شناسایی ملاکهای جذب اعضای هیئت علمی در ایران (پژوهش آمیخته)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری مدیریت و استادیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران(نویسنده مسئول)/ نشانی: تهران؛ بزرگراه ارتش، نرسیده به میدان مینی سیتی، خیابان نخل، دانشگاه پیام نور، گروه مدیریت / نمابر: 04532644700/ Email: skandarpur@gmail.com

2 دکتری مدیریت آموزشی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

چکیده

هدف: هدف از انجام این پژوهش، شناسایی ملاکهای جذب اعضای هیئت علمی در ایران با تمرکز بر دانشگاه محقق اردبیلی بود. روش: برای نیل به هدف، از مطالعۀ موردی استفاده شد. ابتدا داده‌های کیفی و بر اساس یافته‌های آن، داده‌های کمّی گردآوری و تحلیل شدند. جامعۀ آماری در مرحلۀ کمّی، 253 نفر از اعضای هیئت علمی دانشگاه محقق بودند که با نمونه‌گیری تصادفی ساده، 114 نفر برای نمونه‌گیری برآورد شدند. در بخش کیفی نیز با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند، 10 نفر تحت مصاحبه‌های عمیق قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده‌ها در بخش کیفی، مصاحبۀ نیمه سازمان‌یافته بود که از روش سه‌بعدی نگری و بازخورد مشارکت‌کننده برای اعتباریابی آن استفاده شد؛ در بخش کمّی نیز پرسشنامۀ محقق ساخته بود که ضریب آلفای کرونباخ آن 78% بود. برای تحلیل داده‌های کیفی از تحلیل محتوای استقرایی مبتنی بر کدگذاری باز و در بخش کمّی از مدل معادلات ساختاری با نرم‌افزار Pls استفاده شد. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که ملاکهای مدّ نظر مسئولان جذب، شامل ملاکهای پژوهشی(توجه خاص و معنا‌دار به چاپ مقالات در مجلات مرتبط با رشته تخصصی، تألیف و ترجمه کتاب، مجری یا همکاری در پروژه‌های پژوهشی) و ملاکهای آموزشی(سوابق تدریس، عضویت در بنیاد نخبگان، تسلط به زبان انگلیسی) و ملاکهای اعتقادی بود. نتایج مرحلۀ کمّی نشان داد که مدل دارای برازش مناسب است. تمام ملاکهای جذب و استخدام اعضای هیئت علمی از نظر اساتید مهم تلقی می‌شود. نتیجه‌گیری: دانشگاهها با به کارگیری شاخصهای موجود می‌توانند اعضای با استعدادی را در دانشگاه به عضویت خود درآورند.

کلیدواژه‌ها


-       آیین‌نامه استخدامی اعضای هیئت علمی دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی، پژوهشی و فنّاوری(1390). وزارت علوم تحقیقات و فنّاوری.

-       آیین‌نامه هیئت عالی جذب. مصوب جلسه 608 مورخ 19/4/86 شورای عالی انقلاب فرهنگی.

-       جاودانی، حمید(1391). گزارش علمی بازکاوی آیین‌نامه استخدامی اعضای هیئت علمی دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی، پژوهشی و فنّاوری. تهران: مؤسسۀ پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی، گروه مطالعات مدیریت آموزش عالی.

-       جعفری، پریوش و همکاران(1391). «ارائۀ الگوی ساختاری برای رابطۀ خودکارامدی و شایستگی‌های اعضای هیئت علمی با کیفیت تدریس آنان در دانشگاه آزاد اسلامی». پژوهش در برنامه‌ریزی درسی، دورۀ 9(2)، ش 5: 67-49.

-       طهماسبی، رضا و همکاران(1391). «مدیریت استعدادها: شناسایی و رتبه‌بندی عوامل مؤثر بر جذب و نگهداشت استعدادهای علمی». پژوهشهای مدیریت عمومی، ش 5(17): 62-51.

-       فراستخواه، مقصود(1382). «آزادی علمی». مجلس و پژوهش، سال دهم، ش 41.

-       فقیهی، ابوالحسن و محسن علیزاده(1386). «روایی در تحقیقات کیفی». مدیریت فرهنگ سازمانی، ش 3.

-       کلانتری، خلیل(1388). کتابهای پردازش و تحلیل داده‌ها در تحقیقات اجتماعی- اقتصادی. [بی‌جا]: فرهنگ سبز.

-       محمدی، تیمور؛ محمدنقی ایمانی، بهارک شیرزاد کبریا و رسول حسینی(1396). «مقایسۀ فعالیتهای پژوهشی اعضای هیئت علمی دانشگاههای دولتی و آزاد اسلامی در شهر تهران به منظور ارائۀ راههای افزایش توانمندی اعضای هیئت علمی». مطالعات اندازه‌گیری و ارزشیابی، ش 7(18): 167-147.

-       مردانی، محمدرضا؛ امین حکیم و امیر خالقیان(1392). آشنایی با عملکرد و فرایند جذب و تبدیل وضعیت اعضای هیئت علمی. تهران: مرکز جذب اعضای هیئت علمی وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری.

-       مصاحبه دبیر هیئت جذب شورای عالی انقلاب فرهنگی(1391). خبرگزاری مهر، بیستم شهریور.

-       مصاحبه رئیس مرکز جذب اعضای هیئت علمی وزارت علوم(1391). خبرگزاری جمهوری اسلامی، چهارم خرداد.

-       مصدق، هادی؛ حسن زین‌آبادی، محمدرضا بهرنگی و بیژن عبداللهی(1395). «بررسی اقدامات جذب هیئت علمی در میان دانشگاههای دولتی وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری، دانشگاههای دولتی دنیا و نظام آموزشی سابق حوزه علمیه قم». مدیریت در دانشگاه آزاد اسلامی، ش 5(1): 20-4.

-       مصدق، هادی و وجیهه سادات حسینی(1395). «استخراج اقدامات مناسب جذب هیئت علمی برای دانشگاههای دولتی وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری: مبتنی بر دیدگاه صاحب‌نظران جذب». مدیریت سازمانهای دولتی، ش 3 (15): 89-65.

-       Altınöz, M.; D. Çakıroğlu & S. Çöp (2013). “Effects of Talent Management on Organizational Trust: A Field Study”. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 99: 843-851.

-       Creswell J.W. (2009). Research Design: Qualitative, Quantitative & Mixed Method Approaches. (Third edition). Sage Publications London: New Delhi.

-       Creswell, J.W. (2012). Educational Research: Planning, Conducting and Evaluating Quantitative and Qualitative Research. (Fourth Edition). Pearson. Boston.

-       Engel, M. (2012). “Problematic Preferences? A Mixed Method Examination of Principals Preferences for Teacher Characteristics in Chicago. Educational Administration Quarterly”, 1-40. Retrieved from http://eag.sagepub.com/content/early

-       Faqihi, A. & M. Alizadeh (2007). “Validity in Qualitative Research”. Management of Organizational Culture.

-       Farahani, M.F. & F.F. Farahani (2014). “The Study on Professional Ethics Components among Faculty Members in the Engineering”. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 116: 2085-2089.

-       Farasatkhah, M. (2003). “Scientific Freedom”. Parliament and Research, Year Tenth, N. 41.

-       Interview with the Head of the Attif Memorial Department of the Ministry of Atom (2012). The Islamic Republic News Agency, 2012/05/24.

-       Interview with the Honorable Secretary of the Board of the Supreme Council of the Cultural Revolution (2012). Mehr News Agency, 2012/09/10.

-       Jafari, P & et al. (2012). “Providing a Structured Model for Self-Efficacy and Competencies of Faculty Members with High-Quality Teaching at Islamic Azad University”. Journal of Research in Curriculum Development, Ninth Year, Vol. 2, Number 5.

-       Javdani, H. (2012). Scientific Report on the Recruitment of Faculty Members of Universities and Institutes of Higher Education, Research and Technology. Tehran: Institute for Higher Education Research and Planning, Department of Higher Education Management Studies.

-       Kalantari, Kh. (2009). Books for Processing and Analyzing Data in Socio-Economic Research. Culture Green Publishing.

-       Mardani, H.; A. Hakim & A. Khalaghian (2013). Introduction to the Performance and Process of Recruitment and Conversion of the Faculty Members. Ministry of Science, Research and Technology.

-       Mohammadi, T.; M.N. Imani, B. Shirzad Kebria & R. Hosseini (2017). “Comparison of Research Activities of Faculty Members of Public and Islamic Universities in Tehran in order to Provide Ways to Increase the Faculty Members' Capacity”. Journal of Measuring and Evaluation Studies, Seventh year, No. 18: 147-167.

-       Mosaddegh, H. & V. Sadat Hosseini (2016). “Extracting Appropriate Acquisition Approaches for Governmental Universities Ministry of Science, Research and Technology: Based on the Attitudes of Attraction Experts”. Quarterly Journal of Management of Governmental Organizations, Third Year, No. 15: 89.

-       Mossadegh, H.; H. Zeynabadi, M. Behrangi & B. Abdollahi (2016). “Investigate the Activities of Faculty Recruitment among State Universities of the Ministry of Science, Research and Technology, the Universities of the World and the Former Educational System of the Qom Seminary”. Management Quarterly in Islamic Azad University, Vol. 5, No. 1: 4-20.

-       Olcay, G.A. & M. Bulu (2017). “Is Measuring the Knowledge Creation of Universities Possible?: A Review of University Rankings”. Technological Forecasting and Social Change, 123: 153-160.

-       Recruitment and selection manual,2012, The university of Queensland, Australia.

-       Recruitment, Selection and Support for new Academic Staff at the University of Bristol,New Policy Document, 2012,University of Bristo.

-       Regulations on the Recruitment of Faculty Members of Universities and Higher Education Institutes, Research and Technology (2011). Ministry of Science and Technology Research.

-       Ridenour, C.S. & I. Newman (2008). Mixed Methods Research: Exploring the Interactive Continuum. SIU Press.

-       Tahmasebi, R. & et al. (2012). “Talent Management: Identifying and Ranking the Factors Affecting the Attraction and Preservation of Academic Talents”. Journal of Public Management Research, Year 5, No. 17.

-       Vesamavibool, S.; S. Urwongse, B. Hanpanich, D. Thongnoum & K. Watcharin (2015). “The Comparative Study of Professional Standards for Thai Teachers and for Asean Teachers”. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 191: 2280-2284.