تبیین مفهوم اشتیاق کارکنان در پرتو رهنمودهای قرآنی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت منابع انسانی، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، ایران

2 دکتری مدیریت رفتار سازمانی، دانشیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشکدة اقتصاد، مدیریت و علوم اداری دانشگاه سمنان.

3 دکتری مدیریت منابع انسانی، دانشیار گروه معارف اسلامی و مدیریت، دانشکدة معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق(ع).

چکیده

هدف: هدف محققان در این پژوهش، شناسایی و دسته‌بندی ابعاد و مؤلفه‌های اشتیاق کارکنان مبتنی بر دانش بومی و اصیل با توجه به رهنمودهای قرآن کریم و ترجمه تفسیر شریف المیزان بود. روش: در این پژوهش با استفاده از روش کیفی تحلیل مضمون و بهره‌گیری از نرم‌افزار مکس‌کیودا-11، تفسیر 20 جلدی المیزان در نرم‌افزار جامع نور، مرور و شناسه‌گذاری شد. یافته‌ها: در این زمینه بیش از 284 مضمون اولیه شناسایی شد که پس از پالایش نهایی، به 104 مورد تقلیل یافت. مضامین اولیه در قالب 29 مضمون اصلی دسته‌بندی و سپس در قالب هشت مضمون سازمان‌دهنده، سازماندهی شد. هشت مضمون سازمان‌دهنده نیز در قالب دو مضمون فراگیر اشتیاق فردی و اشتیاق سازمانی دسته‌بندی شدند. نتیجه‌گیری: اشتیاق از منظر قرآن به جنبۀ خود فردی اشاره دارد و توجه ویژه‌ای به فطرت انسان دارد. بنابر این، توجه به سیستم اعتقادی افراد و پرورش آن منطبق با فطرت و سرشت انسان منجر به شکل‌گیری باورها و تعلقات درونی در فرد برای رسیدن به رضای پروردگار می‌شود و خشنودی و اشتیاق فرد را به دنبال دارد.

کلیدواژه‌ها


-       قرآن کریم. ترجمۀ سید هاشم رسولی محلاتی. مشهد مقدس: به نشر.

-       ایزدی، خلیل.، و سیادت، سیدعلی. (1395). «بررسی رابطه بین مدیریت کوانتومی با اشتیاق شغلی و سازگاری شغلی کارکنان دانشگاه اصفهان». نوآوری های مدیریت آموزشی، 11(3)، 25-33.

-       حاجلو، نادر.، صبحی­قراملکی، ناصر.، و عامل­هوشمند، ربابه. (1394). «پیش­بینی کننده­های شخصیتی اشتیاق دبیران». رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، 6(2)، 61 - 75.

-       خامنه‌ای، سید علی(1388). «بیانات در دیدار جمعی از بانوان قرآن‌پژوه کشور». 28 مهرماه. قابل دسترس در: http://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=8259

-       خوبرو، محمدتقی؛ حبیب‌الله سعیدی، علی صفری و سید رضا سیدجوادین(1395). «رهبری معنوی، سرمایۀ اجتماعی و تعلق خاطر کاری؛ مطالعه‌ای با کاربست تأثیر مؤلفه‌های اسلامی». مدیریت اسلامی، ش 24: 196-109.

-       دانایی‌فرد، حسن؛ مصباح‌الهدی باقری کنی و سعید حجازی‌فر(1394). «شناسائی مؤلفه‌های سازمانهای فضیلت‌محور و جهادی؛ مورد پژوهش: کمیته انقلاب اسلامی و جهاد سازندگی». مدیریت اسلامی، ش 23: 72-45.

-       دهخدا، علی‌اکبر(1373). لغتنامه. تهران: دانشگاه تهران.

-       عابدی جعفری، حسن؛ محمدسعید تسلیمی، ابوالحسن فقیهی و محمد شیخ‌زاده(1390). «تحلیل مضمون و شبکۀ مضامین: روشی ساده و کارامد برای تبیین الگوهای موجود در داده‌های کیفی». اندیشۀ مدیریت راهبردی، ش 2: 198-151.

-       فروزنده دهکردی، لطف‌الله و خورشید فروغی‌نیا(1392). «بررسی تأثیر دیدگاههای انسان‌شناسی اسلامی و غربی بر نظام ارزشی سازمان». اسلام و پژوهشهای مدیریتی، ش 7: 42-19.

-       لطیفی، میثم(1390). «روش‌شناسی راهبردهای تدبّر در قرآن کریم: استقرایی از پژوهشهای میان‌رشته‌ای مدیریت اسلامی در دهۀ اخیر». اندیشۀ مدیریت راهبردی، ش 5(2): 33-1.

-       ملایی، مریم؛ علی مهداد و محسن گل‌پرور(1393). «رابطۀ معنویت در محیط کار، انگیزۀ درونی و اشتیاق شغلی با عملکرد وظیفه». دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی، ش 15(2): 55-47.

-       ملکی فراهانی، بهاره و پریوش جعفری(1393). «نقش رهبری معنوی و سرمایۀ روان‌شناختی در اشتیاق شغلی معلمان در مدارس متوسطه دولتی دورۀ اول و دوم دخترانه منطقه چهار تهران». نوآوری‌های مدیریت آموزشی، ش 10(1): 137-121.

-       میرزا دارانی، حمیده(1392). «اشتیاق شغلی دریچه‌ای به سوی نشاط اجتماعی». علوم اجتماعی، ش 62: 70-62.

-       میرصفیان، حمیدرضا(1395). «بررسی سهم نسبی مدیریت کوانتومی بر مؤلفه‌های اشتیاق شغلی کارکنان ادارات تربیت بدنی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور». مدیریت اطلاعات سلامت، ش 13(1): 47-42.

-       ناستی‌زایی، ناصر و حسین جناآبادی(1395). «رابطۀ عدالت سازمانی با رفتار سازمانی مثبت‌گرا و اشتیاق شغلی از دیدگاه اعضای هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان». پژوهش در آموزش علوم پزشکی، ش 8: 21-12.

-        The Holy Quran. Translator: Sidesham Rasooli Mahallati. Mashhad Moghaddas: Publishing Beh Nashr.

-        Abedi Jafari, Hassan; Mohammad Saeed Taslimi, Abolhassan Faghihi & Mohammad Sheikhzadeh (2011). "Content Analysis and Content Networking: A Simple and Effective Method for Explaining Patterns in Qualitative Data". Strategic Management Thought, 2: 151-198.

-        Anbuoli, P. & V. Devibala (2009). "A Study on Employee Engagement in Insurance Sector in Madurai". Singaporean Journal Scientific Research, 2: 6-9.

-        Anitha, J. (2014). "Determinants of employee engagement and their impact on employee performance". International Journal of Productivity and Performance Management, 63, 308-323.

-        Bedarkar, M. & D. Pandita (2014). "A Study on the Drivers of Employee Engagement Impacting Employee Performance". Procedia- Social and Behavioral Sciences, 133: 106-115.

-        Brad Shuck, M.; T.S. Rocco & C.A. Albornoz (2011). "Exploring Employee Engagement from the Employee Perspective: Implications for HRD". Journal of European Industrial Training, 35: 300-325.

-        Burke, R. J., Koyuncu, M., Jing, W., & Fiksenbaum, L. (2009). "Work engagement among hotel managers in Beijing, China: potential antecedents and consequences". Tourism Review, 64, 4-18.

-        Chen, C.Y.; C.H. Yen & F.C. Tsai (2014). "Job Crafting and Job Engagement: The Mediating Role of Person-Job Fit". International Journal of Hospitality Management, 37: 21-28.

-        Choo, L.S.; N. Mat & M. Al-Omari (2013). "Organizational Practices and Employee Engagement: a Case of Malaysia Electronics Manufacturing Firms". Business Strategy Series, 14: 3-10.

-        Danaei Fard, Hassan.; Mesbah al-Hoda, Bagheri Kanny & Saeed Hejazi Far (2015). "Identifying the Components of Virtue-Based and Jihadist Organizations; Case Study: Islamic Revolution Committee and Structural Jihad". Islamic Management, 23: 45-72.

-        Dehkhoda, Ali Akbar (1994). Dictionary. Tehran: University of Tehran.

-        Erdil, O. & B. Müceldili (2014). "The Effects of Envy on Job Engagement and Turnover Intention". Social and Behavioral Sciences, 150: 447-454.

-        Foroozandeh Dehkordi, Lotfollah & Khorshid Foroughi Niya (2013). "The Impact of Islamic and Western Anthropological Perspectives on Organization Value System". Islam and Managerial Research, 7: 19-42.

-        Guest, D. (2014). "Employee Engagement: a Sceptical Analysis". Journal of Organizational Effectiveness: People and Performance, 1: 141-156.

-        Gupta, V. & S. Kumar (2013). "Impact of Performance Appraisal Justice on Employee Engagement: a Study of Indian Professionals". Employee Relations, 35: 61-78.

-        Hajlou, Nader., Sobhi Qaramaleki, Nasser. (1394). "Personality predictors of teachers' Engagement." A New Approach to Educational Management, 6 (2), 61-75.

-        Hansen, A., Byrne, Z., & Kiersch, C. (2014). "How interpersonal leadership relates to employee engagement". Journal of Managerial Psychology, 29, 953-972.

-        Izadi, Khalil., And Siadat, Seyed Ali. (1395). "Investigating the Relationship between Quantum Management with Job Engagement and Job Adaptation of Isfahan University Employees". Educational Management Innovation, 11 (3), 25-33.

-        Kahn, W.A. (1990). "Psychological Conditions of Engagement and Disengagement at Work". Academy of Management Journal, 33: 692-724.

-        Khamenei, Seyyed Ali (2009). "Statements at a Mass Meeting of Quranic Women in the Country". 20 Oct. Retrieved from the official website of the Supreme Leader: http://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=8259.

-        Khoobroo, Mohammad Taghi; Habibollah Saeedi, Ali Safari & Seyed Reza Seyed Javadin (2016). "Spiritual Leadership, Social Capital, and Work Belonging, a Study of the Application of the Influence of Islamic Components". Islamic Management, 24: 109-196.

-        Latifi, Meysam (2011). "The Methodology of Thinking Strategies in the Holy Quran: Inductive Interdisciplinary Research in the Recent Decade". Strategic Management Thought, 5(2): 1-33.

-        Macey, W.H. & B. Schneider (2008). "The Meaning of Employee Engagement". Industrial and Organizational Psychology: 3-30.

-        Malekie Farahani, Bahareh & Parivash Jafari (2014). "The Role of Spiritual Leadership and Psychological Capital in Teachers 'Career in First and Second Girls' Secondary Public Schools in Tehran's Fourth District". Educational Management Innovations, 10(1): 112-137.

-        Mirsafian, Hamid Reza (2016). "Investigating the Relative Contribution of Quantum Management on the Components of Job Satisfaction of Physical Education Officers of Medical Universities of Iran". Health Information Management, 13(1): 42-47.

-        Mirza Darani, Hamide (2013). "Job Engagement Drive for Social Vitality". Social Science, 62: 62-70.

-        Mohd. Hussain, N.H.; S.R. Abdul Wahab & L.S. Mohd. Arif (2015). "Employee Voice and Freedom of Expression in Islam: a Discussion Towards Employee Engagement in Education Sector". The International Journal of Social Sciences, 30: 105-110.

-        Molai, Maryam, Ali Mehdad & Mohsen Golparvar (2014). "Relationship between Workplace Spirituality, Intrinsic Motivation, and Job Engagement with Task Performance". Knowledge and Research in Applied Psychology, 15(2): 47-55.

-        Nastizai, Nasser & Hussein Jenaabadi (2016). "The Relationship between Organizational Justice and Positive Organizational Behavior and Job Engagement from the Viewpoints of Faculty Members of Zahedan University of Medical Sciences". Research in Medical Education Education, 8: 12-21.

-        Ongore, O. (2014). "A Study Of Relationship Between Personality Traits And Job Engagement". Social and Behavioral Sciences, 141: 1315-1319.

-        Ozdasli, K. & O. Aytar (2014). "A Content Analysis on Management and Terms Related with Management in the Quran". Eurasian Journal of Business and Economics, 7: 157-172.

-        Padhi, B. & A.K. Panda (2015). "A Study on Employee Engagement Models for Sustainability of International". Journal of Research and Development - A Management Review, 4(4): 79-85.

-        Phillips, R. & O. Roper (2009). "A Framework for Talent Management in Real Estate". Journal of Corporate Real Estate, 11: 7-16.

-        Ramalu, S.S. & Z.M. Rashid (2017). "Islamic Work Ethic, Employee Engagement and Organizational Citizenship Behaviour: A Study among Civil Servants in Malaysia". Journal of Global Business and Social Entrepreneurship, 1: 43-55.

-        Rita Men, L. & C.J.F. Hung-Baesecke (2015). "Engaging Employees in China The Impact of Communication Channels, Organizational Transparency, and Authenticity". Corporate Communications: An International Journal, 20: 448-467.

-        Saks, A.M. (2006). "Antecedents and Consequences of Employee Engagement". Journal of Managerial Psychology, 21: 600-619.

-        Schaufli, W.B. & A. Bakker (2004). "Job Demands, Job Resource and their Relationship with Burnout and Engagement: A Multi-Sample Study". Journal of Organization Behavior, 25: 293-315.

-        Truss, C.; R. Delbridge, K. Alfes, A. Shantz & E. Soane (2014). Employee Engagement in Theory and Practice (First Ed.). London and New Yourk: Routledge.

-        Wah, L. (1999). "Engaging Employees a Big Challenge". Management Review, 88(9): 10-20.

-        Xu, J. & H.C. Thomas (2011). "How Can Leaders Achieve High Employee Engagement?". Leadership & Organization Development Journal, 32: 399-416.

-        Zhang, T.; G.C. Avery & H. Bergsteiner (2014). "The Relationship between Leadership Paradigms and Employee Engagement". Journal of Global Responsibility, 5: 4-21.