طراحی مدل دانشگاه پایدار، مبتنی بر مطالعات صورت گرفته در ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری برنامه ریزی درسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک، اراک، ایران.

2 دکتری مدیریت آموزشی، استادیار گروه علوم تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک(نویسنده مسئول) / نشانی: اراک، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک ، گروه علوم تربیتی / نمابر: 086۴۱۳۲۴۵۱/ Email: a-faghihi@iau-arak.ac.ir

3 دکتری برنامه ریزی درسی، استادیار گروه علوم تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک

4 دکتری برنامه ریزی آموزش از راه دور، دانشیار گروه علوم تربیتی دانشگاه محقق اردبیلی. اردبیل-ایران

چکیده

هدف: هدف از این پژوهش، مطالعۀ نظام‌مند و سنتزپژوهی بر الگوهای نظری و پژوهشهای صورت‌گرفته در ایران با موضوع دانشگاه پایدار به منظور تلخیص، طبقه‌بندی و تلفیق مؤلفه‌های آن بود. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی با رویکرد کیفی و راهبرد آن، سنتزپژوهی است. بدین منظور، تعداد 15 مقالۀ داخلی، بررسی و برای جمع‌آوری و تحلیل داده‌ها، از روش تحلیل محتوای کیفی استقرایی مبتنی بر کدگذاری باز، محوری و انتخابی، به وسیلۀ نرم‌افزار Nvivo-10 استفاده شد. یافته‌ها: پس از کدگذاری، 203 مؤلفۀ دانشگاه پایدار در 25 مقوله و هشت بُعد سازماندهی شدند. ابعاد به ترتیب نزولی تعداد ارجاع و منابع عبارتند از: مدیریت زیست‌محیطی فضای دانشگاهی؛ آموزش پایدار؛ مشارکت‌کنندگان؛ مدیریت پایدار؛ سرمایۀ اجتماعی؛ پژوهش پایدار؛ نظارت، ارزیابی و گزارش‌دهی؛ اداری و مالی. نتیجه‌گیری:در الگوهای داخلی ارائه شده برای دانشگاه پایدار، به بُعد اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی توسعۀ پایدار در مقابل بعد زیست‌محیطی کمتر توجه شده است. لزوم توجه بیشتر به حوزه‌های اجتماعی، پژوهش، نظارت و ارزیابی و اداری و مالی در خصوص پایداری دانشگاهها، در کنار توجه به مدیریت زیست‌محیطی فضای دانشگاهی، آموزش پایدار، مشارکت‌کنندگان و مدیریت پایدار تأکید می‌شود. طراحی الگویی جامع و کل‌نگر در خصوص پایداری دانشگاه توسط هر یک از دانشگاههای بزرگ کشور، مطابق با فرهنگ ایران اسلامی و متناسب با توانایی‌ها و مأموریتهای آنها توصیه می‌شود.
 

کلیدواژه‌ها


منابع

-      آراسته، ح و امیری،ا. (1391). نقش دانشگاه در توسعه پایدار. مجله نشاء علم. سال دوم. شماره دوم. خردادماه.

-      افتخاری و دیگران(1389). «راهبردهای توسعۀ آموزش توسعۀ پایدار در ایران». جغرافیا (فصلنامه علمی- پژوهشی انجمن جغرافیای ایران)، دوره جدید، سال هشتم، ش 25.

-      ایروانی، هـ.؛ ح. شعبانعلی فمی، ا. علی‌بیگی، خ. کلانتری و س. میرایی آشتیانی(1385). الگویی برای تلفیق پایداری در آموزش عالی کشاورزی. مجله علوم کشاورزی ایران. دوره 2-37. شماره 1 (ویژه اقتصاد و توسعه کشاورزی). صص 47-35.

-      پروین، ا.؛ س. غیاثی ندوشن و ش. محمدی(1394). «ارائۀ مدل مفهومی رابطۀ بین کیفیت برونداد آموزش عالی و توسعۀ پایدار بر اساس رویکرد سیستمی». پژوهشهای رهبری و مدیریت آموزشی، ش 1 (1): 117-97.

-      پورآتشی، م.(1393). «تلفیق پایداری در آموزش عالی: مبانی و چالشها». مجموعه مقالات دومین همایش آموزش عالی و توسعۀ پایدار. تهران: مؤسسۀ پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی. 35-23.

-      جاودانی، ح. و ج. میلی منفرد(1393). «دانشگاه پایدار گذرگاهی برای برزیستی با کیفیت». مجموعه مقالات دومین همایش آموزش عالی و توسعۀ پایدار. تهران: مؤسسۀ پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی. 727-717.

-      جکسون، ر. و گ. سورنسون(1385). درآمدی بر روابط بین‌الملل. ترجمۀ م. ذاکریان. تهران: میزان.

-      رضایی، م.(1390). «دانشگاه فرهنگیان، پاسخی به نیاز معلمان برای افزایش دانش حرفه‌ای در دنیای متحول امروز». پژوهشنامۀ فرهنگیان، شماره 1. ص 32.

-      روشن، ا.ر.؛ ا. زمانی و س. ابراهیمی(1393). «توسعۀ پایدار، سود سهوجهی و آموزش عالی». مجموعه مقالات دومین همایش آموزش عالی و توسعۀ پایدار. تهران: مؤسسۀ پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی. 702-681.

-      سازمان ملل متحد(1394). دگرگون ساختن جهانمان: دستور کار 2030 برای توسعۀ پایدار. ترجمۀ م. پیروز نیک. کمیسیون ملی یونسکو ایران.

-      سهرابی، ا.؛ ح. بردبار و ح. نوری(1391). «بررسی وضعیت همگامی دانشگاههای دولتی ایران با توسعۀ پایدار بر اساس الگوی FLA؛ مطالعۀ موردی دانشگاه قم و پردیس قم دانشگاه تهران)». مدیریت در دانشگاه اسلامی، ش 1: 193-171.

-      شورت(1387). روششناسی مطالعات برنامۀ درسی. ترجمۀ مهرمحمدی و همکاران. تهران: سمت و پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش.

-      صادقی، م.؛ پ. جعفری و ن. قورچیان(1393). «ارائۀ الگویی برای دانشگاه پایدار در دانشگاه آزاد اسلامی». مجموعه مقالات دومین همایش آموزش عالی و توسعۀ پایدار. تهران: مؤسسۀ پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی. 174-147.

-      صالحی، غ.(1393). «آموزش عالی در گذار از توسعۀ پایدار به پساپایداری». مجموعه مقالات دومین همایش آموزش عالی و توسعۀ پایدار. تهران: مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی. 22-1.

-      عطافر، علی؛ محمد اسماعیل انصاری، هوشنگ طالبی و سید اکبر نیلی‌پور طباطبایی(1387). «الگوی مطلوب دانشگاه پایدار در نظام آموزش عالی ایران». ششمین کنفرانس بین‌المللی مدیریت.

-      عظمتی، حمیدرضا و م. باقری(1387). «آموزش مفاهیم توسعۀ پایدار با طراحی معماری و منظر دانشگاه». فنّاوری و آموزش، سال دوم، ش 3: 292-283.

-      علوی مقدم، محمدرضا؛ رضا مکنون و احمد طاهر شمسی(1387). «ارتقای آموزش و پژوهش مهندسی در راستای توسعۀ پایدار؛ راهبردها». فنّاوری و آموزش، سال دوم، ج 2، ش 3.

-      علی‌بیگی، حسین و رضوان قمبرعلی(1389). «ارائۀ الگوی مفهومی برای آموزش عالی پایدار». پژوهش در نظامهای آموزشی، ش 9.

-      محب حسینی، م.(1395). آموزش ۲۰۳۰: ابزار اساسی برای دستیابی به اهداف توسعۀ پایدار ۲۰۳۰ سازمان ملل متحد. گروه آموزش کمیسیون ملی یونسکو.

-      مدهوشی، م.؛ ع. نوروزی و م. تجری(1393). «جایگاه دانشگاه در توسعۀ پایدار». مجموعه مقالات دومین همایش آموزش عالی و توسعۀ پایدار. تهران: مؤسسۀ پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی. 600-579.

-      مرندی، ع.(1381). «توسعۀ پایدار در دانشگاه افسری امام علی(ع)». مدیریت نظامی، ش 7: 76-67.

-      ملکی‌نیا، ع.؛ ع. بازرگان، م. واعظی و م. احمدیان(1393). شناسایی و اولویت‌بندی مؤلفه‌های دانشگاه پایدار. تهران: فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی. دوره 20. شماره 3.صص.26-1.

-      نوری، جعفر؛ مجید عباس‌پور و آ. یوسفی(1380). «مدیریت زیستمحیطی سایت واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی در راستای توسعۀ پایدار». علوم و تکنولوژی محیط زیست، ش 8-7: 89-73.

-       Alavi Moghaddam. M.  and others  ( 2008), “ development strategies of engineering  the education and training of sustainable development ”. Technology and education. Second year, vol: 2. N.3

-       Alibeigi . H. and Rezvan Ghambarali ( 2010), “ a conceptual pattern for a sustainable  higher education”. Research in educative systems,N:9.

-       Arasteh H. and Amiri( 2011), “ the role of university in Sustainable Development”. Journal of neshae elm, second year N.2.

-       Atafar . A. and others ( 2008), “the ideal pattern of sustainable university in Iran  higher education system  ”. The sixth management international Conference.

-       Azemati. H. and M.  Bagheri  ( 2008), “ teaching the concepts of sustainable development by academic planning and university perspective  ”. Technology and education. N.3: 283-292.

-       Beynaghi, A.; G. Trencher, F. Moztarzadeh, M. Mozafari, R. Maknoon & W. Leal Filho (2016). “Future Sustainability Scenarios for Universities: Moving beyond the United Nations Decade of Education for Sustainable Development”. Journal of Cleaner Production, 112: 3464-3478.

-       Branje, M. (2013). The Sustainable Uuniversity Campus. An Analysis of the Transition Process of Universities in Their Endeavor to Become More Sustainable. Master of Science in Innovation Sciences.

-       Calder, W. & J. Dautremont-Smith (2009). Higher Education: More and More Laboratories for Inventing a Sustainable Future. Agenda for a Sustainable America: 93-107.

-       Eftekhari and others ( 2010), “ the strategies of  Sustainable Development education in Iran ”. joghrafia quarterly magazine, eight  year ,N.25.

-       Irvani and others ( 2006), “ a Sustainable pattern  in agriculture higher education”. Iran agriculture sciences magazine, N.1.( especial issue : economy and agriculture development) .P: 35-48.

-       Jackson, R. and G. Sorensen ( 2006), “ Introduction to International Relations”. Translation by M.Zakerian.Tehran   : Mizan.

-       Javdani, H. and J , milimonfared( 2014), “sustainable university as a ground for a qualitative life   ”. The second conference of higher education and sustainable development, Tehran: research and higher education planning institute   : 717-727

-       Larrán Jorge, M.; J. Herrera Madueño, Y. Calzado & J. Andrades (2016). “A Proposal for Measuring Sustainability in Universities: a Case Study of Spain”. International Journal of Sustainability in Higher Education, 17(5): 671-697.

-       Lozano, R.; K. Ceulemans, M. Alonso-Almeida, D. Huisingh, F.J. Lozano, T. Waas & J. Hugé (2015). “A Review of Commitment and Implementation of Sustainable Development in Higher Education: Results from a Worldwide Survey”. Journal of Cleaner Production, 108: 1-18.

-       Lozano, R.; R. Lukman, F.J. Lozano, D. Huisingh & W. Lambrechts (2013). “Declarations for Sustainability in Higher Education: Becoming better Leaders, through Addressing the University System”. Journal of Cleaner Production, 48: 10-19.

-       Malekinia, A. and others ( 2014), “ recognition and prioritizing the components of sustainable university”. Tehran: research and planning in higher education quarterly N:3 : 1-26

-       Marandi . A. (2002), “Sustainable Development in Imam Ali Officers Academy” military management, N7:67-76.

-       Mdhooshi. M. and others ( 2014), “ the place of university in   sustainable development”. The second conference of higher education and sustainable development, Tehran: research and higher education planning institute   : 579-600

-       Moheb Hosseini,M. (2016) , “ teaching  2030 document : a fundamental process to enhance the aims of  2030 sustainable development of the united nations ”. education group of UNESCO National Commission.

-       Noori, J. and others ( 2001), “ Environmental  Management of Islamic Azad University ( Sciences and researches branch site ) along with sustainable development”. Environment sciences and technology N:7-8 : 73-89

-       Parvin , A . and others ( 2015), “the conceptual model of the relation between higher education quality and Sustainable Development based on systematic approach  ”. Leadership and educative management researches ,N.1.(1): 9-117

-       Pour atashi, M. ( 2014), “ the principles and challenges of sustainability in higher education”. The second conference of higher education and sustainable development, Tehran: research and higher education planning institute   : 239-35

-       Rezaee M. ( 2011), “ Cultural University , a necessity  to develop  teacher's  professional knowledge in modern world”Teacher's Research journal [pezhohesh nameh farhangian], N.1.P: 32.

-       Roshan. A and others ( 2014), “sustainable development ; three dimension benefit and higher education  ”. The second conference of higher education and sustainable development, Tehran: research and higher education planning institute   : 681-702.

-       Sadeghi. M. and others ( 2014), “ a pattern for sustainable university in Islamic Azad University”. The second conference of higher education and sustainable development, Tehran: research and higher education planning institute   : 147-174.

-       Salehi. Gh. ( 2014), “ higher education; from  sustainable development to post sustainability  ”. The second conference of higher education and sustainable development, Tehran: research and higher education planning institute   : 1-22.

-       Salonen, A.O. & S. Tast (2013). “Finish Early Childhood Educators and Sustainable Development”. Journal of Sustainable Development, 6(2): 70.

-       Sandelowski, M. & J. Barros (2007). Handbook for Synthesizing Qualitative Research. Springer Publishing Company Inc.

-       Short (2008). “Forms of Curriculum Inquiry” Translation by Mehrmohammadi and others . Tehran: Samt and education and training studies research school.

-       Sohrabi , A . Bordbar H. and H. Noori. ( 2012), “ Synchronicity of Iran State Universities and Sustainable Development based on FLA Model ”Management in Islamic University journal, N.1.P: 171-193.

-       United  Nations (2015), , “ Transforming our world: the 2030 Agenda for sustainable development ”. Translation by M. pirouz nik , Iranian National Commission for UNESCO.