معیارهای شایسته‌گزینی مدیران دانشگاهی بر اساس آموزه‌های اسلامی (مورد مطالعه دانشگاه پیام نور)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، مربی گروه مدیریت دولتی دانشگاه پیام نور

2 دکتری مدیریت، دانشیار گروه مدیریت دولتی دانشگاه پیام نور(نویسنده مسئول)/ نشانی: تهران؛ مینی سیتی، بلوار ارتش، اول شهرک نفت، خیابان نخل، سازمان مرکزی دانشگاه پیام نور / نمابر: 03153234283/ Email: Zamahani@pnu.ac.ir

3 . دکتری مدیریت، دانشیار گروه مدیریت دولتی دانشگاه پیام نور

4 دکتری مدیریت، استاد گروه مدیریت صنعتی دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

هدف: هدف این تحقیق، شناسایی معیارهای گزینش مدیران شایستۀ دانشگاهی بر اساس آموزه‌های اسلامی به منظور انتخاب و انتصاب مدیران لایق و کارامد بود. روش: پژوهش از نظر هدف، کاربردی است و از آنجا که موضوع پژوهش مبحث کیفی است و دیدگاه خردگرایانۀ کمّی نمی‌تواند مبنای تحقیق قرار گیرد، رویکرد کیفی به شیوۀ تکنیک دلفی در دستور کار پژوهش قرار گرفت. با تشکیل پانل صاحب‌نظران دانشگاهی، متشکّل از خبرگان و نخبگان دانشگاه پیام نور، روش دلفی طی دو راند(دور) اجرا شد. یافته‌ها: بر اساس تحلیل عاملی اکتشافی، 22 شاخص مستخرج از منابع اسلامی پس از تأیید خبرگان، در سه دسته معیارهای اخلاقی، مکتبی و سازمانی تقسیم‌بندی شدند. نتیجه‌گیری: انتخاب و انتصاب مدیران شایستۀ اسلامی، به خصوص برای مراکز آموزش عالی و دانشگاهی، باعث خواهد شد نهادی که مرکز تعلیم و تربیت مدیران آیندۀ کشور است، نیروهای علمی لایق و کارامد را تحویل جامعه دهد و از این طریق بتواند زمینه‌های اصلاح، آبادی و پیشرفت را برای مملکت فراهم آورد

کلیدواژه‌ها


-       قرآن.

-       نهج‌البلاغه. ترجمه دشتی، محمد (1383) ، قم، انتشارات زهد.

-       آمدی، عبدالواحدبن‌محمّد(1366 ق). تصنیف غررالحکم و دررالکلم. تحقیق مصطفی درایتى. قم: دفتر تبلیغات اسلامی.

-       البرقی، ابوجعفر احمد بن محمد بن خالد(1370 ق). المحاسن. به اهتمام جلال‌الدین حسینی. تهران: الکتب الاسلامی.

-       امام خمینی، سید روح‌الله(بی‌تا). صحیفه امام. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.

-       بابایی زکلیلی، محمدعلی(1385). «طراحی نظام جامع توسعه مدیران (تجربه در سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران)». سومین کنفرانس توسعه منابع انسانی. تهران: مرکز مطالعات و بهره‌وری نیروی انسانی، ص 32-11.

-     بردبار، غلامرضا و فاطمه شاکری(1390). «تحلیلی بر کیفیت شایسته‌گزینی مدیران گروه‌های آموزشی دانشگاه یزد». مدیریت تولید و عملیات، دورۀ دوم، ش 2: 120-101.

-       پاینده، ابوالقاسم(1324). نهج‌الفصاحه. ایران: جاویدی.

-       تصدیقی، محمدعلی(1384). «موانع توسعۀ شایسته‌سالاری در سازمانهای دولتی ایران و راهکارهای آن». مجموعه مقالات اولین همایش توسعه شایسته‌سالاری و سازمانها. تهران: شیوه.

-       حرّانی، ابومحمد ابن شعبه(1394 ق). تحف‌العقول عن آل الرسول. قم: دارالکتب الاسلامیه.

-       خاکی، غلامرضا(1391). روش تحقیق (با رویکرد پایان‌نامه نویسی). تهران: فوژان.

-       خنیفر، حسین(1380). ارائۀ مدل کاربردی در مدیریت آموزش و پرورش کشور با الهام از آراء مدیریتی حضرت امام علی(ع). رساله دکتری مدیریت آموزشی. تهران: دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات.

-       خوانساری، جمال‌الدین محمد(1360). شرح غررالحکم و دررالکلم. تهران: دانشگاه تهران، چ سوم.

-       زاهدی، شمس‌السادات و ابراهیم شیخ(1389) «الگوی قابلیتهای راهبردی مدیران میانی دولتی». مطالعات مدیریت راهبردی، ش 1: 139-95.

-       سعادت، اسفندیار(1378). مدیریت منابع انسانی. تهران: سمت.

-       طباطبایی، محمدحسین(1354). سنن‌النبی. ترجمه و تحقیق محمدهادی فقهی. تهران: اسلامیه.

-       طبرسی، ابوعلی الفضل بن الحسن(1403 ق). مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن. قم: مکتب المرعشی النجفی.

-       طبرسی، حسن بن فضل(1370 ق). مکارم الاخلاق. قم: شریف رضی.

-       فیضی، کامران و منصور ایران‌دوست(1392). دلفی روشی برای تحقیق، تصمیم‌گیری و آیندهپژوهی. تهران: سازمان مدیریت صنعتی.

-       کلینی، ابوجعفر محمد بن یعقوب(1382). اصول کافی. تهران: مکتب اسلامی.

-       کونتز، هرولد؛ سیریل اودانل و ‌هاینز ویهریخ(1388). اصول مدیریت. جلد دوم. ترجمه محمدعلی طوسی و همکاران. تهران: مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی.

-       مجلسی، محمدباقر(1403 ق). بحارالانوار. بیروت: دارالاحیاء التراث.

-       موسی‌زاده، زهره و مریم عدلی(1388). «معیارهای انتخاب و انتصاب مدیران با رویکرد شایسته‌گزینی در نهج‌البلاغه». اندیشه مدیریت، سال سوم، ش 1: 132-103.

-       نصیری، فخرالسادات(1388). نگاهی به مدیریت اسلامی. همدان: نشر روز اندیش.

-       نورشاهی، نسرین(1388). «معیارهای انتخاب و انتصاب رؤسای دانشگاهها: مقایسه تجارب برخی دانشگاههای جهان». مجموعه رویکردها و چشم‌اندازهای نو در آموزش عالی. تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.

-       Quran.

-       Nahjolbalaghah. Translated by Mohammad Dashti (2004). Qom: Zohd Publications.

-       Al-Barqi, Abol Ja'far Ahmad ebn Mohammad ibn Khalid (1951). Al-Mahasen. To the Attention of Jalal al-Din Hosseini. Tehran: al-Kotob al-Islami.

-       Amedi, Abdul Wahed ebn Mohammad (1366 AD). Tasnif Ghurar al-Hikam wa Durar al-Kalam. Research by Mustafa Derayati. Qom: Islamic Advertising Office.

-       Babaei Zaklyli, Mohammad Ali (2006). “Designing a Comprehensive System of Managers Development (Experience in Industrial Development and Renovation Organization of Iran)”. The Third Human Resource Development Conference in Tehran. Center of Human Resources Studies and Productivity, P. 11-32.

-       Beardwell, J. & M. Wright (2004). “Recruitment and Selection”. In J. Beardwell, L. Holden & T. Claydon (Eds.). Human Resource Management: A on Temporary Approach (4th. ed. n., P. 190-229). London: Prentice Hall.

-       Bordbar, Gholamreza & Fatemeh Shakeri (2011). “An Analysis of the Merit Selection Quality of Educational Departments Managers in Yazd University”. Journal of Production Management and Operations. Vol. II, No 2: 101-120.

-       Boyatzis, R.E. (1982). “The Competent Manager: A Model for Effective Performance”. New York: John Wiley.

-       Cowling, A. & C. Mailer (1990). Managing Human Resources. 2nd Edition. London: Edward Arnold.

-       Feizi, Kamran & Mansour Irandoost (2013). Delphi A Method for Decision Research and Future Research. Tehran: Industrial Management Organization Publications.

-       Hang-Hua, X. & W. Yang-Hua (2009). “Training System Design for Middle-Level Manager in Coal Enterprises Based on Post Competency Model”. Procardia Earth and Planetary Science, P. 1764-1771.

-       Harrani, Abu Mohammad (1974). Tuhaf al-'uqul An al Al-Rasul. Qom: Dar al-Kotob al-Islamiyah.

-       Imam Khomeini (?). Sahifeh Noor. Tehran: Institute for the Setting up and Publications of Imam Khomeini Works.

-       Khaki, Gholamreza (2012) Research Method (With Thesis Approach). Tehran: Fozhan Publications.

-       Khanifar, Hossein (2001). Presentation of an Applied Model in the Management of Education in Iran Inspired by Imam Ali's Management Opinions. Doctoral Thesis Educational Management. Islamic Azad University, Science and Research Branch.

-       Khansari, Jamal al-Din Mohammad (1981). Description of Ghurar al-Hikam wa Durar al-Kalam. Third Edition, Tehran: Tehran University Publications.

-       Koleyni, Abu Ja'far Muhammad ebn Ya'qub (2003). Usul al-Kafi. Tehran: Islamic School Publications.

-       koontz, Harold; Cyril O'Donnell and Heinz Weihrich (2009). Principles of Management. Volume II Translated by Mohammad Ali Toosi and et al. Tehran: Higher Institute of  Education  and Management Research and Planning Majlesi,

-       Mohammad Bagher (1983). Bahar al-Anvar. Beirut: Dar Al-Hayat al-Tarath.

-       Mc Cleland, D. (1973). “Testing for Competence Rather than for Intelligence”. American Psychologist, Vol. 28: 1-14.

-       Meyer, T. & P. Semark (1996). “A Framework for the Use of Competencies for Achieving Competitive Advantage”. South African Journal of Business Management, 27 (4): 96-103.

-       Mosazadeh, Zohreh & Maryam Adli (2009). “Selection and Appointment Criteria of Managers with Merit Selection Approach in Nahjolbalaghah”. Management thought Journal, Third Year, No. 1: 132-103.

-       Nasiri, Fakhr al-Sadat (2009). A Look at Islamic Management. Hamedan: Roz Andish Publications.

-       Norshahi, Nasrin (2009). “Selection and Appointment Criteria of University Heads: Comparison of the Experiences of Some Universities of the World”. A Collection of New Approaches and Perspectives in Higher Education. Tehran: the Institute for Cultural and Social Studies Publications.

-       Oxford Advanced Learners Dictionary (2003). Sixth Edition, Edited by sally Wehmeier. Oxford University Press.

-       Payandeh, Abolqasem (1906). Nahj al-Fasaheh. Iran: Javidi Publications.

-       Porter, K.P.; Smith & R. Fagg (2006). Leadership and Management for HR Professionals. Oxford: Butterworth Heinemann.

-       Ryan, G.; L.M. Spencer & U. Bernhard (2012). “Development and Validation of a Customized Competency-Based Questionnaire: Linking Social, Emotional, and Cognitive Competencies to Business Unit Profitability”. Cross Cultural Management, 19 (1): 90-103.

-       Sa'adat, Esfandiar (1999). Human Resources Management. Tehran: Samt Publications.

-       Sherman, R. (2001). “Management Competencies and Sample Indicators for the Improvement of adult Education Program”. A Publication of Building Professional Development Partnerships for Adult Educators Project. http://www.prenet2000.com.

-       Spencer, L.M. Jr & S.M. Spencer (1993). Competence at Work: Models for Superior Performance. John Wiley & Sons, New York, NY.

-       Tabarsi, Abu Ali al-Fazl ebn al-Hasan (1983). Majma' al-Bayan fi Tafsir al-Qur'an. Qom: al-Marashi al-Najafi School.

-               Tabarsi, Hassan ebn Fazl (1951). Makarem al-Akhalak. Qom: Sharif Razi Publications.

-       Tabatabai, Mohammad Hussein (1975). Sonan al-Nabi. Translation and Research of Mohammad Hadi Feghhi. Tehran: Islamiyah Publications.

-       Tasdighi, Mohammad Ali (2005). “Obstacles to the Development of Meritocracy in Iranian Government Organizations and its Approaches”. Proceedings of the First Conference of the Development of Meritocracy and Organizations. Tehran: Shiveh.

-       Turoff, M. & H.A. Linstone (2002). The Delphi Method: Techniques and Applications. Addison-Wesley.

-       Zahedi, Shams al-Sadat & Ibrahim Sheikh (2010). “The Strategic Capabilities Model of Intermediate Government Managers”. Journal of Strategic Management Studies, No. 1: 139-95.