به‌گزینی راه حلهای رفع مسائل در فرایند خط‌مشی‌گذاری فرهنگی بر پایۀ تقوا در آموزه‌های قرآنی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری مدیریت دولتی، پردیس فارابی دانشگاه تهران، دانشکده مدیریت و حسابداری(نویسنده مسئول)/ نشانی: ایران، قم، جاده قدیم، پردیس فارابی دانشگاه تهران/ نمابر: 02188649820 / Email: Attaranjavad@yahoo.com

2 دکتری مدیریت دولتی، دانشگاه کالیفرنیای جنوبی، استاد، گروه مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی قزوین

3 دکتری مدیریت دولتی، دانشگاه تربیت مدرس، استاد، دانشکده مدیریت و حسابداری، پردیس فارابی دانشگاه تهران.

4 دکتری مدیریت دولتی، دانشگاه تهران، دانشیار، دانشکده مدیریت و حسابداری، پردیس فارابی دانشگاه تهران

5 دکتری قرآن و متون اسلامی، دانشگاه علوم حدیث قم، دانشیار، دانشکده علوم حدیث

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی، دسته‌بندی و اولویت‌بندی راه حلهای رفع مسائل در‌ فرایند خط‌مشی‌گذاری فرهنگی بر پایۀ تقوا در آموزه‌های اجتماعی قرآن کریم انجام شد. روش: جامعۀ آماری این تحقیق را خبرگان و فقهای برگزیدۀ دینی تشکیل می‌دهند که از بین آنها بر اساس روش ترکیبی (کیفی- کمّی)، 21 نفر برای‌گردآوری اطلاعات در مرحلۀ اول (هفت نفر برای مصاحبه عمیق و 14 نفر برای تشکیل پنج جلسۀ کانونی) و 12 نفر در مرحلۀ دوم (توزیع پرسشنامه و شناسایی اهمیت و اولویت راه حلها) برگزیده شدند. یافته‌ها: تجزیه و تحلیل داده‌ها منجر به شناسایی مهم‌ترین راه حلهای رفع مسائل فرهنگی در پرتو آیات قرآن کریم و تفاسیر معتبر شیعی شد. بر این اساس، 1659 آیۀ بیانگر راه حلهای رفع مسئله در قالب 97 کد و دو بُعد نظری و عملی ارائه شد. نتیجه‌گیری: پس از انجام آزمونهای دوجمله‌ای و فریدمن در نرم‌افزار اس.پی.اس.اس نسخۀ 20، 82 کد به عنوان مهم‌ترین راه حلها برای رفع مسائل فرهنگی مستخرجه از آیات قرآن کریم شناسایی و اولویت‌بندی شدند

کلیدواژه‌ها


-       آرمسترانگ، مایکل(1380). راهبردهای مدیریت منابع انسانی. ترجمۀ خدایار ابیلی. تهران: فرا.

-       الوانی، سید مهدی(1371). مدیریت عمومی. تهران: نی، چ پنجم.

-       الوانی، سید مهدی و فتاح شریف‌زاده(1391). فرایند خط‌مشی‌گذاری عمومی. تهران، دانشگاه علامه طباطبایی.

-       امام خمینی، سید روح‌الله(1377). صحیفه امام. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)- نشر عروج.

-       پورعزت، علی‌اصغر و سید مهدی الوانی(1383). «مبانی منطقی طراحی سیستم خط‌مشی‌گذاری دولتی برای تحقق عدالت حق‌مدار (بر اساس نهج‌البلاغه)». دانشور(ویژه مقالات مدیریت 2)، دوره یازدهم، ش 5: 38-11.

-       پورعزت، علی‌اصغر؛ شهلا باقری میاب، محمدرضا باقری و محمدمهدی مظاهری(1391). «سیستم خط‌مشی‌گذاری آینده‌نگر با استفاده از هم‌افزایی مدلها». راهبرد فرهنگ، ش 22.

-       دانایی‌فرد، حسن(1387). چالشهای مدیریت دولتی در ایران. تهران: سمت.

-       دیویس، استانلی(1373). مدیریت فرهنگ سازمان. ترجمه ناصر میرسپاسی. تهران. مروارید.

-       زارعی متین، حسن(1392). مدیریت رفتار سازمانی پیشرفته. تهران: آگه.

-       شریف‌زاده، کاظم(1385). مدیریت و فرهنگ سازمانی. [بی‌جا]: نشر قومی، چ سوم.

-       صالحی امیری، سیدرضا و امیر عظیم دولت‌آبادی(1386). مبانی سیاستگذاری و برنامه‌ریزی فرهنگی. تهران: پژوهشکده تحقیقات استراتژیک، مجمع تشخیص مصلحت نظام.

-       علینی، محمد(1391). سرمایۀ اجتماعی در آموزه‌های اسلامی. قم: بوستان کتاب.

-       فاضلی، نعمت‌اله(1393). مسئله چیست؟ مسئلهشناسی فرهنگی با رویکرد مطالعات فرهنگی. تهران: دفتر مطالعات فرهنگی.

-       فرانکنتل، پیتر(1383). «مسئولیت اجتماعی شرکت». ارتباطات شرکتی، 6: 23-8.

-       قلی‌پور، رحمت‌اله(1390). تصمیم‌گیری سازمانی و خط‌مشی‌گذاری عمومی. تهران: سمت.

-       قلی‌پور، رحمت‌اله و ابراهیم غلامپور آهنگر(1392). فرایند سیاستگذاری عمومی در ایران. تهران: مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، اداره انتشارات و مجله.

-       معرفت، محمد‌ (1380).  عناصر کارآمدی فرهنگ از نگاه قرآن، مشهد، نشر آستان قدس رضوی.

-       موزلیس، نیکوس(1385). سازمان بوروکراسی. ترجمه حسن میرزائی اهرنجانی. تهران: دانشگاه تهران.

-       موسوی همدانی، سید محمدباقر(1381). ترجمه تفسیر المیزان. تهران: فرهنگ اسلامی.

-       نوایی، علی‌اکبر(1382). «کارامدی فرهنگ اسلامی». اندیشۀ حوزه، ش 29: 24-11.

-       هادوی‌نژاد، مصطفی؛ ولی‌الله نقی‌پورفر و حسن دانایی‌فرد(1390). «پیش‌فرضها و ارزشهای فرهنگ سازمانی اسلامی». دانشور رفتار مدیریت و پیشرفت، ش 2-47.

-       هاولت، مایکل و ام. رامش(1380). مطالعه خط‌مشی عمومی. ترجمه عباس منوریان و ابراهیم گلشن. تهران:[بی‌نا].

-       همایون، محمد‌هادی و نادر جعفری هفتخوانی(1386). «درآمدی بر مفهوم و روش سیاستگذاری فرهنگی؛ درسهایی برای سیاستگذاران». اندیشۀ مدیریت، سال دوم، ش 2.

-               Alini, M. (2012). Social Capital in Islam Teachings. Qom: Bustane Ketab. [In Persian]

-       Alvani, S.M. & F. Sharifzad (2012). Public Policy Making Process. Tehran: Allame Tabatabaee University Publications. [in Persian]

-               Alvani, S.M. (1992). Public Management. Tehran: Nashre Ney, 32nd edition. [in Persian]

-       Anderson, J.E. (1984) Public Policy Making: An Introduction, Boston: Haughton Mifflin Company.

-       Armstrong, M. (2001). Human Resource Management Strategies. Translated by K. Abily. Tehran: Fara Publications. [In Persian]

-       Beach, L.R. & T.R. Mitchell (1978). “A Contingency Model for the Selection of Decision Strategies”. Academy of Management Review, Vol. 3, No. 3: 439-449.

-       Buchhdz, R.A (1985). Essentials of Public Policy for Management, N.J: Prentico - Hall. Inc.

-       Cameron, K.S. & R.E. Quinn (2011). Diagnosing and Changing Organizational Culture:Based on the Competing Values Framework. Reading, MA: Jossey Bass.

-       Christensen-Szalanski, J.J.J. (1980). “A Further Examination of the Selection of Problem-Solving Strategies: The Effects of Deadlines and Analytic Aptitudes”. Organizational Behavior and Human Performance, 25: 107-122.

-       Cohen, M.D.; J.G. March & J.P. Olsen (1972). “Garbage Can Model of Organizational Choice”. Administrative Science Quarterly, Vol. 17, No. 1: 1-25.

-       Danaee Fard, H. (2008). Public Administration Challenges in Iran. Tehran: Samt Publications. [In Persian]

-       Davis, R. & R.G. Smith (1981). “Negotiating as a Metaphor for Distributed Problem Solving”. Artificial Intelligence Memo, No. 624: 1-43.

-       Davis, S. (1994). Organization Culture Management. Translated by N. Mirsepasi. Tehran: Morvarid Publications. [In Persian]

-       Fazeli, N. (2014). What Is Issue? Understanding Cultural Issues through Cultural Studies Perspective. Tehran: Cultural Studies Office. [In Persian]

-       Frankental, Peter (2004). “Corporate Social Responsibility”. Corporate Communications, Vol. 6: 8-23. [In Persian]

-       Gholi Pour, R. & A. Gholam Pour Ahangar (2013). Public Policy Making in Iran. Tehran: Studies Institute of MAjles Shoraye Eslami. [In Persian]

-       Gholi Pour, R. (2011). Organizational Decision-making and Public Policy Making. Tehran: Samt. [In Persian]

-       Gick, M.L. (1986). “Problem-Solving Strategies”. Educational Psychologist, 21(1&2): 99-120.

-       Gray, D.H. (2007). “Standards of Corporate Responsibility are Changing”. Financial Analysts Journal, 27(5): 28-42.

-       Hadavi-Nejad, M.; V.A. Naghi-Purfar & H. Danaee-Fard (2011). “Assumptions and Values of Islamic Organizational Culture”. Daneshvare Raftare Modiriyat va Pishraft, P. 2-47. [In Persian]

-       Hicks, M.J. (1991). Problem Solving in Business and Management. London: Chapman & Hall.

-       Homayoun, M. & N. Jafari Haftkhani (2007). “Introduction to Cultural Policy Making Concept and Method: Lessons for Policy Makers”. Journal of Management Thinking, 2 (2): 41-60. [In Persian]

-       Howlett, M. (2011). Designing Public Policies: Principles and Instruments. Abington: Routledge.

-               Howlett, M., & Ramesh, M. (2001). Studying Public Policy. Translated by A. Bazargan & A. Golshani. Tehran: Public Administration Education Institute. [In Persian]

-       Jonassen, D.H. (2000). “Toward a Design Theory of Problem Solving”. ETR & D Journal, Vol. 48, No. 4: 63-85.

-       Khomeini, S.R. (1998). Scriptures of Imam. Vol. 3. Tehran: Collecting and Publication of Imam Khomeini’s Records Institution. [In Persian]

-       Kilman, R.H. (1985). Beyond the Quich Fix: Management Five Tracts to Organizational Success. San Francisco: Jossey_boss

-       Ma”refat, M.M. (1380). Elements of Culture Efficiency from Quran Perspective. Mashhad: Astan Ghods Razavi Publications. In Persian.

-       McNamara, G.; H. Moon & P. Bromiley (2002). “Banking on Commitment: Intended and Unintended Consequences of an Organization’s Attempt to Attenuate Escalation of Commitment”. Academy of Management Journal. 45: 443-452.

-       Mozilis, N. (2006). Organization and Bureaucracy. Translated by H. Mirzai Ahranjani. University of Tehran Publication. [In Persian]

-       Mussavi Hamedani, S.M.B. (2002). Tarjomeye Tafssire Al-mizan. Tehran: Farhange Eslami Publications. [In Persian]

-       Navaee, A.A. (2003). “Efficiency of Islamic Culture”. Andisheye Hoze Magazine, Vol. 29: 11-24. [In Persian]

-       Pargament, K.I.; J. Kennell, W. Hathaway, N. Grevengoed, J. Newman & W. Jones (1988). “Religion and the Problem-Solving Process: Three Styles of Coping”. Journal for the Scientific Study of Religion, 27 (1): 90-104.

-       Pour-ezzat, A.A.; Sh. Bagheri Miyab & M. Mazaheri (2012). “A Futuristic Policy Making System through Models Synergies”. Rahborde Farhang, 22 (10): 21-40. [in Persian]

-       Pur-ezzat, A.A. & S.M. Alvani (2004). “Logical Foundations of Designing Public Policymaking for Establishing Truth Justice (Based on Nahj-al-balaghe)”. Daneshvare Raftar, Vol. 11, No. 5: 11-38. [In Persian]

-       Salehi Amiri, R. & A. Azimi Dolat-abadi (2007). Foundations of Cultural Policy Making and Planning. Tehran: Institute of Strategic Researches, Majma Tashkhis Maslehat Nezam. [In Persian]

-       Shafir, E. & S. Mullainathan (2013). Scarcity: Why having too little means so much. New York: Times Books.

-       Sharif-zade, K. (2006). Management and Organizational Culture. Tehran: Qomes Publications. [In Persian]

-       Sterman, J.D. (2000). Business Dynamics: Systems Thinking and Modeling for a Complex World. New York: McGraw–Hill.

-       Zare’I Matin, H. (2013). Advanced Organizational Behavior Management. Tehran: Agah Pulications. [in Persian]