شناسایی شاخص‌های دانشگاه کارآفرین و ارائۀ الگویی برای دانشگاههای دولتی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری مدیریت و برنامه‌ریزی فرهنگی. گروه مدیریت فرهنگی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب. ‌تهران، ایران

2 دکتری برنامه‌ریزی توسعۀ آموزش عالی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران.

3 ستاد برنامه‌ریزی آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران.

چکیده

هدف: ظهور دانشگاه کارآفرین در نتیجۀ توسعۀ درونی دانشگاه و تأثیر عوامل بیرونی و اهمیت روزافزون دانش و نوآوری در جامعه صورت می‌گیرد. هدف محققان این پژوهش، شناسایی شاخصهای دانشگاه کارآفرین و ارائۀ الگو برای دانشگاههای دولتی بود. روش: روش این پژوهش، مطالعۀ آمیختۀ اکتشافی متوالی است. در بخش کیفی از نظریۀ داده‌بنیاد و در بخش کمّی از روش همبستگی مبتنی بر تحلیل حداقل مربعات جزیی و مدل‌سازی معادلات ساختاری استفاده شد. جامعۀ آماری شامل سیاستگذاران و اساتید صاحب‌نظر در زمینۀ آموزش عالی و کارآفرینی، مدیران مراکز کارآفرینی، رشد و پارکهای علم و فنّاوری، مسئولان بخش صنعت و دانشجویان دکتری دانشگاههای تهران، شهید بهشتی و علامه طباطبایی بود. در بخش کیفی 20 نفر با مصاحبۀ نیمه‌ساختارمند و روش نمونه‌گیری هدفمند نظری و در بخش کمّی 223 نفر با روش تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. یافته‌ها: در مرحلۀ کدگذاری محوری، موجبات علّی و زمینه‌ای و واسطه‌ای، کنشها و تعاملات و آثار، احصا و مدل مفهومی ارائه شد. در بخش کمّی، 72 گویه و 20 مؤلفه با بار عاملی، میانگین واریانس استخراجی و روایی همگرا بالای 4/0، ضرایب معناداری بالای 96/1، ضریب تعیین و نیکویی برازش مناسب(55/0) تأیید شدند. نتیجه گیری: دانشگاهها به ساخت و توسعۀ یک اکوسیستم کارآفرینی نیاز دارند تا در آن کارآفرینی شکوفا شود. اکوسیستم کارآفرینی نتیجۀ تعامل و تعهد جامعه و دانشگاه، نقشها، زیرساختها و اتفاقاتی است که محیطی مناسب را برای ایجاد و توسعۀ سطوح فعالیتهای کارآفرینانه فراهم می‌کنند.

کلیدواژه‌ها


-       احسانی‌فر، تهمینه؛ فرحنار رستمی، نادر نادری و بیژن رضایی(1391). «موانع و راهکارهای توسعۀ کارآفرینی در بخش کشاورزی». کارآفرینی در کشاورزی، ش 3(2).

-       پوتر، جاناتان(1393). آموزش عالی و کارآفرینی. ترجمۀ ابراهیم صالحی عمران و امید یحیی‌پور. بابلسر: دانشگاه مازندران.

-       توفیقی، جعفر و نسرین نورشاهی(1391). «ارائۀ راهکارهایی برای توسعۀ همکاری‌های دانشگاه و صنعت در ایران». آموزش مهندسی ایران، ش 14(56): 95-75.

-       قانون برنامۀ پنج‌ساله ششم توسعه جمهوری اسلامی ایران(1396). مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی. قابل دسترس در: http://rc.majlis.ir/fa/law/show/1014547/Accessed June 17, 2018.

-       کاراد(1389). آیین‌نامه طرح کاراد(طرح توسعۀ کارآفرینی در دانشگاهها). تهران: دفتر توسعۀ کارآفرینی و بهره‌وری نیروی کار، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی. قابل دسترس در بخش معرفی: www.karad.irost.org/Accessed June 13, 2017

-       منصوریان، فاطمه و مهدی فاتح راد(1392). «تحلیل کلان دانشگاه کارآفرین در چارچوب الگوی سه شاخگی و بررسی عوامل موفقیت این دانشگاه». رهیافت، ش 23(54): 44-34.

-       مهدوی مزده، محمد؛ مائده بانک، محمدرضا زاهدی و مجید پورعسگری(1392). «تعیین شاخصهای تأثیرگذار در کارآفرین بودن دانشگاههای دولتی ایران و رتبه‌بندی دانشگاهها از این منظر». سیاست علم و فنّاوری، ش 6(1): 100-81.

-       یمنی دوزی سرخابی، محمد(1391). کیفیت در آموزش عالی. تهران: سمت.

-               Aranha, E.A. & N.P. Garcia (2014). "Dimensions of a Metamodel of an Entrepreneurial University". African Journal of Business Management, 8(10): 336-349.

-        Bikse, V.; I. Lusena-Ezera, B. Rivza & T. Volkova (2016). "The Transformation of Traditional Universities into Entrepreneurial Universities to Ensure Sustainable Higher Education". Journal of Teacher Education for Sustainability, 18(3): 75-88.

-        Clark, B.R. (1998). "The Entrepreneurial University Demand and Response". Tertiary Education Management, 4(1): 5-15.

-        Clark, B.R. (2008). On Higher Educationl; Selected Writings: 1956-2006. USA: Johns Hopkins University Press.

-        Ehsanifar, t. and others (2012). "obstacles and sulotions in entrepreneurship development at agriculture ". entrepreneurship in agriculture N:3 (2)

-        Entezari, Y. (2016). "Building Knowledge- Based Entrepreneurship Ecosystems: Case of Iran". Procedia - Social and Behavioral Sciences, 195: 1206-1215.

-        Etzkowitz, H. (2001). "The Second Academic Revolution and the Rise of Entrepreneurial Science". Technology and Society Magazine, 20(2): 19-29.

-        Etzkowitz, H.; M. Ranga & J. Dzisah (2012). "Whither the University? The Novum Trivium and the Transition from Industrial to Knowledge Society". Social Science Information, 51(2): 143-164.

-        European Commission Report (2015). Supporting the Entrepreneurial Potential of Higher Education Final Report Version 1.1. Available from: http://sephe.eu/fileadmin/sephe/documents/sephe_final-report_2015-06-30_v1.10.pdf.

-        Garcia, A. A., Castro, M. E., Jimenez, S. F., & Arroyoz, V.M. (2013). What might an entrepreneurial university constitute? Proceedings of the 2013 EU-SPRI Forum Conference Madrid 10-12 April.

-        Gibb, A. (2012). "Exploring the Synergistic Potential in Entrepreneurial University Development: Towards the Building of a Strategic Framework". Annals of Innovation & Entrepreneurship, 3(1): 16742.

-        Global Entrepreneurship Monitor Report (2018). Global Entrepreneurship Research Association. London Business School, Retrieved from: https://www.gemconsortium.org/report.

-        Guerrero, M. & D. Urbano (2012). "The Development of an Entrepreneurial University". The Journal of Technology Transfer, 37(1): 43-74.

-        http://rc.majlis.ir/fa/law/show/1014547/Accessed June 17, 2018.

-        Johnstone, A. & R. Huggins (2016). "Drivers of University–Industry Links: The Case of Knowledge-Intensive Business Service Firms in Rural Locations". Regional Studies, 50(8): 1330-1345.

-               Kirby, D.A. (2006). "Creating Entrepreneurial Universities in the UK: Applying Entrepreneurship Theory to Practice". Journal of Technology Transfer, 31(5): 599-603.

-        Larty, J.; S. Jack & N. Lockett (2016). "Building Regions: A Resource-Based View of a Policy-Led Knowledge Exchange Network". Regional Studies, 51(7): 994-1007.

-        Mahdavi  M. and others . (2013). " effective indications in Entrepreneurship  of  universities in iran   ".science and technology policy ,N:6(1) :81-100.

-        Mascarenhas, C.; C.S. Marques, A. Rei Galvao & S. Santos (2017). "Entrepreneurial University: Towards a better Understanding of Past Trends and Future Directions". Journal of Enterprising Communities: People and Places in the Global Economy, 11(3).

-        OECD (2007). Higher Education and Regions: Globally Competitive. Locally Engaged, Paris.

-        Peterka, S.O. & V. Salihovic (2012). "What is Entrepreneurial University and Why we Need it?". Economy of Eastern Croatia Yesterday, Today, Tomorrow, 1(1): 98-107.

-        Peterka, S.O. (2011). "Entrepreneurial University as the Most Important Leverage in Achieving Knowledge-Based Society". The Ninth International Conference: Challenges of Europe: Growth and Competitivness - Reversing the Trends. Faculty of Economics University of Split, Croatia, May 26-28.

-        Philpott, K.; L. Dooley, C. O’Reilly & G. Lupton (2011). "The Entrepreneurial University: Examining the Underlying Academic Tensions". Journal of Technovation, 31: 161-170.

-        Poutter, Jonathan (2014). " Entrepreneurship& Higher Education  ".translated by e. salehi ; babolsar: mazandaran university.

-        Pugha, R.; W. Lamineb, S. Jackd & E. Hamiltond (2018). "The Entrepreneurial University and the Region: What Role for Entrepreneurship Departments?". European Planning Studies, 26(9): 1835-1855.

-        Regele, M.D. & H.M. Neck (2012). Entrepreneurship Education Sub-Ecosystem in the United States: Opportunities to Increase Entrepreneurial Activity. Babson College, USASBE, 52-69.

-        Rice, M.P.; M.L. Fetters & P.G. Greene (2010). "University-Based Entrepreneurship Ecosystems: Key Success Factors and Recommendations". The Development of University-Based Entrepreneurship Ecosystems. Northampton, MA: Edward Elgar Publishing, 177-196.

-        Rothaermel, F.T.; S.D. Agung & L. Jiang (2007). "University Fntrepreneurship: A Taxonomy of the Literature". Industrial and Corporate Change, 16(4): 691–791.

-        Strauss, A. & J. Corbin (1998). Basics of Qualiative Research Tecgniques and Procedures for Developing Grounded Theory. (2nd Ed). CA: Sage.

-        Toofighi , jafar and noorshahi, N. (2011). " development of university and industry in iran   ".iran engineering education ,N:14(56) :75-95.

-        Uyarra, E. (2010). "Conceptualizing the Regional Roles of Universities, Implications and Contradictions". European Planning Studies, 18(8): 1227-1246.

-        Wissema, J.G. (2009). Towards the Third Generation University: Managing the University in Transition. Edward Elgar Publishing.

-        Wong, P.K.; Y.P. Ho & A. Singh (2010). "Industrial Cluster Development and Innovation in Singapore". In: From Agglomeration to Innovation (P. 50-116). London: Palgrave Macmillan.

-        www.karad.irost.org/Accessed June 13, 2017

-        Yamani doozi sorkhabi, m. (2011). " quality in Higher Education  ". Tehran : samt.