شناسایی مسائل فرهنگی در فرایند خط‌مشی‌گذاری در پرتو آیات قرآن کریم و بر پایۀ تقوا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای مدیریت، پردیس فارابی دانشگاه تهران، ایران

2 دکترای مدیریت، استاد گروه مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی قزوین

3 دکترای مدیریت، استاد دانشکده مدیریت و حسابداری،پردیس فارابی دانشگاه تهران. ایران

4 دکترای مدیریت، دانشیار دانشکده مدیریت و حسابداری،پردیس فارابی دانشگاه تهران

5 دکتری قرآن و متون اسلامی، دانشیار، دانشکده علوم حدیث قم. پردیس فارابی دانشگاه تهران. ایران

چکیده

هدف: هدف محققان در این پژوهش، شناسایی، دسته‌بندی و اولویت‌بندی مسائل فرهنگی در‌ فرایند خط‌مشی‌گذاری با توجه به آموزه‌های اجتماعی قرآن کریم بود. روش: جامعۀ آماری تحقیق را خبرگان و فقهای برگزیدۀ دینی در مقطع خارج فقه تشکیل می‌دهند که از بین آنها بر اساس روش ترکیبی(کیفی- کمّی)، هفت نفر برای‌گردآوری اطلاعات در مرحلۀ اول(مصاحبۀ عمیق و تشکیل گروههای کانونی) و 12 نفر برای مرحلۀ دوم(توزیع پرسشنامه و شناسایی اهمیت و اولویت مسائل) برگزیده شدند. یافته‌ها: تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها منجر به شناسایی مهم‌ترین مسائل فرهنگی در پرتو آیات قرآن کریم و تفاسیر معتبر شیعی شد. لذا، 2201 آیۀ بیانگر مسئله، در قالب هفت دسته، 170 کد و دو بُعد نظری و عملی ارائه شد. پس از انجام آزمونهای دو جمله‌ای و فریدمن در نرم‌افزار اس.پی.اس.اس.20، مهم‌ترین مسائل فرهنگی مستخرجه از آیات قرآن کریم در قالب 144 کد، شناسایی و اولویت‌بندی شدند. نتیجه گیری: به منظور شناسایی و برنامه‌ریزی برای برطرف کردن مسائل فرهنگی در سطوح ملی و سازمانی از نتایج به دست آمده در این پژوهش استفاده شود.

کلیدواژه‌ها


-       آرمسترانگ، مایکل (1380). راهبردهای مدیریت منابع انسانی. ترجمه خدایار ابیلی، تهران، انتشارات فرا.

-       الوانی، م.(1371). مدیریت عمومی. تهران: نی، چ پنجم.

-       الوانی، م. و ف. شریف‌زاده(1392). فرایند خط‌مشی‌گذاری عمومی. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.

-       امام خمینی، ر.(1378). صحیفۀ امام، جلد سوم. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).

-       پورعزت، ع.؛ ش. باقری میاب، م. باقری و م. مظاهری(1392). «سیستم خط‌مشی‌گذاری آینده‌نگر با استفاده از هم‌افزایی مدلها». راهبرد فرهنگ، ش 22(10): 40-21.

-       پورعزت، ع. و م. الوانی(1383). «مبانی منطقی طراحی سیستم خط‌مشی‌گذاری دولتی برای تحقق عدالت حق‌مدار(بر اساس نهج‌البلاغه)». دانشور رفتار، ش 11(5): 38-11.

-       دانایی‌فرد، ح.(1388). چالشهای مدیریت دولتی در ایران. تهران: سمت.

-       دیویس، استانلی (1373). مدیریت فرهنگ سازمان. ترجمه ناصر میرسپاسی، تهران. انتشارات مروارید، چاپ اول.

-       زارعی متین، ح.(1392). مدیریت رفتارسازمانی پیشرفته. تهران: آگه.

-       شریف‌زاده، ف.؛ م. الوانی، ب. رضایی‌منش و م. مختاریان‌پور(1392). «موانع اجرای سیاستهای فرهنگی کشور طی برنامه‌های اول تا چهارم توسعه: بررسی تجربیات مدیران فرهنگی». اندیشۀ مدیریت راهبردی، ش 13(2): 39-24.

-       صالحی امیری، ر. و ا. عظیمی دولت‌آبادی(1387). مبانی سیاستگذاری و برنامه‌ریزی فرهنگی. تهران: پژوهشکده تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام.

-       فاضلی، ن.(1394). مسئله چیست؟ مسئله‌شناسی فرهنگی با رویکرد مطالعات فرهنگی. تهران: دفتر مطالعات فرهنگی.

-       قلی‌پور، ر.(1391). تصمیم‌گیری سازمانی و خط‌مشی‌گذاری عمومی. تهران: سمت.

-       معرفت، محمد (1380). عناصر کارآمدی فرهنگ از نگاه قرآن. مشهد، نشر آستان قدس رضوی.

-       موسوی همدانی، سید محمدباقر(1381). ترجمه تفسیر المیزان. تهران: نشر فرهنگ اسلامی.

-       نوایی، علی­اکبر (1380). کارآمدی فرهنگ اسلامی، مجله اندیشه حوزه، شماره 29. صفحات 11-24.

-       هادوی‌نژاد، م.؛ و. نقی‌پورفر و ح. دانایی‌فرد(1390). «پیش‌فرضها و ارزشهای فرهنگ سازمانی اسلامی». دانشور رفتار مدیریت و پیشرفت، ش 2(4): 48-32.

-       هاولت، ام. و رامش، ام.(1380). مطالعۀ خط‌مشی عمومی. ترجمۀ ع. بازرگان و ا. گلشن. تهران: [بی‌نا].

-       همایون، م. و ن. جعفری هفتخوانی(1387). «درآمدی بر مفهوم و روش سیاستگذاری فرهنگی؛ درسهایی برای سیاستگذاران». اندیشۀ مدیریت، ش 2(2): 60-41.

-       Abbasi, A.S.; K.U. Rehman & S.H. Abbasi (2010). "Welfare and Protection Model for Organizational Management: The Islamic Perspective". African Journal of Business Management, 4 (5): 41-64.

-       Alvani, M. (1992). Public Administration. Tehran: Ney Publications, 5th ed. (in Persian)

-       Alvani, M. & F. Sharifzadeh (2013). Public Policy Making Process. Tehran: Allame Tabatabaei University Publications. (in Persian)

-       Anderson, J.E. (1984). Public Policy Making: An Introduction. Boston: Haughton Mifflin Company.

-       Armstrong, M., (2001). Human Resource Management Strategies. Translated by Abily, K., Tehran: Fara Publications. (in Persian).

-       Buchhdz, R.A (1985). Essentials of Public Policy for Management. N.J: Prentico-Hall. Inc.

-       Cameron, K.S. & R.E. Quinn (1998). Diagnosing and Changing Organizational Culture. Reading, MA: Addison- Wesley.

-       Dannie Fard, H. (2009). Public Administration Challenges in Iran. Tehran: Samt Publications. (in Persian)

-       Davis, S., (1994). Organization Culture Management. Translated by Mirsepasi, N., Tehran: Morvarid Publications, 1st edition. (in Persian).

-       Fazeli, N. (2015). What Is Issue? Understanding Cultural Issues through Cultural Studies Perspective. Tehran: Cultural Studies Office. (in Persian)

-       Gholi Pour, R. (2012). Organizational Decision-Making and Public Policy Making. Tehran: SAMT. (in Persian)

-       Hadavi-Nejad, M.; V. Naghi-Pourfar & H. Dannie Fard (2011). "Assumptions and Values of Islamic Organizational Culture". Journal of Management and Advances Behavior. 2 (4): 32-48. (in Persian)

-       Hakim. A. (2012). "The Implementation of Islamic Leadership and Islamic Organizational Culture and Its Influence on Islamic Working Motivation and Islamic Performance PT Bank Mu’amalat Indonesia Tbk. Employee in the Central Java". Asia Pacific Management Review, 4 (7): 77-90.

-       Henry, N.L. (1986). Public Administration and Public Affairs. N.J. Prentice- Hall

-       Homayoun, M. & N. Jafari Haftkhani (2008). "Introduction to Cultural Policy Making Concept and Method: Lessons for Policy Makers". Journal of Management Thinking, 2(2): 41-60. (in Persian)

-       Hoque. Z. (2013). "Organisational Culture: Features and Framework from Islamic Perspective". In: www.emeraldinsight.com.

-       Howlett, M. & M. Ramesh (2001). Studying Public Policy. Translated by A. Bazargan & A. Golshani. Tehran: Public Administration Education Institute. (In Persian)

-       Imam Khomeini, R. (1999). Scriptures of Imam, Vol. 3. Tehran: Collecting and Publication of Imam Khomeini’s Records Institution. (in Persian)

-       Ma”refat, M., (2001). Elements of Culture Efficiency from Qoran Perspective. Mashhad: Astan Ghods Razavi Publications. (in Persian)

-       Mousavi Hamedani, S.M.B. (2002). Translate of Tafsir al-Mizan. Tehran: Publishing Islamic Culture. (in Persian).

-       Navaee, A.A., (2001). Efficiency of Islamic Culture, Andisheye Hoze Magazine, Vol. 29, PP. 11-24. (in Persian)

-       Pour-Ezzat, A. & M. Alvani (2004). "Logical Foundations for Designing a Public Policy System to Realization of Truth Justice (Based on Nahj-al-balaghe)". Daneshvare Raftar, 11(5): 11-38. (in Persian)

-       Pour-Ezzat, A.; Sh. Bagheri Miyab, M. Bagheri & M. Mazaheri (2013). "A Futuristic Policy Making System through Models Synergies". Rahbord-e Farhang, 22 (10): 21-40. (in Persian)

-       Salehi Amiri, R. & A. Azimi Dolat-Abadi (2008). Foundations of Cultural Policy Making and Planning. Tehran: Institute of Strategic Researches, Majma Tashkhis Maslehat Nezam. (in Persian)

-       Sharif Zadeh, F.; M. Alvani, B. Rezaei Manesh & M. Mokhtariyan Pour (2013). "Barriers of Implementing Cultural Policies from First to Forth Development Program: A Review on Cultural Managers’ Experiences". Strategic Management Thinking Journal, 113 (2): 24-39. (in Persian)

-       Zarei Matin, H. (2013). Advanced OrganizationalBehavior Management. Tehran: Agah Publications. (in Persian)