شناسایی مؤلفه‌های مدیریت ناب در دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی (یک مطالعة فراترکیب)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای مدیریت آموزش عالی، دانشگاه میشیگان، استاد، گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران

2 کاندیدای دکتری مدیریت آموزش عالی، دانشگاه تهران، گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی،دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران.

3 دکترای مدیریت آموزشی، دانشگاه خوارزمی،استادیار، گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران.

چکیده

هدف: هدف این پژوهش، بررسی مطالعات انجام‌شده در خصوص مؤلفه‌های مدیریت ناب در دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی بود. روش: روش پژوهش حاضر، کیفی و از نوع فراترکیب بود. جامعة پژوهش شامل کلیة منابع مرتبط با مدیریت ناب در دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی طی سالهای 2000 تا 2019 به تعداد 2136 منبع بود که ابتدا تعداد 89 منبع بر اساس چکیده انتخاب شد. از بین آنها 76 منبع بر اساس محتوا گزینش و در نهایت، 68 منبع به عنوان منابع مرتبط، به روش تحلیل تم بررسی شد. به منظور بررسی کیفیت داده‌ها، اعتبار(باورپذیری) و اعتماد(اطمینان‌پذیری) یافته‌ها تأمین شد. یافته‌ها: بر اساس سنتز مقالات مرتبط، مؤلفه‌های مدیریت ناب در دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی در شش مقولۀ اصلی، شامل بهبود مستمر، بازمهندسی فرایندها، ارزش‌آفرینی، احترام به افراد، توانمندسازی و شایسته‌مداری مشخص شد. نتیجه‌گیری: شش مقولۀ اصلی حاصل از این مطالعۀ فراترکیب، می‌تواند الگویی اثربخش برای مدیریت ناب در دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی باشد و نتایج مفیدی در ارتقای کیفیت، کارایی، اثربخشی و کاهش اتلافات در آموزش عالی داشته باشد.

کلیدواژه‌ها


-      ابیلی، خدایار؛ فاطمه نارنجی ثانی و ابراهیم مزاری(1395). تدریس ناب. تهران: جهاد دانشگاهی.

-      ابیلی، خدایار؛ فاطمه نارنجی ثانی و زینب‌السادات مصطفوی(1397). «ارزیابی میزان آمادگی دانشگاه برای استقرار آموزش عالی ناب(مورد: دانشگاه تهران)». چشم‌انداز مدیریت صنعتی، سال هشتم، ش 31: 114-95.

-      جعفری، پریوش و سهراب یزدانی(1387). «رویکردهای مدیریتی شش سیگما و ناب در آموزش و پرورش». علوم تربیتی، سال اول، ش ۳: 40-7.

-      جهانیان، رمضان و سمانه قلی‌مسگرها(1396). «مدیریت ناب و کاربرد آن در سازمانهای آموزشی». پژوهشهای جدید در مدیریت و حسابداری، ش ۳: 105-97.

-      جوانک لیاولی،ماندانا؛خدایار ابیلی،جواد پورکریمی و سیدکامران سلطانی عربشاهی (1396). «ارائه الگوی توسعه حرفه ای مدیران گروه آموزش بالینی: مورد دانشگاه های علوم پزشکی دولتی شهر تهران».راهبردهای آموزش در علوم پزشکی.سال دهم،ش 3: 218- 202.

-      شکیبایی، زهره؛ علی خلخالی و مهستی معتضد منجمی(1390). «مدلی جهت استقرار مدیریت ناب در دانشگاههای خصوصی ایران». ریاضیات کاربردی واحد لاهیجان، سال هشتم، ش ۳: 74-57.

-      قویدل، اعظم(1394). «مدیریت ناب و کاربست آن در دنیای آموزش». مدیریت فراگیر، ش 1(1): ۵۲-61.

-      موسوی، سیده زهرا و صدیقه محمداسماعیل(1395). «الگویابی رابطۀ میان کاربرد مؤلفه‌های مدیریت شش سیگمای ناب با مشتری‌محوری در کتابخانه‌های دانشگاهی شهر تهران». مدیریت اطلاعات سلامت، ش 13(4): 28۰-28۵.

-      نصرتی‌پور، هادی(1394). ارائة الگویی برای دانشگاه ناب؛ موردمطالعه دانشگاه حکیم سبزواری. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشکده مدیریت، مؤسسه آموزش عالی الکترونیکی- مجازی مهر البرز.

-      هوشی‌السادات، علیرضا؛ حمید رحیمیان، عباس عباس‌پور، علی خورسندی و سعید غیاثی ندوشن(1397). «طراحی الگوی کیفی دانشگاه ناب برای دانشگاههای دولتی(مورد مطالعه: دانشگاه فرهنگیان)». راهبردهای آموزش در علوم پزشکی، دورة یازدهم، ش 3: 141-132.

-       Abili, Kh.; F. Narenji Thani & E. Mazari (2016). Lean Teaching. Jahad Daneshgahi Publisher, Tehran-Iran.

-       Abili, Kh.; F. Narenji Thani & Z. Mostafavi (2018). "Evaluation of University Readiness for Deployment of Lean Higher Education (Case Study: University of Tehran)". Industrial Management Perspective, 8(31): 95-114.

-            Antony, J. & E. Cudney (2016). "Lean Six Sigma Journey in a UK Higher Education Institute: Challenges, Projects, and Key Lessons Learned". American Society for Engineering Education.

-       Antony, J. (2014). "Readiness Factors for the Lean Six Sigma Journey in the Higher Education Sector". International Journal of Productivity and Performance Management, 63(2): 257-264.

-       Antony, J. (2015). "Challenges in the Deployment of LSS in the Higher Education Sector Viewpoints from Leading Academics and Practitioners". International Journal of Productivity and Performance Management, Vol. 64(6): 893-899.

-       Antony, J. (2017). "Lean Six Sigma for Higher Education". International Journal of Productivity and Performance Managemen, 66(5): 574-576.

-           Antony, J.; N. Krishan, D. Cullen & M. Kumar (2012). "Lean Six Sigma for Higher Education Institutions (HEIs): Challenges, Barriers, Success Factors, Tools/Techniques". International Journal of Productivity and Performance Management, 61(8): 940-948.

-       Balzer, W.K. (2010). Lean Higher Education: Increasing the Value and Performance of University Processes. Productivity Press.

-           Balzer, W.K.; D.E. Francis, T.C. Krehbiel & N. Shea (2016). "A Review and Perspective on Lean in Higher Education". Quality Assurance in Education, 24(4): 442-462.

-       Balzer, W.K.; M.H. Brodke & E. Thomas Kizhakethalackal (2015). "Lean Higher Education: Successes, Challenges, and Realizing Potential". International Journal of Quality & Reliability Management, 32(9): 924-933.

-       Barber, B.J. (2011). "Lean and Its Impact On Employee Empoverment Within a Higher Education Institution". Partial Fulfillment of the Requirements for the Master of Science in Organization Development.

-       Binti Awi, A.N. (2016) The Effect of Lean Kaizen Application on Student’s Satisfaction in Malaysian Higher Education Sector. Unpublished PhD Thesis. Coventry: Coventry University.

-           Cano, M.; A. Kourouklis & S. Drummond (2014). "Lean in Practice: Lessons for Higher Education Institutes". Toulon-Verona Conference Excellence in Services. (P. 61-69).

-       Cano, M.; D. Moyes & A. Kobi (2016). "A Framework for Implementing Lean Operations Management in the Higher Education Sector". Toulon-Verona International Conference Excellence in Services. (P:95-110).

-           Cano, M.; E. O’Neill & A. Kobi (2015). "Preliminary Insights into the Implementation of Lean Manufacturing in Higher Education (part one): A Grounded Theory Approach". Toulon-Verona International Conference Excellence in Services. (P. 71-84).

-       Comm, C. & D. Mathaisel (2005). "A Case Study in Applying Lean Sustainability Concepts to Universities". International Journal of Sustainability in Higher Education, 6(2): 134-146.

-           Comm, C. & D. Mathaisel (2005). "An Exploratory Study of Best Lean Sustainability Practices in Higher Eeducation". Quality Assurance in Education, 13(3): 227-240.

-       Creswell, J.W. (2012). Educational Research planning, Conductig and evaluating quantitative and qualitative Research. Boston: Person Publications.

-       Cudney, E.; J.V. Sri Sandilya, T. Materla & J. Antony (2018). "Systematic Review of Lean and Six Sigma Approaches in Higher Education". Total Quality Management & Business Excellence.

-       Dahlgaard, J. & P. Ostergraad (2000). "TQM and Lean Thinking in Higher Education". Shnergie Rapporti di Ricerca, 9: 23-42.

-       Doman, M.S. (2011). "A New Lean Paradigm in Higher Education: A Case Study". Quality Assurance in Education, 19(3): 248-262.

-       Douglas, J.; J. Antony & A. Douglas (2015). "Waste Identification and Elimination in HEI: The Role of Lean Thinking". International Journal of Quality & Reliability Management, 32(9): 970-981.

-       Dragomir, C. & F. Surugiu (2012). "Implementing Lean in a Higher Education University". Analele Universitatii Maritime Constanta, 13(18): 279-282.

-       Emiliani, B.; C. Kensington & U.S. Most (2005). "Lean in Higher Education". Center for Lean Business Management. Available at: http://www.superfactory.com/articles/lean_higher_ed.aspx.

-       Emiliani, M.L. (2004). "Improving Business School Courses by Applying Lean Principles and Practices". Quality Assurance in Education, 12(4): 175-187.

-       Emiliani, M.L. (2015). "Engaging faculty in Lean teaching". International Journal of Lean Six Sigma, Vol. 6(1). https://doi.org/10.1108/IJLSS-06-2014-0015.

-       Francis, D. (2014). "Lean and the Learning Organization in Higher Education". Canadian Journal of Educational Administration and Policy, 157: 1-23.

-       Ghavidel, A. (2016) “Lean Management and its Application in Education”. Extensive Management Journal, 1(1): 52-61.

-       Gupta, S.K.; J. Antony, F. Lacher & J. Douglas (2018). "Lean Six Sigma for Reducing Student Dropouts in Higher Education–an Exploratory Study". Total Quality Management & Business Excellence. (P. 1-16).

-       Hess, J.D. & B.A. Benjamin (2015). "Applying Lean Six Sigma within the University: Opportunities for Process Improvement and Cultural Change". International Journal of Lean Six Sigma, 6(3): 249-262.

-       Hines, P. & S. Lethbridge (2008). "New Development: Creating a Lean University". Public Money & Management, 28: 53-56.

-       Hofer, S. & j. Naeve (2018). "The Application of Lean Management in Higher Education". International Journal of Contemporary Management, 16(4).

-       Hooshisadast, S.A.; H. Rahimian, A. Abbaspour, A. Khorsandi & S. Ghiasi Nodooshan (2018). "Designing a Lean University Model for Public Universities (Case Study: Farhangian Teacher Education University)". Journal of Education Strategies in Medical Sciences, No 49, Vol. 11: 132-141.

-       Isaksson, R. & C. Kuttainen, R. Garvare (2013). "Lean Higher Education and Lean Research". 16th Toulon-Verona Conference.

-       Jafari, P. & S. Yazdani (2008). "Approach of Six Sigma and Lean Management and Their Applications in Education". Educational Sciences Journal, 3: 7-40.

-       Jahan, M. (2015). A Study on the Students’ Perceptions of the Applicability of Lean Principles at Universities. American Society for Engineering Education.

-       Jahanian, R. & S. Gholemesgarha (2017). "Lean Management and its Application in Educational Organizations". Journal of Research in Management and Accounting, New Period, 3: 97-105.

-           Javanak Liavali M,  Kh.Abili, J.Porkarimi & SK. Soltani Arabshahi.(2017)."Providing a Pattern of Professional Development of Clinical Department Chairs: A Case of State Universities of Medical Sciences in Tehran". Educ Strategy Med Sci. 10 (3) : 202-218.

-           Kamp, M. (2017). The Lean Journey for Dutch Higher Education Institutions: a Way to Go?. M.Sc. Thesis Business Administration. Faculty of Behavioural, Management and Social Sciences. Department of Change Management & Organizational Behaviour.

-       Kang, P.S. & L.M. Manyonge (2014). "Exploration of Lean Principals in Higher Educational Institutes - Based on Degree of Implementation and Indigence". International Journal of Scientific & Engineering Research, 5(2): 831-838.

-           Kazancoglu, Y. & Y.D. Ozkan-Ozen (2018). "Lean in Higher Education: A Proposed Model for Lean Transformation in a Business School with MCDM Application". Quality Assurance in Education. DOI 10.1108/QAE-12-2016-0089.

-       Khairi, M.A. & M. Abd Rahman (2018). "Implementing lean in Malaysian Universities: Lean Awareness Level in an Engineering Faculty of a Local University". IOP Conf. Series: Materials Science and Engineering.

-       Langer, T. (2011). Lean University: The Application of Lean Thinking for Improving Processes in Higher Education Institutions. Dissertation for MGT.

-       Lu. J.; C. Laux & J. Antony (2017). "Lean Six Sigma Leadership in Higher Education Institutions". International Journal of Productivity and Performance Management, 66(5): 638-650.

-           Moore, M.; M. Nash & K. Henderson (2007). Becoming a Lean University. Best Pracfices of Southern Associafion of College and University Business Officers (SACUBO).

-           Mousavi, S.Z. & S. Mohammadesmaeil (2016). "Modeling the Relationship between the Applications of Lean Six-Sigma Management Components with Customer-Oriented Approach in Academic Libraries in Tehran City". Health Inf. Manage, 13(4): 280-285.

-       Nadeau, S. (2017). "Lean, Six Sigma and Lean Six Sigma in Higher Education: A Review of Experiences Around the World". American Journal of Industrial and Business Management, 7(05): 591.

-       Narayanamurthy, G.; A. Gurumurthy & R. Chockalingam (2017). "Applying Lean Thinking in an Educational Institute – an Action Research". International Journal of Productivity and Performance Management, 66(5): 598-629.

-       Nosratipour, H. (2015). Providing a Model for Lean University, a Case Study of Hakim Sabzevari University. Master Thesis. Mehr Alborz Institute of Higher Education. Faculty of Management.

-       Oko, A. & P.S. Kang (2015). "Lean Six Sigma Approach to Improve the Admissions Process for a Nigerian HE Institute". International Journal of Scientific & Engineering Research, 6(5): 368-378.

-           Petrusch, A.; G. Vaccaro & J. Luchese (2018). "They Teach, but do they Apply? An Exploratory Survey about the Use of Lean Thinking in Brazilian Higher Education Institutions". International Journal of Lean Six Sigma. DOI 10.1108/IJLSS-07-2017-0089.

-           Radnor, Z. & G. Bucci (2011). Analysis of Lean Implementation in UK Business Schools and Universities. London, UK: Association of Business Schools Lean Report.

-           Robinson M. & S. Yorkstone (2014). Becoming a Lean University: The Case of the University of St Andrews. Leadership and Governance in Higher Education: Handbook for Decision-Makers and Administrators. Germany: Raabe Academic Pub.

-       Sandelowski , R & J. Barroso (2007). Handbook for synthesizing qualitative research. New York: Springer.

-        Seidel, A.; T.A. Saurin, G.A. Marodin & J. Ribeiro (2017). "Lean Leadership Competencies: A Multi-Method Study". Management Decision, 55(10): 2163-2180.

-       Shakibaie, Z.; A. Khalkhali & M. Motazed (2011). "Lean Management Model for the Establishment of Private Universities in Iran". Journal of Applied Mathematics, Islamic Azad University of Lahijan, 8(3): 57-74.

-       Simons, N. (2013). "The Business Case for Lean Six Sigma in Higher Education". ASQ Higher Education Brief, 6(3): 1-6.

-       Siriban-Manalang, A.B. (2017). "Lean Education in a University in the Philippines". DOI 10.1007/978-3-319-45830-4_3.

-           Strzała, E.J. (2015). "Lean Management as a Tool of Management in Non-Public Higher Education Institution (Hei)". Journal of Business & Economic Policy, 2(4): 96-101.

-       Sunder, M.V. & J. Antony (2018). "A Conceptual Lean Six Sigma Framework for Quality Excellence in Higher Education Institutions". International Journal of Quality & Reliability Management, 35(4): 857-874.

-       Sunder, M.V. & S. Mahalingam (2018). "An Empirical Investigation of Implementing Lean Six Sigma in Higher Education Institutions". International Journal of Quality & Reliability Management, 35(10): 2157-2180.

-       Sunder, M.V. (2016). "Lean Six Sigma in Higher Education Institutions". International Journal of Quality and Service Sciences, 8(2): 159-178.

-       Svensson, C.; J. Antony, M. Ba-Essa, M. Bakhsh & S. Albliwi (2015). "A Lean Six Sigma program in Higher Education". International Journal of Quality & Reliability Management, 39(2): 951-969.

-       Thirkell, E. & I. Ashman (2014). "Lean Towards Learning: Connecting Lean Thinking and Human Resource Management in UK Higher Education". International Journal of Human Resource Management, 25(21): 2957-2977.

-       Thomas A.; J. Antony, M. Francis & R. Fisher (2015). "A Comparative Study of Lean Implementation in Higher and Further Education Institutions in the Uk". International Journal of Quality & Reliability Management, 32(9): 982-996.

-       Thomas, A.; J. Antony, C.H. Tang, M. Francis & R. Fisher (2017). "Implementing Lean Six Sigma into Curriculum Design and Delivery; a Case Study in Higher Education". International Journal of Productivity and Performance Management, 66(5): 577-597.

-       Van Dun, D.H.; J.N. Hicks & C.P. Wilderom (2017). "Values and behaviors of Effective Lean Managers: Mixed-Methods Exploratory Research". European Management Journal, 35(2): 174-186.

-           Vukadinovic, S.; M. Djapan & I. Macuzic (2016). "Education for Lean & Lean for Education: A Literature Review". International Journal for Quality Research, 11(1): 35-50.

-       Waterbury, T. (2015). "Learning from the Pioneers: A Multiple-Case Analysis of Implementing Lean in Higher Education". International Journal of Quality & Reliability Management, 32(9): 934-950.

-       Weber, M.N. (2013). Lean Six Sigma Methods for Applied Technical College Courses. A Dissertation Submitted to Edgewood College Doctor of Education Degree Program in Educational Leadership in Partial Fulfillment of the Requirements for the Degree, Doctor of Education.

-           Yorkstone, S. (2016). Lean Universities: The Routledge Companion to Lean Management.

-       Ziskovsky, B. & J. Ziskovsky (2007). Doing More with Less - Going Lean in Education. Lean Education Enterprises, Inc.