تأثیر رهبری معنوی بر رضایت شغلی کارکنان با میانجی‌گری سلامت معنوی برای ارائه مدل معادله ساختاری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی

2 دکتری فلسفه تعلیم و تربیت، استادیار گروه علوم تربیتی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه محقق اردبیلی.

3 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه ارومیه

چکیده

هدف: هدف این تحقیق، بررسی تأثیر رهبری معنوی بر رضایت شغلی در سازمان با میانجی‌گری سلامت معنوی بوده است. روش: روش پژوهش از نوع همبستگی و مبتنی بر مدل معادلات ساختاری بوده است. جامعۀ آماری شامل کلیۀ کارکنان دانشگاه ارومیه به تعداد 400 نفر بود که حجم نمونه به وسیلۀ فرمول کوکران به تعداد 283 نفر برآورد شد و به روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شدند. ابزار مورد استفاده در پژوهش، سه پرسشنامۀ استاندارد- رهبری معنوی فرای و همکاران(2005)، رضایت شغلی بری‌فیلد و روث(1951) و شاخص سلامت معنوی پالوتزیان و الیسون(1982) بود که روایی آنها با نظر متخصصان تأیید شد و از پایایی قابل قبولی برخوردارند. داده‌ها با کمک نرم‌افزار Spss18 و Lisre8/80 بررسی شدند. یافته‌ها: رهبری معنوی با رضایت شغلی رابطۀ مثبت و معنادار دارد. سلامت معنوی با رضایت شغلی رابطۀ مثبت و معنادار دارد. رهبری معنوی با سلامت معنوی رابطۀ مثبت و معنادار دارد. همچنین رهبری معنوی از طریق تأثیر مثبت بر سلامت معنوی، موجب افزایش رضایت شغلی کارکنان می‌شود. نتیجه‌گیری:  با توجه به تأثیر رهبری معنوی بر افزایش رضایت شغلی کارکنان، به رؤسای دانشگاه‌ها توصیه می‌شود این سبک رهبری را به عنوان سبک رایج و غالب در برنامه‌های خود به کار گیرند و باعث افزایش رضایت شغلی و عملکرد سازمان خود در دنیای رقابتی امروزی شوند.

کلیدواژه‌ها


-       رودگر، محمدجواد(1387). «تجدید دین به معنویت در جریانهای معنوی نوپدید». دین‌شناسی، دورۀ دوم، ش 46: 14-1.

-       نادری، ناهید و سعید رجایی‌پور(1389). «مدیریت بارویکرد معنوی- شاخصهای ارزیابی تحقق معنویت در سازمان». مطالعات اسلامی در علوم انسانی، سال اول، ش 1: 119-113.

-       Applebaum, S.H., J. Wunderlich, E. Greenstone, D. Grenier, B. Shapiro, D. Leroux & F. Troeger (2003). “Retention Strategies in Aerospace Turnover: A Case Study”. Career Development International, 8 (6): 270-282.

-       Asrun, Zain D.; U. Salim & A. Thoyib (2012). Spiritual Leadership: “The Influence Due to Workplace Spirituality, Satisfaction, and Deviant Behavior (Case Study at City Government of Kendari”. Journal of Basic and Applied Scientific Research, 2 (12): 11978-11983.

-       Astin, A.W. & H.S. Astin (2000). Leadership Reconsidered: Engaging Higher Education in Social Change. Battle Creek, MI: W.K. Kellogg Foundation.

-       Aydin, B. (2009). “A Research Analysis on Employee Satisfaction in Terms of Organizational Culture and Spiritual Leadership”. International Journal of Business and Management, 4 (3): 159-168.

-       Bodla, M.A. & H. Ali (2012). “Workplace Spirituality: a Spiritual Audit of Banking Executives in Pakistan, African”. Journal of Business Management, 6 (11): 3888-3897. doi:10.5897/AJBM10.1242.

-       Clark L.; S. Leedy, L. McDonald, B. Muller, C. Lamb, T. Mendez, S. Kim & R. Schonwetter (2007). “Spirituality and Job Satisfaction among Hospice Interdisciplinary Team Members”. Journal of Palliative Medicine, 10 (1): 1321-1328.

-       Davis-Blake, A. & J. Pfeffer (2009). “Just a Mirage: The Search for Dispositional Effects in Organizational Research”. Academy of Management Review, 14 (8): 385-400.

-       Duffy, R.D. (2006). “Spirituality, Religion, and Career Development: Current Status”. The Career Development Quarterly, 55(4): 52-63.

-       Ellison, C.W. (2010). “Spiritual Well-being: Conceptualization and Measurement”. Journal of Psychology and Theology, 11 (7): 330-340.

-       Emmons, R.A. (2000). The Psychology of Ultimate Concerns: Motivation and Spirituality in Personality. New York: Guilford Press.

-       Fairholm, G.W. (2010). Perspectives on Leadership: From the Science of Management to its Spiritual Heart. Westport, CT: Prager.

-       Fairholm, Gilbert W. (2010). “Spiritual Leadership: Fulfilling Whole-self Needs at Work”. Leadership &Organizational Journal, 17 (5): 11-17.

-       Fried, Y.C. & G.R. Ferris (2006). “The Validity of the Job Characteristics Model: A Review and Metaanalysis”. Personnel Psychology, 40: 287-322.

-       Fry, L.W. & M.P. Cohen (2009). “Spiritual Leadership as a Paradigm for Organizational Transformation and Recovery from Extended Work Hours Cultures”. Journal of Business Ethics, 84 (S2): 265-278. doi:10.1007/s10551-008-9695-2.

-       Fry, L.W. & J.W. Slocum (2008). “Maximizing the Triple Bottom Line through Spiritual Leadership”. Organizational Dynamics, 37 (1): 86-96. doi:10.1016/j.orgdyn.2007.11.004.

-       Fry, L.W.; S. Vitucci & M. Cedillo (2005). “Spiritual Leadership and Army Transformation: Theory, Measurement, and Establishing a Baseline”. The Leadership Quarterly, 16 (5): 835-862. doi: 10.1016 / j. leaqua. 2005.07.012.

-       Fry, Louis W. (2003). “Toward A Theory of Spiritual Leadership”. The Leadership Quarterly, 14 (9): 693-727.

-       Garcia-Zamor, J.C. (2003). “Workplace Spirituality and Organizational Performance”. Public Administration Review, 63 (3): 355-363.

-       Ghazzawi, I. & Y.S. Smith (2009). “Crafting the Whole Employee: Job Satisfaction, Job Commitment, and Faith: A New Conceptual Framework and Research Agenda”. The Business Review, Cambridge, 12 (2): 300-310.

-       Giacalone, R.A. & C.L. Jurkiewicz (2003). Handbook of Workplace Spirituality and Organizational Performance. Armonk, NY: M.E. S.

-       Hawks, S.R.; M. Hull, R.L. Thalman & P.M. Richins (2007). “Review of Spiritual Health: Definition, Role, and Intervention Strategies in Health Promotion”. American Journal of Health Promotion, 9 (7): 371-378.

-       House, R.J.; S.A. Shane & D.M. Herold (2010). “Rumors of the Death of Dispositional Research are Vastly Exaggerated”. Academy of Management Review, 21 (5): 203-224.

-       Justin, R. (2008). Spirituality among Public School Principals and its Relationship to Job Satisfaction and Resiliency. Unpublished Dissertation, Union University, USA.

-       Karakas, F. (2009). “Spirituality and Performance in Organizations: A Literature Review”. Journal of Business Ethics, 94 (1): 89-106. doi:10.1007/s10551-009-0251-5.

-       King, D. B. (2005). Rethinking claims of spiritual intelligence: A definition, model, and measure. Unpublished M.A. Thesis. Ontario: Trent University.

-       Lazar, S .(2010). Personalist Politics, Clientelism and Citizenship: Local Elections in El Alto, BoliviaBulletin of Latin American Research; 23 (2): 228–243.

-       Lee, K.W., H. Everts, H.J. Kappert, M. Frehner, R. Losa, and A.C. Beynen. (2003). .Effects of dietary essential oil components on growth performance,digestive enzymes and lipid metabolism in female broiler chickens. British Poultry Science; 44 (2): 450-457.

-       Malon. S.D; Fry. L.W. (2003). “Toward A Theory of Spiritual Leadership”. The Leadership Quarterly; 14 (9): 693-727.

-       Milliman, J.; A.J. Czaplewski & J. Ferguson (2003). “Workplace Spirituality and Employee Work Attitudes”. Journal of Organizational Change Management, 16 (4): 426-430.

-       Paloutzian. R.F;  Ellison .C.W.( 1982). Loneliness, spiritual well-being and the quality of life. In: Peplau LA, Perlman D, editors. Loneliness: A sourcebook of current theory, research and therapy. New York: Wiley Interscience Pub.

-       Paloutzian, R.F. & C.W. Ellison (2009). “The Spiritual Well-being Scale”. Retrieved from http://www.lifeadvance.com/spiritual-well-being-scale/3-the-spiritual-well-being- scale.html.

-       Paloutzian, R.E. & C.W. Ellison (2010). Manual for the Spiritual Well-Being Scale. Life Advance, Nayack: New York.

-       Porter, Lyman W.; Lawler III & E. Edward (2006). “Managerial Attitudes and Performance”. Harvard Business Review, 46 (1): 118-126.

-       Reave, L. (2005). “Spiritual Values and Practices Related to Leadership Effectiveness”. The Leadership Quarterly, 16 (5): 655-687. doi:10.1016/j.leaqua.2005.07.003.

-       Robert, Tracey E.; J. Scott Young & Virginia A. Kelly (2006). “Relationships between Adult Workers’ Spiritual Well-Being and Job Satisfaction: A Preliminary Study”. Counselling and Values, 50 (2).

-       Robertson, J. (2008). Spirituality among Public School Principals and its Relationship to Job Satisfaction and Resiliency. Unpublished Dissertation. Union University. USA.

-       Saari, L.M. & T.A. Judge (2004). “Employee Attitudes and Job Satisfaction”. Human Resource Management, 43 (4): 395-407. doi:10.1002/hrm.20032.

-       Smalls, E.W. (2011). The Impact of Spiritual Well-Being on Job Satisfaction and Performance for Nonprofit Employees. Unpublished Dissertation, Walden University.

-       Snyder, C.J. (2006). “The Effects of Leader Behavior and Organizational Climate on Intercollegiate Coaches’ Job Satisfaction”. Journal of Sport Management, 4(9): 59-70.

-       Sturges, J. & D. Guest (2001). “Don’t Leave Me This Way! A Qualitative Study of Influences, the Organizational Commitment and Turnover Intentions of Graduates Early In Their Career. British”. Journals of Guidance and Counseling, 29 (4): 447-462.

-       Taris R. & F.A. Feij (2001). “Longitudinal Examination of the Relationship between Supplies-Values fit and Work Outcomes”. Applied Psychology, 50 (1): 52-81.

Thompson, W.D. (2002). “Restoring Integrity to Business: Developing a Spiritual Center”. Vital Speeches of the Day, 69 (12): 12-15.