طراحی الگوی مفهومی اسلام برای عدالت در نظام جبران خدمات، مبتنی بر آموزه‌های نهج‌البلاغه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری مدیریت استراتژیک،‌ دانشیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه لرستان

2 دانشجوی دکتری مدیریت رفتارسازمانی، دانشگاه لرستان.

3 دانشجوی دکتری مدیریت خط مشی گذاری عمومی، دانشگاه تهران- پردیس فارابی.

چکیده

هدف: نیروی انسانی از مهم‌ترین ارکان سازمان در پیشبرد اهدافش است؛ لذا در ازای خدمتی که به سازمان ارائه می‌دهد، سازمان وظیفه دارد خدمت او را به نحوی شایسته جبران کند. هدف از نگارش پژوهش حاضر، استخراج الگوی عدالت در جبران خدمات در ادبیات مدیریت اسلامی بود. روش: روش تحقیق، تحلیل مضمون بود. با کمک نرم‌افزار Maxqda، از بین 473 عبارت، 196 کد بدون تکرار انتخاب شد که منجر به تولید 17 مضمون پایه و در نهایت، در سه مضمون سازمان‌دهنده جمع‌بندی شد. یافته‌ها: با تأکید بر مفهوم فراگیر و گستردۀ جبران خدمات(اعم از مؤلفه‌های مادی و معنوی)، مؤلفه‌های جبران خدمت عادلانه از متن نامه‌ها و خطبه‌ها و حکمتهای نهج‌البلاغه استخراج شد و الگوی شبکۀ مفهومی آن شکل گرفت.  نتیجه‌گیری: نگاه امیرالمؤمنین(ع) در نهج‌البلاغه به جبران خدمت، در پرداخت خلاصه نمی‌شود. برای ایجاد نظام جبران خدمات عادلانه، باید همۀ ابعاد جبران خدمت اعم از رفتارها و تعاملات و همچنین رویّه‌های سازمانی نیز عادلانه باشند تا عدالت در جبران خدمت برای زیردستان به طور کامل محقق شود.

کلیدواژه‌ها


-       نهج‌البلاغه. سید رضی(1379). ترجمۀ محمد دشتی. قم: مشرقین، چ ششم.

-       آرمسترانگ, مایکل. (1390). مدیریت جبران خدمات. (س. ر. سید جوادین, مترجم) تهران: انتشارات ارگ.

-       بروکنر، جوئل و فیلیپس سی‌گل(1382). «سیر تاریخی نظریه‌ها و تحقیقات دربارۀ عدالت سازمانی». ترجمۀ محمد ازگلی. مصباح (علوم انسانی)، ش46: 134-115.

-       توسلی، حسین(1386). «رابطۀ حق و عدالت». پژوهشهای فلسفی کلامی دانشگاه قم، ش 8 (1): 109-91.

-       دانایی‌فرد، حسن و مظفری(1387). «ارتقاء روایی و پایایی در پژوهشهای کیفی مدیریتی: تأملی بر استراتژی‌های ممیزی پژوهشی». پژوهشهای مدیریت منابع انسانی، سال اول، ش 1: 23-1.

-       دانایی‌فرد، حسن؛ سید مهدی الوانی و عادل آذر(1388). روش‌شناسی پژوهش کیفی در مدیریت: رویکردی جامع. تهران: صفار، چ سوم.

-       دشتی، محمد(1379). روشهای برداشت از نهج‌البلاغه. قم: مؤسسۀ تحقیقاتی امیرالمؤمنین.

-       دلشاد تهرانی، مصطفی(1379). ارباب امانت: اخلاق اداری در نهج‌البلاغه. تهران: دریا.

-       دلشاد تهرانی، مصطفی(1389). «حقوق و عدالت در نهج‌البلاغه». پژوهشهای نهج‌البلاغه، ش 29: 91-67.

-       دلشاد تهرانی، مصطفی(1392). دلالت دولت: آیین‌نامه حکومت و مدیریت در عهدنامه مالک اشتر. تهران: انتشارات دریا.

-       رابینز, استیفن. پی. وتیموتی, ای. جاج. (1389). مبانی رفتار سازمانی. (سید. محمد. اعرابی, & سید. محمد. تقی زاده مطلق, مترجم) تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی.

-       رضائیان، علی و لیلا میرزاده(1389). «تأثیر برداشت کارکنان از عدالت سازمانی بر رفتارهای شهروندی سازمانی آنان». اخلاق در علوم و فنّاوری، ش 5 (2): 102-94.

-       سیدجوادین، سید رضا(1387). مبانی مدیریت منابع انسانی. تهران: دانشکده مدیریت دانشگاه تهران.

-       سیدجوادین، سید رضا؛ محمدمهدی فراحی و غزاله طاهری عطار(1387). «شناخت نحوۀ تأثیرگذاری ابعاد عدالت سازمانی بر جنبه‌های گوناگون رضایت شغلی و سازمانی». مدیریت بازرگانی، ش 1(1): 70-55.

-       سیدعلیپور، سید خلیل(1383). «نقش تشویق و تنبیه در مدیریت اسلامی». مدیریت، ش 1: 106-94.

-       شعبانی، احمد؛ و محمدمهدی نجفی علمی(1392). «نگاهی تحلیلی- تطبیقی به نظامهای دستمزد با تأکید بر الگوی اسلامی دستمزد در سطح کلان». مطالعات اقتصاد اسلامی، ش 10: 64-36.

-       علامه، سید محسن و حمیدرضا بوستانی(1393). «بررسی رابطۀ عدالت سازمانی ادراک شده مبتنی بر آموزه‌های نهج‌البلاغه با رفتار شهروندی سازمانی». مدیریت اسلامی، ش 8: 206-185.

-       قلیچ، وهاب(1389). «معیارهای عدالت توزیعی؛ مقایسۀ تطبیقی دیدگاه‌های جان راولز و شهید مطهری». مطالعات اقتصاد اسلامی، ش 1 (3): 163-145.

-       قوامی, سید. صمصام الدین., و قریب, غلامرضا. (1392). بررسی نظام جبران خدمات در اسلام. اسلام و پژوهشهای مدیریتی , 7 (1), 77-90.

-       Nahj al-Balagheh. Seyyed Razi (1379). Translator: Mohammad Dashti. Qom: The Mashreqin Publication, Sixth Edition.

-       Adams, J. & Stacey (1965). “Inequity in Social Exchange”. Advances in Experimental Social Psychology, 2: 261-299.

-       Armstrong, M. (2010). Hand Book of Reward mManagement. London: Koganpage.

-       Armstrong, M. & M. Helen (2007). Reward Management, Hand Book fo Remuneration Strategy and Practice. London: Koganpage.

-       Aryee, S. (2004). “Exchange Fairness and Employee Performance: An Examination of the Relationship between Organizational Politics and Procedural Justice”. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 94 (1): 1-14.

-       Braun, V. & V. Clarke (2006). Using Thematic Analysis in Psychology (Vol. 2). Qualitative Research in Psychology.

-       Chan, M. (2000). “Organizational Justice and Land Mark Cases”. International Journal of Analysis, 8(1): 68-88.

-       Cropanzano, R.; D. Brown & S. Gilliland (2007). “The Management of Organizational Justice”. Academy of Management Perspectives, 21(4): 34-48.

-       Folger, R. & R. Cropanzano (1998). Organizational Justice and Human Resource Management. Sage Publication.

-       Heneman, R.L.; D.B. Greenberger & J.A. Fox (2002). “Pay Increase Satisfaction”. Human Resource Management Review, 12: 63-74.

-       King, N. & C. Horrocks (2010). Interviews in Qualitative Research. London: Sage.

-       Lambert, E. (2003). “The Impact of Organizatinal Justice on Correctional Staff”. Journal of Criminal Justice, 31(2): 4-5.

-       Manne, H. (2009). Enterpreneurship, Compensation and Corporation. Second Annual Research Symposiom in Economics and Low of the Entrepreneur.

-       Milcovich, G. & J. Newman (2008). Compensation. Irwin Professional Pub.

-       Nowakowski, J.M. & D.E. Colon (2005). “Organizational Justice: Looking Back Looking Forward”. The International Journal of Conflict Management, 1.

-       Parker, D. & J. Kohlmeyer (2005). “Organizational Justice and Turnover in Public Accounting Firms: A Research Note”. Organization and Society, 30: 357-367.

-       Sinkovics, R.R. (2008). “Enhancing the Trustworthiness of Qualitative Research in International Business”. MIR, 48(6): 689-714.

-       Twining, J. (2000). A Naturalistic Journey into the Collaboratory: In Search of Understanding for Prospective Participants. Denton: Texas Woman’s University.

-       Allameh, Seyyed Mohsen & Hamid Reza Boustany (2014). “The Study of the Relationship between Perceived Organizational Justice Based on Nahj Balbaragh's Teachings and Organizational Citizenship Behavior”. Islamic Management, 8: 185-206.

-       Bruckner, Joel & Phyllis Siegel (2003). “Historical History of Theories and Researches on Organizational Justice”. Translator Mohammad Ozgoli. Mesbah (Humanities), 46: 115-134.

-       Danaeefard, Hasan; Seyyed Mahdi Alvani & Adel Azar (2009). Qualitative Research Methodology in Management: A Comprehensive Approach. Third Edition. Tehran: Saffar.

-       Danaeefard, Hasan & Mozaffari (2008). “Improvement of Validity and Reliability in Qualitative Management Researches: Reflection on Research Audit Strategies”. Quarterly Journal of Human Resource Management Research, 1 (1): 1-23.

-       Dashti, Mohammad (2000). Methods of Extraction Point from Nahj al-Balagheh. Qom: Amir Al-Momenin Research Institute.

-       Delshad Tehrani, Mustafa (2013). Government Implication: the Rules of Government and Administration in the Malik Ashtar Treaty. Tehran: Darya Publishing.

-       Delshad Tehrani, Mustafa (2000). Master of Safekeeping: Administrative Ethics in Nahj al-Balagheh. Tehran: Darya Publishing.

-       Delshad Tehrani, Mustafa (2010). “Rights and Justice in Nahj al-Balagheh”. Researchs of Nahj al-Balagheh, 29: 67-91.

-       Qelich, Wahhab (2010). “Criteria of Distributed Justice: Comparative Comparison of John Rawls and Martyr Motahhari's Views”. Quarterly Journal of Islamic Studies, 1(3): 145-163.

-       Rezaeian, Ali. & Leila Mirzadeh (2010). “The Effect of Employees' Perception of Organizational Justice on Their Citizenship Organizational Behaviors”. Journal of Ethics in Sciences and Technology, 5 (2): 94-102.

-       Seyyed Alipour, Seyyed Khalil (2004). “The Role of Encouragement and Punishment in Islamic Management”. Quarterly Journal of Management, 1: 94-106.

-       Seyed Javadin, Seyed Reza (2008). Fundamentals of Human Resources Management. Faculty of Management of University of Tehran Publication.

-       Seyyed Javadin, Seyed Reza; Mohammad Mehdi Farahi & Ghazaleh Taheri Attar (2008). “Understanding the Manner of Effect of Organizational Justice Dimensions on Various Aspects of Job Satisfaction and Organizational”. Business Management, 1 (1): 55-70.

-       Sha'bani, Ahmad & Mohammad Mehdi Najafi Alami (2013). “An Analytical-Comparative Look at Wage Systems with an Emphasis on the Islamic Model of Wages at a Macro Level”. Half Year Journal of Islamic Economy Studies, 10: 36-64.

-       Tavassoli, Hosein (2007). “The Relationship of the Right and Justice”. Quarterly Journal of Philosophical Theological Studies, University of Qom, 8 (1): 91-109.

-       Boyatzis, R. E. (1998). Transforming qualitative information:thematic analysis and code development. Virginia: Sage Braun.

-       Nazir, T., Shah, S. F., & Zaman, K. (2014). Review of Literature on Expatriate Compensation and its Implication for Offshore Workforce. Iranian Journal of Management Studies (IJMS , 7, 203-221.(2)

-       Robbins, S. P. (2002). Essentionals of organizational behavior seventh edition. New jersey: Prentice Hall.

-       M Forret, M Sue Love, (2008). Employee justice perceptions and coworker relationships. Leadership & Organization Development Journal 29 (3): 248-260

-       Armstrong, M. (1390). Reward Management(translaror: Seyyed Javadin, Seyed Reza). Tehran : Arg publication

-       Ghavami  ss & gharib gh. (1392). Study of compensation system in islam. Islam & managerial research, 7 (1), 77-90

-       Naghi poorfar v & Jafarpoor, M (1389). Comparative Study of Indicators Affecting the Realization of Interational Justice in the Organization Comparing the Two Views of Islamic Management and Western Management. Islamic management. 81: 37-86