شناسایی و اولویت‌بندی مؤلفه‌های اخلاق حرفه‌ای اعضای هیئت علمی دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی از دیدگاه اساتید و دانشجویان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد برنامه‌ریزی درسی. دانشگاه علامه طباطبایی. تهران، ایران.

2 دکترای مدیریت و برنامه‌ریزی درسی. استاد گروه برنامه‌ریزی درسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی

3 دکترای مطالعات رهبری آموزشی و سیاست انتقادی. استادیار گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی. تهران، ایران.

چکیده

هدف: این پژوهش با هدف شناسایی و اولویت‌بندی مؤلفه‌های اخلاق حرفه‌ای اعضای هیئت علمی از دیدگاه اساتید و دانشجویان دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی انجام شده است. روش: پژوهش حاضر از لحاظ هدف، کاربردی و توسعه‌ای و از لحاظ روش، توصیفی- پیمایشی است. در این پژوهش 53 نفر از اساتید و 270 نفر از دانشجویان با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامۀ محقق‌ساختۀ اخلاق حرفه‌ای اعضای هیئت علمی بود و تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار اس.پی.اس.اس.22 انجام شد. یافته‌ها: مؤلفه‌های اخلاق حرفه‌ای از نظر اساتید و دانشجویان، از اهمیت بالایی برخوردارند. با این حال، در اولویت‌بندی مؤلفه‌ها از نظر اساتید و دانشجویان، تفاوت معنادار وجود دارد. نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های پژوهش، از نظر اساتید و دانشجویان، ویژگی‌های اخلاقی و شخصیتی اعضای هیئت علمی به عنوان الگوهای مؤثر در دانشگاه و جامعه، اهمیت زیادی دارد؛ زیرا بر تربیت و کیفیت تفکر دانشجویان و دیگر اعضای جامعه تأثیرگذار است. پیشنهاد می‌شود اعضای هیئت علمی، اصول اخلاقی را در وظایف حرفه‌ای خود، نظیر آموزش و پژوهش، برای افزایش اخلاق حرفه‌ای در محیط دانشگاه و جامعه به کار گیرند.

کلیدواژه‌ها


-         ابدی مهر، بهجت(1384). اخلاق حرفه‌ای(ویژۀ اعضای هیئت علمی). شیراز: دفتر مطالعات و آموزش نیروی انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی.

-         احمدی، خدابخش(1387). مبحث اخلاقی در مشاوره و روان‌درمانی. تهران: دانژه.

-         الوانی، سید مهدی(1383). «اخلاقیات و مدیریت؛ به سوی نظام اخلاقیات یکپارچه در سازمان». مطالعات مدیریت، ش 42-41: 11-1.

-         عابدینی، سمیره؛ حسام‌الدین کمالزاده، صدیقه عابدینی و تیمور آقاملایی(1389). «معیارهای یک استاد خوب دانشگاهی از دیدگاه دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان». مجلۀ پزشکی هرمزگان، ش 14 (3): 245-241.

-         فراستخواه، مقصود(1385). «اخلاق علمی رمز ارتقای آموزش عالی، جایگاه و سازوکارهای اخلاقیات حرفه‌ای علمی در تضمین کیفیت آموزش عالی ایران». اخلاق در علوم و فنّاوری، ش 1: 26-13.

-         فرامرز قراملکی، احد(1387). درآمدی بر اخلاق حرفه‌ای. تهران: سرآمد.

-         فرزانه، سارا(1393). بررسی مهم‌ترین مؤلفه‌های اخلاق حرفه‌ای اساتید از دیدگاه اعضای هیئت علمی، دانشجویان کارشناسی ارشد و مدیران گروه دانشکدۀ علوم انسانی دانشگاه گیلان. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران مرکز.

-         فرمهینی فراهانی، محسن و لیلا بهنام جام(1391). «بررسی میزان رعایت مؤلفه‌های اخلاق حرفه‌ای در اعضای هیئت علمی دانشگاه شاهد». اخلاق در علوم و فنّاوری، ش 7 (1): 10-1.

-         فرهود، داریوش(1386). «سخنی پیرامون اخلاق». مجموعه مقالات بزرگداشت استاد دکتر حسین حکمت. تهران: فرهنگستان علوم پزشکی ایران.

-         کرمپوریان، آرزو؛ بهزاد ایمنی و پرویز ترک‌زبان(1392). «بررسی نگرش به اخلاق حرفه‌ای در اعضای هیئت علمی دانشکده دندانپزشکی همدان». تحقیق در علوم دندانپزشکی، ش 10 (1).

-         مرزوقی، رحمت‌اله؛ معصومه حیدری و الهام حیدری(1392). «بررسی رابطۀ عدالت آموزشی با فرسودگی تحصیلی دانشجویان دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی». گامهای توسعه در آموزش پزشکی، ش 10 (3): 216-210.

-         مطلبی‌فرد، علیرضا و حمیدرضا آراسته(1390). «بررسی تحلیلی و تئوریک اصول و مؤلفه‌های اخلاقی تدریس در آموزش عالی با تأکید بر دیدگاه مورای و همکاران». اولین همایش بین‌المللی مدیریت، آینده‌نگری، کارآفرینی و صنعت در آموزش عالی. سنندج، 28 و 29 اردیبهشت.

-         نعمتی، محمدعلی و هدی سادات محسنی(1389). «اخلاق درآموزش عالی: مؤلفه‌ها، الزامات و راهبردها». پژوهشنامۀ مرکز تحقیقات استراتژیک، ش 63: 46-9.

-         نوری، حسین بن محمدتقی(1408 ق). مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل. قم، مؤسسه آل البیت، الاحیاء التراث.

-         ودادهیر، ابوعلی؛ داریوش فرهود، محمود قاضی طباطبایی و غلامعباس توسلی(1387). «معیارهای رفتار اخلاق در انجام کار عملی(تأملی بر جامعه‌شناسی اخلاق در علم- فنّاوری مرتن و رزنیک)». اخلاق در علوم و فنّاوری، ش 3 (4-3): 18-6.

-          Airaksinen, T. (1994). "Service and Science in Professional Life". Ethics and the Professions, Edited by Ruth Chadwick, 84-92.‏

-          De George, R.R. (1986). Business Ethics. New York MC-Millan Publishing Company (2 nd, ed).

-          Farahani, M.F. & F.F. Farahani (2014). "The Study on Professional Ethics Components among Faculty Members in the Engineering". Procedia-Social and Behavioral Sciences, 116: 2085-2089.

-          Lou Pool, M. & B. Solomon (2010). Ethics: A Model Curriculum for Teaching Professional Issues in University Speech-Language Pathology and Audiology Programs. Purdue University West Lafayette, 20.

-          Librera, W; D. Ten Eyck, J. Brady & E. Aviss (2004). Standard for Teanhers and School Leaders. New Jersey Department of Education.

-          Strike, K.A; P.L. Ternasky (1994). Ethics for Professionals in Education: Perspectives for Preparation and Practices. New York: Teachers College Press, 2-3.

-          Vontz, K.C. (2007). Code of Ethics. Nebraska Professional Practices Commission. State of Nebraska.

-          Abdi Mehr, Behjat. (2005). Professional Ethics (Specialized Members of the Professors). Shiraz: Office of Human Resources Studies and Education, Islamic Azad University.

-          Abedini, Samireh; Hesamoddin Kamalzadeh, Sedigheh Abedini & Timour Aqamolla'i (2010). "The Criteria of a Good University Professor from the Perspective of Students of Hormozgan University of Medical Sciences". Hormozgan Medical Journal, 14(3): 45-241.

-          Ahmadi, Khodabakhsh (2008). Ethical Issues in Counseling and Psychotherapy. Tehran: Dangeh Publishing.

-          Alwani, Seyyed Mehdi (2004). "Ethics and Management; towards Integrated Ethics in the Organization". Management Studies Quarterly, 41-42: 1-11.

-          Faramarz Qaramaliki, Ahad (2008). Income on Professional Ethics. Tehran: Saraamad Publications.

-          Farastkhah, Maghsood. (2006). "Scientific Ethics of the Promotion of Higher Education, the Position and Mechanisms of Scientific Ethics in Guaranteeing the Quality of Higher Education in Iran". Journal of Ethics in Science and Technology, 1: 13-26.

-          Farhud, Daryoosh (2007). "A Word about Ethics". Proceedings of the Commemoration of Professor Dr. Hussein Hekmat. Tehran: Iranian Academy of Medical Sciences.

-          Farmahini Farahani, Mohsen & Leila Behnam Jam (2012). "Investigating the Observance of Professional Ethics Components in Faculty Members of Shahed University". Journal of Ethics in Science and Technology, 7(1): 1-10.

-          Farzaneh, Sarah (2014). "The Study of the Most Important Components of the Ethics of Professors Members from the Point of View of Professors Members, Graduate Students and Professors Members of the Faculty of Humanities of the University of Guilan". Master's Thesis. Islamic Azad University, Tehran Branch, Faculty of Social Sciences, Department of Educational Management.

-          Karampurian, Arezo; Behzad Imeni & Parviz Turkzaban (2013). "Attitude to Professional Ethics in Faculty Members of Hamadan Dental School". Journal of Research in Dentistry, 10 (1).

-          Marzougi, Rahmatullah; Masoomeh Heydari & Elham Heydari (2013). "The Study of the Relationship between Educational Justice and Educational Burnout among Students of the University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences". Journal of Developmental Steps in Medical Education, 10 (3): 210-216.

-          Motallebifard, Ali Reza & Hamid Reza Arasteh (2011). "Analytical and Theoretical Analysis of the Ethical Principles and Components of Teaching in Higher Education, with Emphasis on the Views of Murray et al". The First International Management Conference, Futurism, Entrepreneurship and Industry in Higher Education. Sanandaj 28-29 May.

-          Nemati, Mohammad Ali & Hoda Sadat Mohseni (2010). "Ethics in Higher Education: Components, Requirements and Strategies". Research Center for Strategic Research, 63: 9-46.

-          Noori, Hussein bin Mohammad Taghi (1987). Mustadrak al-Wasael and Mostanbeto al-Masa'il. Qom, Al-Al-Bait Institute, Al-Ehya al-Torath.

-          Vedadhier, Abu Ali; Darius Farhud, Mahmoud Ghazi Tabatabaei & Gholam Abbas Tavasoli (2008). "Ethical Behavior Measures in Practical Work (Reflection on the Sociology of Ethics in Science and Technology, Merton and Reznick)". Journal of Ethics in Science and Technology, 3 (3-4): 6-18.