‌معیار‌ و شاخصهای «نقش‌آفرینان در گفتمان‌سازی فرهنگ انقلاب اسلامی» در دانشگاهها از منظر آیت‌الله خامنه‌ای

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه تهران، سرپرست گروه پژوهش و برنامه ریزی درسی علوم انسانی و مطالعات اجتماعی سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی.

2 دکتری مدیریت آموزش عالی دانشگاه تهران، رئیس گروه پژوهشهای فرهنگی- علمی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی،تهران ،ایران.

3 دکتری سیاستگذاری علم و فنّاوری دانشگاه تربیت مدرس، مدیرکل پژوهشهای علمی فرهنگی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی.

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر، شناسایی و استخراج معیارها و شاخصهای نقش‌آفرینان و گفتمان‌سازان فرهنگ انقلاب اسلامی در دامنة دانشگاه بر اساس نظرات و دیدگاههای رهبر انقلاب اسلامی بود. روش: روش تحقیق با توجه به وسعت بیانات رهبری، تحلیل مضمون بود. بر اساس این روش، 112 سخنرانی از بیانات رهبر انقلاب اسلامی در محور دانشگاه و دانشگاهیان مورد مطالعة دقیق قرار گرفت. یافته‌ها: استخراج ۱۱۲ مضمون پایه به عنوان شاخص و معیار، در قالب دو مضمون سازمان‌دهندۀ «شاخصهای فعالیتهای فرهنگیِ گفتمان‌ساز» و «فاعلان و گفتمان‌سازان فرهنگی»، که هر یک با توجه به مخاطبانی همچون: اساتید، روحانیان نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه و دانشجویان، دسته‌بندی و الگویی کلان در پاسخ به این مسئله ترسیم و ارائه شد. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که بیشتر شاخصهای ارائه شده در بخش فعالیتها، ناظر به فعالیتهای دانشجویان و تشکّلهای دانشجویی است. بنابر این، به نظر می‌رسد که از نگاه مقام معظم رهبری، فعالیتهای خودجوش و از پایین به بالا در دانشگاه، نقش بیشتری در گفتمان‌سازی فرهنگ انقلاب اسلامی در دانشگاه دارد.

کلیدواژه‌ها


منابع

-       اردستانی، علی(1394). «ساختارگرایی و مسئلة معنا در علوم انسانی». سیاست، سال پنجم، ش 2.

-       بشیر، حسن و محمدرضا حاتمی(1388). «مطالعة مقایسه‌ای رویکردهای انتخاباتی: تحلیل گفتمان سرمقاله‌های جمهوری اسلامی و کیهان دربارة دومین مرحله انتخابات مجلس». پژوهشهای ارتباطی، سال شانزدهم.

-       تاجیک، محمدرضا(1383). گفتمان، پادگفتمان و سیاست. تهران: مؤسسه تحقیقات و توسعة علوم انسانی.

-       ذوالفقارزاده، محمدمهدی و همکاران(1390). «کشف فرهنگ دانشگاه: واکاوی نظری و گونه‌شناختی مطالعات فرهنگ دانشگاه». مدیریت راهبردی، ش ۱.

-       ریکور، پل(1373). زندگی در دنیای متن، ترجمه ی بابک احمدی. تهران: نشر مرکز.

-       ساروخانی، باقر(1389). دایرة المعارف علوم اجتماعی. تهران: نشر کیهان.

-       سایت رسمی مجموعه بیانات مقام معظم رهبری: Khamenei.ir

-       عابدی جعفری، حسن و همکاران(1390). «تحلیل مضمون و شبکة مضامین، روشی ساده و کارامد برای تبیین الگوهای موجود در داده‌های کیفی». اندیشة مدیریت راهبردی، سال پنجم، ش 2.

-       غروی نائینی، نهله و همکاران(1391). «ارتقای فرهنگ علم‌ورزی در دانشگاه اسلامی‌- راهکارها؛ آفتها و موانع». مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی، تابستان.

-       قائدعلی، حمیدرضا و همکاران(1393/الف). «مشکلات و کاستی‌های اثربخشی فعالیتهای فرهنگی در دانشگاه». پاسداری فرهنگی انقلاب اسلامی.

-       قائدعلی، حمیدرضا و همکاران(1393/ب). «هدفگذاری فرهنگی و مدل مطلوب فعالیت فرهنگی در دانشگاه». پاسداری فرهنگی انقلاب اسلامی.

-       لک، بهروز(1388). روش‌شناسی در مطالعات سیاسی اسلام. تهران: دانشگاه امام صادق.

-       مک‌دانل، دایان(1380). مقدمه بر نظریه‌های گفتمان. تهران: فرهنگ گفتمان.

-       نجف‌زاده، مهدی(1382). «گفتمان از صورت‌بندی دانایی تا امر سیاسی». گفتمان، ش 7.

-       هوارث، دیوید، (1377). نظریه گفتمان، ترجمه سید علی اصغر سلطانی، فصلنامه علوم سیاسی، ش 2.

-       یورگنسن، ماریان و لوئیز فیلیپس(1396). تحلیل گفتمان. تهران: نی.

-        Boyatzis, Richard E. (1998). Transforming Qualitative Information: Thematic Analysis and Code Development. USA: Case Western Reserve University.

-        Braun, Virginia & Victoria Clarke (2006). "Using Thematic Analysis in Psychology". Qualitative Research in Psychology, 3, 2: 77-101.

-        Hawarth, David (2000). Discourse. Open University Press.

-        www. khamenei.ir

-        Abedi Jafari, Hassan & et al. (2011). "Thematic Analysis and Thematic Network a Simple and Effective Method for Explaining Patterns in Qualitative Data". Strategic Management Thought, Vol. 5, No. 2.

-        Ardestani, Ali (2015). "Structuralism and the Problem of Meaning in the Human Sciences". Journal of Politics, Fifth Year. No. 2.

-        Bashir, Hassan & Mohammad Reza Hatami (2009). "A Comparative Study of Electoral Approaches: Analyzing the Discourse of Islamic Republican Editors on the Second Phase of Parliamentary Elections". Journal of Communication Research, Sixteenth Year.

-        Hawarth, David (1998). Discourse theory . Translated by seyyed ali asghar soltani , political sciences ;N: 2.

-        Jorgensen, Marian & Louise Phillips (2017). Discourse Analysis. Tehran: Ney Publishing.

-        Lak, Behrouz (2009). Methodology in Political Studies of Islam. Tehran: Imam Sadegh University.

-        McDonnell, Diane (2001). Introduction to Discourse Theories. Tehran: Discourse Culture Publishing.

-        Najafzadeh, Mehdi (2003). "Discourse from the Formation of Knowledge to the Political". Journal of Discourses, No. 7.

-        Ricœur, Paul (1994). La Vie dans le monde du texte. Translated by babak ahmadi .Tehran: nashre markaz publishing.

-        Sarookhani , bagher (2010). Social sciences encyclopedia ..Tehran: nashre keyhan publishing.

-        Tajik, Mohammad Reza (2004). Discourse, Anti-Discourse and Politics. Tehran: Humanities Research and Development Institute.

-        Jorgensen, Marianne (2017). Discourse analysis as theory and method. Translated by Hadi jalili. tehran  , ney Pub.

-        Zolfagharzadeh , M. and others (2011). "to explore the culture of university : theoretical analysis of university culture studies ". Journal of strotegic studies , No.1.