طراحی مدل مرجعیت علمی دانشگاه؛ شناسایی ابعاد و ارکان (مورد مطالعه: دانشگاه بین‌المللی امام رضا)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی نیشابور، نیشابور، ایران.

2 دکتری فلسفة تعلیم و تربیت، استادیار گروه علوم تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی بردسکن. بردسکن، ایران

3 دکتری مدیریت بازرگانی، استادیار گروه مدیریت دانشگاه آزاد اسلامی نیشابور. نیشابور، ایران.

4 دکتری مدیریت منابع انسانی، گروه مدیریت دانشگاه فردوسی. مشهد، ایران.

5 دکتری آمار، استادیارگروه آمار دانشگاه فردوسی. مشهد، ایران.

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل مرجعیت علمی دانشگاه(دانشگاه بین‌المللی امام رضا) به عنوان مدلی بومی انجام شد. روش: در این پژوهش، روش تحقیق آمیختة اکتشافی در دو بخش کیفی و کمّی استفاده شده است. در بخش کیفی برای شناسایی و استخراج مؤلفه‌های پژوهش، از دو روش مطالعة‌ کتابخانه‌ای گسترده و فن دلفی استفاده شد و در بخش کمّی، داده‌ها با استفاده از فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی(AHP) تجزیه و تحلیل و رتبه‌بندی شدند. یافته‌ها: پس از دستیابی به اجماع نظر 22 نفر از متخصصان و خبرگان دانشگاهی، مدل مرجعیت علمی دانشگاه در قالب پنج بُعد و 15 رکن طراحی شد. نتیجه‌گیری: تجزیه و تحلیل و اولویت‌بندی یافته‌ها نشان دادکه از پنج بُعد زمینه‌ای، آموزشی، پژوهشی، مدیریتی- ساختاری و سرمایة انسانی، بُعد زمینه‌ای دارای رتبة اول اهمیت است. بنابر این، تحقق مرجعیت علمی دانشگاه، نیازمند بسترسازی مناسب فضای علمی دانشگاه، برنامه‌ریزی دقیق و سازماندهی صحیح امکانات و عوامل زمینه‌ای است.

کلیدواژه‌ها


منابع
-       بناهان، مریم و همکاران(1391). «تبیینی از مبانی نظری اندیشة مرجعیت‌زدایی اخلاقی پساساختارگرا و نقد آن». پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی، سال بیستم، دورة جدید، ش 15.

-       تابان، محمد و همکاران(1395/الف). «شناسایی مؤلفه‌های مرجعیت علمی در آموزش عالی ایران با رویکرد داده‌بنیاد». مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی، سال بیستم، ش67: 182-163.

-       تابان، محمد و همکاران(1395/ب). «طراحی و تبیین الگوی مرجعیت علمی در آموزش عالی ایران بر اساس زندگی‌نامه اندیشمندان کشور با رویکرد تحلیل مضمون». مطالعات دانش‌شناسی، دورة دوم، ش 6: 40-20.

-       تدیّن، شبنم(1384). «شناخت، به کارگیری و پرورش نخبگان با رویکرد نوین». مجموعه مقالات دومین کنفرانس توسعة منابع انسانی. تهران: سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، مؤسسه مطالعات بهره‌وری و منابع انسانی.

-       حکمت‌افشار، میترا و همکاران(1392). «احیای رویکرد مرجعیت علمی: دیدگاه دانشجویان تحصیلات تکمّیلی دانشگاه علوم پزشکی گلستان». تحقیقات کیفی در علوم سلامت، دورة دوم، ش 2: ۱۲۵-133.

-       خراسانی، اباصلت؛ کوروش فتحی واجارگاه و رضا قنبری(1394). تأملی بر اهمیت کارکرد پژوهشی دانشگاه در روند توسعة علمی و مرجعیت علمی. تهران: انجمن توسعه و ترویج علوم و فنون بنیادین.

-       داودزاده، علی(1392). بررسی وضعیت اخلاق پژوهشی در تدوین پایان نامه های دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه های صنعتی سطح تهران. پایان نامه کارشناسی ارشد مدیریت و برنامه ریزی آموزش عالی. دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی. دانشگاه شهید بهشتی.

-       ساعتی، توماس. ال.(1992). تصمیم سازی به روشAHP. مترجم علی اصغرتوفیق. تهران: مرکز­آموزش و تحقیقات­صنعتی ایران.

-       سیدجوادین، رضا و محمد تابان(1396). مدیریت توسعة منابع انسانی با رویکرد مرجعیت علمی. تهران: نگاه دانش.

-       فیاض، ایراندخت و زهرا افشار کهن(1390). «گذری بر بسترهای فرهنگی تحقق مرجعیت علمی در جهان». مجموعه مقالات همایش ملی آموزش در ایران 1404. تهران: پژوهشکدة سیاستگذاری علم، فنّاوری و صنعت.

-       قمی، حبیب‌الله و همکاران(1390). «بررسی عوامل دستیابی به مرجعیت علمی از دیدگاه استادان دانشگاه علوم پزشکی تبریز». افق توسعة آموزش پزشکی، دورة چهارم، ش 3: 53-51.

-       قوام‌آبادی، محمدغلام و همکاران(1394). «الگوی مرجعیت علمی در جمهوری اسلامی ایران بر اساس بیانات مقام معظم رهبری». مطالعات راهبردی بسیج. سال هجدهم، ش 68: 37-5.

-       گودرزی، غلامرضا و کمیل رودی(1390). «تبیین مرجعیت علمی برای نهادهای علمی کشور با رویکرد تئوری مفهوم‌سازی بنیادی». سیاست علم و فنّاوری، سال چهارم، ش 2: 108-75.

-       محمدی‌نژاد، بهزاد(1390). مجموعه‌ای برای تحول در حوزة برنامه‌ریزی آموزشی. تهران: دفتر پشتیبانی و حمایت آموزش عالی.

-       Baldwin, Melinda (2015). Making ‘‘Nature’’: The History of a Scientific Journal. Chicago: Chicago University Press.

-       Bentes, Alexandre Veronese & et al. (2012). "Multidimensional Assessment of Organizational Performance: Integrating BSC and AHP". Journal of Business Research, 65: 1790–1799.

-       Collins, Francis L. & Gill-Sung Park (2016). "Rankings and the Multiplication of Reputation: Reflections from the Frontier of Globalizing Higher Education". Higher Education, 72: 115-129.

-       Lee, Thomas W. & Steven D. Maurer (1997). "The Retention of Knowledge Workers with The Unfolding Model of Voluntary Turnover". Human Resource Management Review, Vol. 7: 247-275.

-       Noaman, Amin Y. Abdul Hamid M. Ragab & Ayman I. Madbouly (2015). "Higher Education Quality Assessment Model: Towards Achieving Educational Quality Standard". To link to this article: http://dx.doi.org/10.1080/03075079.2015.1034262. Published online: 22 Apr 2015.

-       Yonezawa, A. (2013). "Rankings and Information on Japanese Universities". In: P.T.M. Marope, P.J. Wells & E. Hazelkorn (Eds.). Rankings and Accountability in Higher Education (P. 171–185). Paris: UNESCO.

-       Banahan, M. & et al. (2012). "An Explanation of the Theoretical Foundations of Post-Structural Ethical Decentralization Thought and Its Critique". Research in Islamic Education, 20(15).

-       Davoodzadeh, A. (2013). "Investigating the situation of research ethics in compiling the dissertations of master's degree students of industrial universities in Tehran" Master Thesis in Management and Higher Education Planning. Faculty of Educational Sciences and Psychology. Shahid Beheshti University.

-       Fayyaz, I. & Z. Afshar Kohan (2011). "Crossing the Cultural Bases of Realizing Academic Authority in the World". National Conference on Education in Iran 1404. Tehran: Research Institute of Science, Technology, and Industrial.

-       Ghavam Abadi, M.Gh. & et al. (2015). "The Pattern of Scientific Authority in the Islamic Republic of Iran Based on the Statements of the Supreme Leader". Quarterly of Basij Strategic Studies. 18(68): 5-37.

-       Ghomi, H. & et al. (2011). "Investigating the Factors of Achieving Scientific Authority from the Viewpoints of Tabriz University of Medical Sciences Professors". Horizon of Medical Education Development Horizon, 4(3): 51-53.

-       Goodarzi, Gh. & K. Rudi (2011). "Explanation of Scientific Reference for Scientific Institutions of the Country with Fundamental Conceptual Theory Approach". Science and Technology Policy, 4(2): 75-108.

-       Hekmat Afshar, M. & et al. (2013). "The Revival of Scientific Authority Approach: Graduate Students' Viewpoints of Golestan University of Medical Sciences". Qualitative Research in Health Sciences, 2(2): 125-133.

-       Khorasani, A. & K. Fathi Vajargah & R. Ghanbari (2015). The Importance of University Research Function in the Process of Scientific Development and Scientific Authority. Tehran: Association for the Development and Promotion of Fundamental Science and Technolpgy.

-       Mohammadinejad, B. (2011). Development in Educational Planning. Tehran: Higher Education Support Office.

-       Satty, T. L. (1992). AHP decision making. Translated by Ali Asghar Tawfiq. Tehran: Iran Center for Industrial Education and Research.

-       Sayyd Javadin, R. & M. Taban (2017). Human Resource Development Management with The Approach of Scientific Authority. Tehran: Negahe Danesh.

-       Taban, M. & et al. (2016). "Designing and Explaining the Model of Scientific Reference in Iranian Higher Education Based on the Biography of Iranian Scholars Using Thematic Analysis Approach". Quarterly of Knowledge Studies, 2(6): 20-40.

-       Taban, M. & et al. (2016). "Identification of Scientific Reference Components in Iranian Higher Education with Data Base Approach". Quarterly of Knowledge Studies in The Islamic University, 20(67): 163-182.

-       Tadayon, Sh. (2005). "Recognizing, Applying and Nurturing the Elite with a New Approach". Second Conference on Human Resources Development. Tehran: Iranian Industrial Development and Renovation Organization, Institute for Productivity and Human Resources Studies.