیرد و پیامدهای چنین تصمیماتی، منعکس‌کنندة رفتار اخلاقی مثبت، ایجاد انگیزة مثبت در فراگیران و مردم، انضباط اقتصادی و راهکار توسعة مدیریت دانش و کارآفرینی در شرایط اقتصاد مقاومتی در جامعه است.
 

کلیدواژه‌ها


-       آذر، عادل؛ مسعود ربیعه و فاطمه قیطاسی(1387). «اخلاق در علم مدیریت». اخلاق در علوم رفتاری، ش 3(۱-۲): 61-70.

-     امیرشاهی، میراحمد؛ آقاحسینعلی شیرازی محمود، و سارا قوامی (1390). «بررسی رابطه بین فلسفه اخلاق فردی فروشندگان و فرایند تصمیم گیری اخلاقی آنها». مطالعات مدیریت بهبود و تحول، ش 63(20):  27-62.

-     استراوس، آنسلم و جولیت کوربین(1387) اصول روش تحقیق کیفی: نظریة مبنایی، رویّه‌ها و شیوه‌ها. ترجمة بیوک محمدی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

-     بلیکی، نورمن(1384). طراحی پژوهشهای اجتماعی. ترجمة حسن چاوشیان. تهران: نی.

-     دانایی‌فرد، حسن؛ مهدی الوانی و عادل آذر(1392). روش‌شناسی پژوهش کیفی در مدیریت؛ رویکردی جامع. تهران: صفار، اشراقی، چ سوم.

-     دانایی‌فرد، حسن و مجتبی امامی(1386). «استراتژی‌های پژوهش کیفی: تأملی بر نظریه‌پردازی داده‌بنیاد». اندیشة مدیریت، ش 1(2): 159-175.

-     رحیم‌زاده، محمدعلی(1395). سازمانهای مردم‌نهاد. تهران: تدبیر روشن.

-     علی‌اکبری، حسین و حسین رمضانی(1391). «بررسی پایه‌های نظری موضوع تصمیم‌گیری مبتنی بر اخلاق اسلامی». مدیریت اسلامی، ش 20(1): 149-174.

-     فرامرز قراملکی، احد(1387). درآمدی بر اخلاق حرفه‌ای. تهران: سرآمد.

-     فرامرز قراملکی، احد(1397). سازمانهای اخلاقی در کسب‌وکار. تهران: مجنون، چ یازدهم.

-     قلی‌پور، رحمت‌اله(1394). تصمیم‌گیری سازمانی و خط مشی‌گذاری عمومی. تهران: نی.

-     گرجی پور، حسین؛ وحید خاشعی، علیرضا اسلامبولچی و علی اصغری صارم (1398). «الگوی ارزشیابی فرایند خط مشی گذاری فرهنگی با رویکرد مطالعه کیفی اسناد فرهنگی جمهوری اسلامی ایران». مدیریت دولتی، ش 11 (1)، 47-72.

-     محمدی الیاسی، قنبر و زهرا بدلی(1394). «تأثیر عوامل محیطی بر تصمیم‌گیری اخلاقی در کسب‌وکارهای نوپا». توسعة کارآفرینی، ش 8(1): 175-193.

-     مطهری، محدثه و امیرحسین محمدداودی(۱۳۹۵). «تصمیم‌گیری اخلاقی پیش‌نیاز مدیران سازمانهای آموزشی». سومین کنفرانس جهانی روان‌شناسی و علوم تربیتی، حقوق و علوم اجتماعی در آغاز هزارة سوم. شیراز: دانشگاه علمی کاربردی آذین شوشتر و دانشگاه زرقان، واحد پژوهش دانش‌پژوهان همایش‌آفرین.

-     مهدوی، غلامحسین و صفدر علیپور(1389). «رویکردهای تصمیم‌گیری اخلاقی مدیران مالی شرکتها». دانش حسابداری، ش 1(2): 33-53.

-     مهدوی، غلامحسین و روح الله موسوی نژاد (1390). «تاثیر میزان و شرایط اخلاقی بر تصمیم گیری مدیران مالی دستگاه های اجرایی دولتی استان فارس». اخلاق در علوم و فناوری، ش 4(6): 41-53.

-     مهرانی، ساسان؛ علی ثقفی، محمد موسی‌خانی و سحر سپاسی(1390). «عوامل مؤثر بر تصمیم‌گیری اخلاقی حسابداران رسمی ایران». اخلاق در علوم رفتاری، ش 6(3): 6-12.

-       Ali Akbari, H. & H. Ramezani (2012). "Study of Theoretical Foundations of the Issue of Islamic-Based Decision Making". Islamic Management Scientific Journal, 20(1): 149-174.

-       Amirshahi, M.A; A.H. Shirazimahmood & S. Ghavami (2011). "An investigation of the relationship between salespersons’ personal moral philosophy and their ethical decision making process". Journal of management studies in development & evaluation, 63(20): 27-62.

-       Azar, A.; M. Rabieh & F. Gheitasi (2008). "Ethics in Management Science". Journal of Ethics in Behavioral Sciences, 3(1-2): 61-70.

-       Barnard, Ch. (1938). The Functions of the Executive. Harvard University Press.

-       Blicky, N. (2005). Designing social Researchs. Translation: Hasan Chavashian. Tehran: Nizar Ney.

-       Bommer, M.; C. Gratto, J. Gravander & M. Tuttle (1987). "Behavioral Model of Ethical Decision-Making". Journal of Business Ethics, 6(4): 265-280.

-       Creswell, J.W. (2012). Educational Research: Planning, Conducting, and Evaluating Quantitative and Qualitative Research. (4th ed.), MA: Pearson Education.

-       Danaie Fard, H.; M. Alvani & A. Azar (2013). Qualitative Researchs Methodology in Management; A Comprehensive Approach. Tehran: Saffar Publishing, Eshraghi, Third Edition.

-       Danayeefard, H. & M. Imami (2007). "Strategies of Qualitative Research: Grounded Theory Hesitationon". The Idea of Management, 1(2): 159-175.

-       Faramarz Gharamaleki, A. (2008). Income on Professional Ethics. Tehran: Saraamad Publication.

-       Faramarz Gharamalki, A. (2018). Ethical Organizations in Business. 11th Edition, Tehran: Majnon Publishing.

-       Gholipour, R. (2015). Organizational Decision Making and Public Policy. Tehran: Ney Publications.

-       Gorjipour, H; V. Khashei; A.R. Slambolchi & A. Asgharisarem (2019). "Developing the Evaluative Model for Cultural Policy Making Process based on Qualitative Study of Cultural Documents of Islamic Republic of Iran". Journal of Public Administration,11(1): 47-72.

-       Hunt, S.D. & S. Vitell (1986). "A General Theory of Marketing Ethics". Journal of Macromarketing, 6(1): 5-16.

-       Jones, T.M. (1991). "Ethical Decision Making by Individuals in Organizations: An Issue-Contingent Model". Academy of Management Review, 16(2): 366-395.

-           Mahdavi, Gh.H. & R. Mousavinejad (2011). "Impact of Moral Intensity and Ethical Climate on the Decision-Making of Financial Managers in Governmental Organizations in Fars Province". Journal of Ethics in Science and Technology, 4(6): 41-53.

-       Mahdavi, Gh.H. & S. Alipour (2010). "Ethical Decision Approaches for Corporates Finance Managers". Journal of Accounting Knowledge, 1(2): 33-53.

-       Mehrani, S.; A. Saghafi, M. Musa Khani & S. Sepasi (2011). "Effective Factors on Ethical Decision Making of Iranian Official Accountants". Journal of Ethics in Behavioral Sciences, 6(3): 6-12.

-       Mohammadi Eliasi, Gh. & Z. Badli (2015). "The Impact of Environmental Factors on Ethical Decision Making in Start-ups". Journal of Entrepreneurial Development, 8(1): 175-193.

-       Motahari, M. & A.H. Mohammad Davooddi (2016). "Ethical Decision Making in Educational Organizations". Third World Conference on Psychology and Education, Law and Social Sciences at the Beginning of the Third Millennium. Shiraz: with the joint collaboration of Azin Shoushtar University of Applied Sciences and Zarghan University.

-       Rahimzadeh, M.A. (2016). Non Governmental Organization. Tehran: Tadbir Roshan Publications.

-       Shafer, William S. & Richard Simmons (2011). "BEffects of Organizational Ethical Culture on the Ethical Decisions of Tax Practitioners in Mainland China". Accounting, Auditing & Accountability Journal, 24(5): 647-668.

-       Simon, H. (1960). The New Science of Management Decision. New York: Harper and Row.

-       Starr, M.K. (1971). Management: A Modern Approach. New York: Harcourt Publishers Ltd.

-       Strauss, A. & J. Corbin (2008). Basics of Qualitative Research: Grounded theory Procedures and Techniques. Translated by: Buick Mohammadi. Tehran: Research Institute for Humanities and Cultural Studies.

-       Zeni, T.A.; M.R. Buckley; M.D. Mumford & J.A. Griffith (2016). "Making “Sense” of Ethical Decision Making". The Leadership Quarterly, 27(6):, 838-855.