دانشگاه و اقتصاد مقاومتی: بررسی تأثیر دانشگاهها بر تحقق اقتصاد مقاومتی با میانجی‌گری زیرساخت فرهنگی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری مدیریت آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی- واحد ساری، مربی (مدعو)،گروه مدیریت آموزشی ،دانشکده فرهنگیان ،قائمشهر

2 دکتری تعلیم و تربیت و برنامه ریزی درسی. عضو هیئت علمی و استادیار گروه مدیریت آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی- واحد ساری (نویسنده مسئول)/ نشانی: ساری؛ جاده خزرآباد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری/ نمابر: 01142376817/ Email: vahidfallah20@yahoo.com

3 دکتری مدیریت آموزشی. عضو هیئت علمی و استادیار گروه مدیریت آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی- واحد ساری

چکیده

هدف: هدف این پژوهش بررسی نقش دانشگاهها در تحقق اقتصاد مقاومتی از طریق زیرساختهای منابع انسانی، فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی بوده است. روش‌: جامعۀ پژوهش را اساتید دانشگاههای مازندران به تعداد تقریبی 3500 نفر تشکیل می‌دهند. پرسشنامۀ محقق‌ساختۀ این تحقیق، به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای، در بین 470 نفر از اعضای جامعه، توزیع و تعداد 420 پرسشنامۀ صحیح جمع‌آوری شد. به منظور تحلیل داده‌ها از رویکرد معادلات ساختاری و نرم‌افزار لیزرل استفاده شد. یافته‌ها:یافته‌های پژوهش نشان داد که دانشگاه بر زیرساخت فرهنگی با ضریب 76/0 تأثیر معناداری دارد. از طرفی، زیرساخت فرهنگی نیز با ضریب تأثیر 82/0 بر اقتصاد مقاومتی تأثیر دارد. همچنین زیرساخت فرهنگی نقش میانجی‌گیری ناقص را در ارتباط بین دانشگاه و تحقق اقتصاد مقاومتی ایفا می‌کند. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که تأثیر دانشگاه بر اقتصاد مقاومتی با حضور متغیّر زیرساخت فرهنگی به عنوان میانجی امکان‌پذیری بیشتری دارد. هرچند دانشگاه به طور مستقیم نیز بر اقتصاد مقاومتی تأثیر دارد.
 

کلیدواژه‌ها


-       آجیلی، ‌هادی(1392). «اقتصاد مقاومتی در نظام اقتصاد سیاسی جهانی». علوم سیاسی، 9(24).

-       اسدی، علی(1393). «نظام اقتصاد اسلامی الگویی کامل برای اقتصاد مقاومتی». سیاستهای راهبردی و کلان، ش 2 (5): 39-25.

-       اکبری، اعظم و حسن حسینی میرزا(1394). «بررسی نقش مدیریت جهادی و دانشگاهها در فرهنگ‌سازی اقتصاد مقاومتی». همایش ملی هزاره سوم و علوم انسانی. شیراز. خرداد.

-       اکبری دستک، فیض‌الله(1395). «جایگاه فرهنگ قناعت(اقدام و عمل) و کارکردهای آن در تبیین و تحکیم مبانی اقتصاد مقاومتی از نگاه تعالیم اسلامی». بصیرت و تربیت اسلامی، ش 13(36): 47-27.

-       امیری طهرانی‌زاده، سید محمدرضا(1394). «مبانی سیستمی اقتصاد مقاومتی». جستارهای اقتصادی ایران، ش 12(23): 51-33.

-       پیغامی، عادل(1390). «مقاومت اقتصادی یا اقتصاد مقاومتی». نوشتاری از دکتر پیغامی پیرامون اقتصاد مقاومتی،بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق (ع).

-       پیغامی، عادل؛ مصطفی سمیعی‌نسب و یاسر سلیمانی(1395). مقاوم‌سازی اقتصادی در ادبیات متعارف؛ مبادی علمی و نظری. جلد اول: تاب‌آوری و آسیب‏پذیری. تهران: دانشگاه امام صادق(ع).

-       حشمتی، حسین و حسین مولایی(1394). «ریشه‌های هنجاری در اقتصاد مقاومتی». روند، ش 22(17): 192-169.

-       خامنه‌ای، سید علی(1389). «بیانات رهبری در دیدار جمعی از کارآفرینان».

-       خاوری، سید عبدالله(1394). ارائۀ مدل دستیابی به اقتصاد مقاومتی با تأکید بر نقش سرمایۀ فکری و اجتماعی نیروی کار. تهران: سازمان فنی حرفه‌ای.

-       درخشان، مسعود(1393). «تبیین ابعاد سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی». چهارمین جلسه از سلسله نشستهای اقتصاد اسلامی، 15 آذر. تهران: مؤسسه علمی- فرهنگی سدید.

-       سعیدی‌کیا، مهدی(1384). اصول و مبانی کارآفرینی. تهران: کیا، چ هفتم.

-       شرافتی، فاطمه و راضیه محمدی(1394). «نقش دانشگاه در ترویج خودکفایی اقتصادی». اولین کنفرانس بین المللی علوم انسانی با رویکرد بومی- اسلامی و تأکید بر پژوهشهای نوین. مازندران، ساری، هشتم اسفند.

-       عبدالملکی ،حجت اله (1395).اقتصاد مقاومتی درآمدی بر مبانی ،سیاست ها و برنامه عمل .تهران :امام صادق (ع).

-       غفارپور، داوود و زهره پورحاتمی(1391). «اقتصاد مقاومتی، ضرورت مقاومت اقتصادی». تارنمای سازمان امور اقتصادی و دارایی مرکزی.info@mefa.ir

-       فاخر، غدیر؛ حسینعلی بهرام‌زاده و وجیهه برهانی(1393). نقش فرهنگ کارآفرینی سازمانی در اقتصاد کشور. تهران: سازمان فنی و حرفه‌ای.

-       فتحی ،محمدسجاد(1393).تفاوت اقتصاد مقاومتی و ریاضتی .تهران :دانشگاه علوم .

-       قاسمی، علی(1391). رویکرد اقتصاد مقاومتی در سبک زندگی. تهران: دانشگاه فرهنگیان.

-       مصلح، عبدالحمید و احمد اله‌یاری بوزنجانی(1393). «توسعۀ محصولات نوآورانه: اثر بازارگرایی درونی و نقش میانجی هوش سازمانی». مدیریت نوآوری، ش 3 (2): 72-49.

-       مصلی‌نژاد، غلام‌عباس(1384). آسیب‌شناسی توسعۀ اقتصادی در ایران. تهران: قومس.

-       میرباقری رودباری، سیده آمنه(1393). «نقش دانشگاه در اجرایی شدن الگوی اقتصاد مقاومتی». دومین کنفرانس بین‌المللی اقتصاد تحت تحریم. بابلسر.

-       میرکازهی ریگی، فیصل(1394). «نقش کارآفرینی در تحقق اقتصاد مقاومتی در کشور». اولین کنفرانس مدیریت و کارآفرینی در شرایط اقتصاد مقاومتی. خراسان.

-       نوری، ‌هادی؛ مهراب هوشنگی و میلاد رشنوی(1392). «تبیین راهکارهای مدیریت مصرف بر مبنای اقتصاد مقاومتی در جهت رشد اقتصادی کشور با تأکید بر فرمایشات مقام معظم رهبری». همایش سراسری مروری بر تاریخ اقتصاد مقاومتی در ایران. محلات: دانشگاه آزاد اسلامی واحد محلات.

-       Ajili, Hadi (2013). “Resistance Economics in the World Economic Politics System”. Specialized Journal of Political Science, 9 (24).

-       Akbari Dastak, Feizollah (2016). “Place of Contentment Culture (Action) and its Functions in Defining and Strengthening the Foundation of Resistance Economy”. Perspective of Islamic Teachings, 13 (36): 27-47.

-       Akbari, Azam & H. Hoseini (2015). “InvestigatingtheRoleofJihadistManagementandUniversitiesinDevelopingResistanceEconomics”. NationalConferenceontheMillenniumandHumanities. Shiraz, May.

-       Amiri Tehranizade & Seyed Mohammad Reza (2015). “System Basics of Resistance Economics”. IranianJournalofEconomicResearch, P. 33-51.

-       Artir, A.; S. Bahour & S. Abdelnour (2012). “Defeating Dependency, Creating a Resistance Economy”. Policy Brief, Al-Shabaka, Washington D.C.

-       Asadi, Ali (2014). “Islamic Economic System Perfect Model for Resistance Economy”. Quarterly Journal of Strategic and Military Policies, P. 25-39.

-       Briguglio, L. & P. Stephen (2009). Growth and Resilience in East Asia and the Impact of the 2009 Global Recession.

-       Derakhshan, Masoud (2014). Explaining the Dimensions of General Politics of Resistance Economics. The Fourth Meeting of the Islamic Economy Sessions. Tehran: SADID Scientific-Cultural Institute.

-       Etzkowitz, H. & L. Leydesdorff (2000). “The Dynamics of Innovation: from National Systems and “Mode 2” to a Triple Helix of University–Industry–Government Relations”. Research Policy, 29 (2): 109-123.

-       Fakher, Ghadir; Hossienali Bahramzade & Vajiehe Borhani (2014). The Role of Entrepreneurship Culture in the Country's Economy. Tehran: Vocational Organization.

-       Ghaffarpour, Davood & Zohreh Pourhatami (2012). “ResistanceEconomics,theNeedforEconomicResistance”.CentralOrganizationforEconomicAffairsandAssets.

-       Ghanaati, S.; A. Kordnaeig & H. Yazdani (2010). “Check the Status of Entrepreneurial Organizational Culture at the University of Tehran”. Entrepreneurial Development, 3 (10): 1-115.

-       Ghasemi, Ali (2012). Resistance Economics Approach in Lifestyle. Tehran: Farhangian University.

-       Heshmati, Hassan & H. Molaii (2015). “Normative Roots in Resistance Economy”. Ravand Quarterly, P. 169-192.

-       Khamenei, Seyed Ali (2010). “Leader's Statements in a Meeting of a Group of Entrepreneurs”.

-       Khavari, Seyed Abdollah (2015). “Provide a Model for Achieving a Resilient Economy with an Emphasis on the Roleofthe Intellectual and Social Capital of the Workforce”. ProfessionalTechnicalOrganization. Tehran.

-       Lane, K.E.; T.J. McCormack & M.D. Richardson (2013). “Resilient Leaders: Essential for Organizational Innovation”. International Journal of Organizational Innovation (Online), 6 (2): 7.

-       Mallak, L. (1998). “Putting Organizational Resilience to Work”. Industrial Management (Norcross, Georgia), 40 (6 NOV./DEC.): 8-13.

-       Mirbagheri Roudbari, Seyed Amene (2014). “The Role of University in the Formation of a Resilient Economy Model”. Second International Conference on Economic Sanctions. Babolsar.

-       Mirkazehi Rigi, Feisal (2015). “The RoleofEntrepreneurshipin Realizing the Resistance Economy in the Country”. The First Conference on Management and Business in the Context of the Resistance Economy. Khorasan.

-       Montazar, M.H. (2016). “Resistance Economy and Ways to Achieve this Goal”. International Journal of Humanities and Cultural Studies.(n.6):70-81

-       Mosallanejad, Gholam Abbas (2005). PathologyofEconomicDevelopmentinIran. Tehran: Gomes Publication.

-       Mosleh, Abdolhamid & Ahmad Allahyari Bonzenjani (2014). “Innovative Product Development: the Effect of Internal Market Orientation and the Role of Mediator of Enterprise Intelligence”. Innovation Management.

-       Nouri, Hadi; M. Hoshangi & M. Reshnavi (2013). “The Explanation of the Consumption Management Strategies Based on the Resistance Economy for the Country's Economic Growth, With Emphasis on the Orders of the Supreme Leader”. A National Conference on the History of Resistance Economy in Iran. Mahallat: Islamic Azad University, Mahallat Branch.

-       Peyghami, Adel (2011). “Economic Resistance or Resistance Economics”. Written by Dr. Peyghami on Resistance Economics.

-       Peyghami, Adel; M. Saminasab & Y. Soleymani (2016). Economic Reform in Conventional Literature, Scientific and Theoretical Foundations; Vol. 1: Resilience and Vulnerability. Tehran: Imam Sadiq University Press (AS).

-       Rao, B. & B. Mulloth (2016). “The Role of Universities in Encouraging Growth of Technology-Based New Ventures”. International Journal of Innovation and Technology Management, 14 (4): 17500141-175001422.

-       Roos, G. & J. Roos (1997). “Measuring Your Company’s Intellectual Performance”. Long Range Planning, Vol. 30, No. 3: 413-426.

-       Rose, A.Z. & E. Krausmann (2013). “An Economic Framework for the Development of a Resilience Index for Business Recovery”. International Journal of dis Aster Risk Reduction, P. 73-83.

-       Saeedikia, Mehdi (2005). The Principles of Entrepreneurship. Seventh Print, Tehran: Kia Publications.

-       Salamzadeh, A.; J.Y. Farsi, M. Motavaseli, M.R. Markovic & H.K. Kesim (2015). “Institutional Factors Affecting the Transformation of Entrepreneurial Universities”. International Journal of Business and Globalization, 14 (3): 271-291.

-       Sherafati, Fatemeh & Razieh Mohammadi (2015). “The Role of the University in Promoting Economic Self-Sufficiency”. The FirstInternationalHuman Sciences Conference with a Native-IslamicApproachandEmphasison Modern Research. Mazandaran Province, Sari- March8th.

-       Toumaj, A. (2014). “Iran’s Economy of Resistance: Implications for Future Sanctions”. Critical Threats Project of the American Enterprise Institute.

-       Van Bergeijk, P.A.G.; S. Brakman & C.V. Marrewijk (2016). “Heterogeneous Economic Resilience and the Great Recession’s World Trade Collapse”. Papers in Regional Science, 1-10, doi:10.1111/pirs.12279.

-       Wilson, R.L. (2010). Organizational Resilience Models Applied to Companies in Bankruptcy: University of Maryland University College.