استخراج یک چارچوب بر اساس تحلیل مضمون رهبری معنوی در آموزش عالی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی. اصفهان، ایران

2 دکتری مدیریت آموزشی، استادیارگروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی. مرودشت، ایران

3 دکتری برنامه‌ریزی درسی، دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاداسلامی. مرودشت، ایران.

4 دکتری مدیریت آموزشی، دانشیارگروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، واحداصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی. اصفهان، ایران.

چکیده

هدف: این نوشتار در پی استخراج چارچوبی بر اساس تحلیل مضمون رهبری معنوی در آموزش عالی بود. روش: پژوهش از نوع آمیختۀ اکتشافی و متوالی بود که با همسوسازی داده‌ها، به تدوین و اعتباریابی چارچوب نظری اولیه بر اساس تحلیل مضمون و تحلیل عاملی تأییدی پرداخته شد. محیط پژوهش منابع در دسترس دست اول پایگاههای اینترنتی و بانکهای اطلاعاتی علمی معتبر در گسترۀ زمانی 2016-1990 در حوزۀ رهبری معنوی در آموزش عالی با نمونه‌گیری هدفمند بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل رؤسا و معاونان کلیۀ واحدهای جامع دانشگاه آزاد اسلامی ایران به تعداد 46 واحد و رؤسا و معاونان دانشکده‌های آن به تعداد 736 نفر بود. بر اساس روش نمونه‌گیری تصادفی ساده، 530 نفر در پژوهش مشارکت کردند. یافته‌ها: مدل رهبری معنوی در سازمان آموزش عالی شامل پنج بُعد و 22 مؤلفه بود. نتیجه‌گیری: مدل حاضر می‌تواند مبنای مناسبی برای شناخت رهبران معنوی در جایگاه خود و همچنین سنجش و ارائۀ راهکارهای بهبود رهبری معنوی سازمانها و به خصوص نظام آموزش عالی بر اساس معرّفهای تعریف‌شده در این مدل باشد. پیشنهاد می‌شود جمعیت دانشگاه و نظام آموزش عالی به مدل رهبری معنوی در آموزش عالی ایران توجه ویژه‌ای کند و این دیدگاه نوین به همۀ اعضای دانشگاه آموزش داده شود.

کلیدواژه‌ها


-       نهج‌البلاغه. ترجمه محمد دشتی(1389). قم: عهد.

-     اژدری‌فرد، پ؛ ق. کاظمی و ر. نورانی‌پور(1389). «بررسی تأثیر آموزش عرفان و معنویت بر سلامت روان دانش‌آموزان». اندیشه‌های تازه علوم تربیتی، ش 2: 127-105.

-       الوانی، مهدی؛ غلامرضا معمارزاده، محمود البرزی و حسن کاظمی(1393). «ارائۀ مدل رهبری معنوی در نظام اداری ایران». مدیریت دولتی(دانشکده مدیریت دانشگاه تهران)، ،دورۀ دوم، ش 1: 40-21.

-       امیدواری، سپیده(1387). «سلامت معنوی؛ مفاهیم و چالشها». پژوهشهای میانرشته‌ای قرآنی، سال اول، ش 1: 17-5.

-       امیر خانی امیر حسین ، کمال میانداری  ، حسن درویش  و حسین  ستوده ارانی(1392). ارائۀ مدلی مناسب از رهبری معنوی و تأثیر آن بر ظرفیت یادگیری سازمانی با نقش میانجی توانمندسازی در مراکز و واحد‌های تابعه دانشگاه پیام نور استان اصفهان. پایان نامه دکتری. دانشگاه پیام نور اصفهان.

-        باقری مصباح الهدی. وحسن سعدآبادی (1390) طراحی الگوی رهبری معنوی براساس ارزشهای اسلامی :پژوهشی مبتنی  بر راهبرد  داده بنیاد با تاکید بر ویژگی های شهید سرلشکر احمد کاظمی . اندیشه مدیریت راهبردی.5(2) : 10 .122-57

-       بردبار، غ.ر.؛ ش. ضرابی‌زاده و ط. صالحی(1394). «ارائۀ الگوی حکمرانی خدامدار». مدیریت اسلامی، سال بیست وسوم، ش 2: 41-9.

-       بهروز، ص. و ع. نصری(1394). «آسیب‌شناسی کرامت انسان از منظر نهج‌البلاغه (عوامل و زمینه سازهای معرفتی)». انسان‌پژوهی دینی، سال دوازدهم، ش 33 (بهار و تابستان): 27-5.

-       پیروی‌نژاد، زینب(1393). تدوین و اعتباریابی الگوی رهبری معنوی اسلامی در سازمان از منظر نهج‏‌البلاغه. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شیراز.

-       تقی‌پور ظهیر، علی؛ علی دلاور، یدالله مهرعلیزاده و رحمن نورعلیزاده(1391). «طراحی مدلی جهت ارزیابی معنویت محیط کار و ‌شناسایی عوامل اثرگذار بر آن در بین اعضای هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی(موردکاوی منطقۀ 6)». علوم تربیتی دانشگاه شهید چمران اهواز. دورۀ ششم، سال نوزدهم، ش 1: 130-107.

-       جورج، مایک(1385). روش برای آرامش. ترجمه گروه مترجمان شادان. تهران، شادان.

-       جهانی حوریه، حسن زارعی متین ،ومهدی  خیراندیش(1390). «شناسایی و سنجش مؤلفه‌های هوش معنوی در محیط کار». پژوهشهای مدیریت عمومی، سال چهارم، ش 12 (تابستان): 94-71.

-       حبیب‌زاده، رامین (1384). بررسی انواع دینداری در بین دانشجویان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی دانشگاه تربیت مدرس تهران.

-       دادرس، م.؛ ع. بازرگان و ر. حسینقلی‌زاده(1389). «نگاهی به آموزش عالی فراملی در کشور ایران: مسائل و چشم‌انداز». پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، ش 58: 17-1.

-       دادستان، پریرخ(1385). «معنویت، دینداری و سلامت: از پژوهش تا کاربرد بالینی». روانشناسی تحولی روانشناسان ایرانی، سال سوم، ش ۹: ۲.

-     داودی، امیرمحمدحسین و عزت اشتری(1388). «رابطۀ رهبری معنوی و یادگیری سازمانی در مدارس متوسطه». رهبری و مدیریت آموزشی، دوره پنجم، ش 3: 79-68.

-       ذاکری آذر.هویدا رضا ومحمد نجفی (1390) .رهبری معنوی  با رویکرد اسلامی . مطالعات اسلامی در تعلیم وتربیت .2(4).164-137

-       رستگار، عباسعلی(1384). معنویت در سازمان. رساله دکتری، دانشکده علوم تربیتی دانشگاه تهران.

-       رستگار، عباسعلی(1389). معنویت در سازمان با رویکرد روان‌شناختی. قم: دانشگاه ادیان و مذاهب.

-       رستگار، عباسعلی؛ محمود جانقلی، فائزه حیدری و حامد حیدری(1391). «بررسی نقش رهبری معنوی در هویت یابی سازمانی». پژوهشهای مدیریت عمومی، سال پنجم، ش 16: 63-39.

-       رستگار، عباسعلی و ع.ر. نوبری(1394). «مدل مفهومی معنویت قدسی مبتنی بر قرآن در سازمان». مطالعات تفسیری، سال ششم، ش 32 (پاییز): 102-81.

-       روحانی رصاف، ج.؛ ح. حیدری و خ. کاردوست فینی(1394). «جایگاه معنویت و تجارب اوج از دیدگاه آبراهام مزلو». انسان‌پژوهی دینی، سال یازدهم، ش 31 (بهار و تابستان): 53-27.

-       رودگر محمد جواد (1386). «نقش اخلاق و معنویت در کارامدی نظام اسلامی». حکومت اسلامی، سال دوازدهم، ش 44: 66-41.

-       ساغروانی، سیما(1388). هوش معنوی. [بی‌جا]: آهنگ قلم.

-       سلطانی سروستانی، ژاله(1385). بررسی رابطۀ شیوه‌های رهبری تحول‌آفرین و تعاملی با اثربخشی مدیران از دیدگاه دبیران مدارس راهنمایی و دبیرستانهای ناحیه یک شیراز. سال تحصیلی 85-84، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز.

-       سیادت، علی؛ امین غلامی و آرزو عرفان(1391). «بررسی رابطۀ بین رهبری معنوی و خشنودی شغلی کارکنان دانشگاه اصفهان». نخستین همایش سالانه علوم مدیریت نوین، ش 1: 23-6.

-       سیدجوادین، سید رضا و سیدمحمدرضا ناصر‌زاده(1384). «بررسی تأثیر معنویت کارکنان بر رضایت شغلی آنها». مجموعه مقالات سومین کنفرانس بین المللی مدیریت. تهران.

-       شجاعی زند، علیرضا(1384). «مدلی برای سنجش دینداری». نامه جامعه‌شناسی ایران، دوره ششم، ش 1: 245-220.

-       شعبانی بهار، غلامرضا؛ محمدعلی قره، ابوالفضل فراهانی و محمد سیاوشی(1393). نقش رهبری معنوی بر بالندگی با رویکرد توانمندسازی اعضای هیأت علمی دانشکده‌های تربیت بدنی و علوم ورزشی و ارائه الگوی پیشنهادی. پایان‌نامه دکترای تخصصی دانشگاه پیام نور مرکز، پژوهشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی.

-       صیادی، سعید؛ سلیمان احمدزاده، جبار باباشاهی و صادق وزیری فراز(1393). «بررسی نقش رهبری معنوی در توسعة سازمانی: تبیین نقش میانجی قابلیت یادگیری سازمانی». توسعه سازمانی پلیس، ش 49: 108-79.

-       ضیایی، محمدصادق؛ عباس نرگسیان و سعید آیباغی اصفهانی(1388). «نقش رهبری معنوی در توانمندسازی کارکنان دانشگاه تهران». مدیریت دولتی، دوره اول، ش 1: 86-67.

-       طاهری، محسن و سهیلا فتحعلی‌بیگی(1389). «مروری بر نظریه‌های سلامت معنوی و سلامت روحی». چکیده مقالات همایش ملی سلامت معنوی و تعمیق تربیت اسلامی. قم.

-       عبداله‌زاده، ح.؛ م. باقرپور، س. بوژمهرانی و م. لطفی(1388). هوش معنوی. [بی‌جا]: روان‌سنجی.

-       عطافر، علی؛ زینب امیری، علی کاظمی و یداله امیری (1392) ، تأثیر رهبری معنوی اسلامی بر عملکردسازمانی(مطالعه موردی شرکت گاز استان لرستان). دوفصلنامه مدیریت اسلامی.21(1).239-219

-       غباری بناب، باقر؛ مسعود غلامعلی و محمدرضا محمدی(۱۳۸۴). «ساخت مقیاس تجربۀ معنوی دانشجویان». مجله روانشناسی، سال نهم، ش ۳: ۲۷۶-۲۶۱.

-       فتاحی، م(1385). «معنویت در کار». فرهنگ مدیریت، سال چهارم، ش 13: 25-19.

-       فرهنگی، علی‌اکبر(1385). «معنویت در محیط کار و نقش آن در بهبود رفتار شهروندی سازمانی». فرهنگ مدیریت، سال چهارم، ش 13: 17-9.

-       فقاهتی، سیدعلیرضا  (1391) شاخص های  رهبری معنوی در نهج البلاغه  .هفته نامه پیام قم.4/6/91. شماره :599

-       قربانی‌زاده، و(1392). «بررسی رابطۀ هوش معنوی و هوش اخلاقی با رهبری تحول آفرین». اخلاق در علم و فناوری، سال دوم، ش 8: 12-1.

-       قنبری، ب(1394). «رابطۀ عقیدتی- معرفتی انسان و خدا در نهج‌البلاغه». انسان‌پژوهی دینی، سال دوازدهم، ش 33 (بهار و تابستان): 162-143.

-       کینگ، اورسولا(1383). «معنویت». ترجمه علیرضا شجاعی. مجله هفت آسمان، ش ۲۳: 94-73.

-       گنجی، محمد (1383). تبیین وضعیت دینداری دانشجویان دانشگاه اصفهان. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه اصفهان.

-       محتشمی، حسن(1392). «نقش معنویت در ارتقای اثربخشی سازمان». بصیرت و تربیت اسلامی، سال دهم، ش 25: 131-109.

-       مرزبند، رحمت‌اله و علی‌اصغر زکوی(1391). «شاخصهای سلامت معنوی از منظر آموزه‌های وحیانی». اخلاق پزشکی، سال ششم، ش 20: 99-69.

-       مطهری، مرتضی(1387). برگزیده مقالات. قم: صدرا.

-       معافی مدنی، س.خ.؛ ا. صالحی عمران، ت. عنایتی و ر. یوسفی سعیدآبادی(1394). «تحلیل معنویت حرفه‌ای، به عنوان یک بعد اخلاقی، بر پایۀ مؤلفه‌های معنویت سازمانی». اخلاق در علوم و فنّاوری، سال دهم، ش 2: 28-21.

-       مقیمی، سید محمد؛ امیرحسین رهبر و حسن اسلامی(1386). «معنویت سازمانی و تأثیر آن در خلاقیت کارکنان(رویکردی تطبیقی)». اخلاق در علوم و فنّاوری، سال دوم، ش 4-3: 99-89.

-       نادری، ناهید و سعید رجایی‌پور(1386). «مدیریت با رویکرد معنوی شاخصهای ارزیابی تحقق معنویت در سازمان». مطالعات اسلامی در علوم انسانی، سال اول، ش 1: 138-119.

-       نادی، محمدعلی و نسرین قهرمانی(1391). «رابطۀ بین مؤلفه‌های مذهبی- معنوی با سلامت روان و امید به آینده در کارکنان بیمارستانهای دولتی شیراز». مجله دانشگاه علوم پزشکی شیراز.

-       نرگسیان، عباس(1386). «رهبری معنوی در سازمانهای معاصر». تدبیر، ش 189: 32-29.

-       نقوی، س.ع.؛ م.م. اسعدی و س.ح. میرغفوری(1394). «الگوی معنویت سازمانی در آموزش عالی مبتنی بر آموزه‌های اسلامی». مدیریت اسلامی، سال بیست و سوم، ش 2 (تابستان): 177-145.

-       نورعلیزاده، رحمان (1387) «رهبری معنوی؛ الگوی جدید رهبری در هزاره سوم». توسعۀ انسانی پلیس، سال پنجم، ش 16: 111-101.

-       وطنخواه، س.؛ م. قربانیان و ع. قربانیان(1392). «رابطۀ همبستگی سبک رهبری مدیران و میزان معنویت در کارکارکنان معاونت توسعۀ مدیریت و منابع دانشگاه علوم پزشکی تهران». فقه پزشکی، سال پنجم، ش 16-15 (تابستان و پاییز): 192-170.

-       Abdizadeh, M. & M.M. Khiabani (2014). “Implementing the Spiritual Leadership Model in the Healthcare Industry in Iran, published by Canadian Center of Science & Education”. International journal & Business & Management, Vol. 9, No. 11: 92-135.

-       Ashoms, D.P. & D. Duchon (2000). “Spirituality at Work Aconceptualization & Measure”. P. 351. Tony Buzan, Paperback (2001). The Power of Spiritual Intelligence. Harper Collins, ISBN, P: 7225-4047.

-       Ayranci, E. & A. Ertugrul (2015). “A Research on the Relationship between Top Managers’ Intelligence and Their Ideas about Business Process Reengineering: Consideration of Emotionality and Spirituality”. DOI:10.5539/ibr.v8n10p660.65 Impact Factor International Business Research 09/2015; 8(10):66-80.

-       Ayranci, E. & N. Potalded (2014). “Exploring the Connections among Spiritual Leader Ship Altruism & Trust hn Family Businesses”. Springer Science. Doi10.1007/s11135-0113-9962-x. qual quant48:3373-3400

-       Badrinarayanan, J. (2008). “Workplace Spirituality and the Selling Organization a Conceptual Framework and Research Propositions. Journal of Personal Selling & Sales Management, Vol 4, fall: 421-434.

-       Beheshti Zavareh  F .Hanqeinezhad  Z.Aboofazeli  M.(2013). An  investigation on Effects of  Spiritual leadership towards  Employee’s Happiness  using  structural  equation modeling . international  jornal of  management.1 .1.pp:1-18

-       Bishop, G.; R. John & I. Scho (2001). Becoming a Spiritual Leader. Lewis Center for Church Leadership, P: 158-192.

-       Braun, V. & V. Clarke (2006). “Using Thematic Analysis in Psychology”. Qualitative Research in Psychology, Vol. 3, No. 2: 77-101.

-       Burack, E. (1999). “Spirituality in the Work Place”. Journal of Organizational Change Management, Vol. 12, No. 4: 91-280.

-       Cheema, K.R.; H. Zeeshan, B. Hamed & U.R. Foad (2015). “A Study of Spiritual Leadership Values: Comparison between Doctors and Engineers”. Management and Administrative Academy of Business & Scientific Research, Vol. 3, Issue 3: 479-483.

-       Crossman J .(2012) .Environmental & Spiritual Leadership tracing the  synergies from an organizational perspective, Journal of Business Ethics,103 ,pp:553-565

-       Ferguson, J. & J. Milliman (2008). “Creating Effective Core Organizational Values: A Spiritual Leadership Approach”. International Journal of Public Administration, Vol. 31, No. 4: 439-459.

-       Freeman, G.T. (2011). “Spirituality and Servant Leadership: A Conceptual Model and Research Proposal”. Emerging Leadership Journeys, 4, 1: 120-140.

-       Freshman, B. (1999). “An Exploratory Analysis of Definitions and Applications of Spirituality in the Workplace”. Journal of Organizational Change Management, Vol. 12, No. 4: 318-327.

-       Fry, L.W. & J.W. Slocum (2008). “Maximizing the Triple bottom Line through Spiritual Leadership”. Organ Dyne 2008, 37, 1: 86-99.

-       Fry, L.W. (2003). “Toward a Theory of Spiritual Leadership”. The Leadership Quarterly, 2, 14: 693-727.

-       Fry, L.W. (2005). “Toward a Theory of Ethical and Spiritual Well Being and Corporate Social Responsibility through Spiritual Leadership”. In: R.A. Giacalone, C.L. Jurkiewicz & C. Dunn (Eds). Positive Psychology in Business Ethics and Corporate Responsibility, Greenwich CT: Information age Publishing, P: 47-83.

-       Fry, L.W. (2009). “Spiritual Leadership as a Paradigm for Organizational Transformation and Recovery from Extended Work Hours Cultures”. Journal of Business Ethics (Impact Factor: 1.33), 02/2009; 84(2):265-278.

-       Fry, L.W.; L.L. Matherly & J-Robert Ouimet (2010). “The Spiritual Leadership Balanced Scorecard Business Model: the Case of the Cordon Bleu-Tomasso Corporation”. Journal of Management, Spirituality & Religion, Vol. 7, No. 4: 283-314.

-       Fry, L.W.; Sean T. Hannah, Michael Noel & Fred O. Walumbwa (2011). “Impact of Spiritual Leadership on Unit Performance”. The Leadership Quarterly, 2011: 1-12.

-        Giacalone, R  A & Jurkiewicz, C  L . (2004). A value framework for measuring theimpact of workplace spirituality on organizational performance. Journal of Business Ethics, 49 (2), 129-142

-       Giacalone, R A., & Jurkiewicz, C. L. (2003). Toward a science of workplace spirituality, In RA. Giacalone, & C. L. Jurkiewicz (eds.), Handbook of workplace spirituality and organization performance (pp. 3-28). Armonk, NY: M. E. Sharp.

-       Grunes, P.; A. Gudmundsson & B. Irmer (2015). “To What Extent Is the Mayer & Salovey Model of Emotional & Spiritual Intelligence a Useful Predictor or Leadership Style & Percehved Leadership Outcomes in Astrailian”. Educational Management& Leadership, 42 (1): 112-135.

-       Innes, P.B. (2004). The Influence of Leadership on Perceptions of Organizational Politics, Job Involvement, and Organizational Commitment. Ph.D. 3138653, Regent University, United States-Virginia, P: 19-33.

-       Jackson, P (1999), 'The Enchanting Spirit of Thai Capitalism: The Cult of Luang Phor Khoon and the Postmodernisation of Thai Buddhism', South East Asia Research, vol. 7, no. 1, pp. 5-60

-       Karakas, F. (2010). “Spirituality and Performance in Organizations: A Literature Review”. Journal of Business Ethics, 94(1): 89-106.

-       King  N  .(2004).  ‘Template analysis’, in G. Symon and C. Cassell (eds.) Essential Guide To Qualitative Methods In Organizational Research, SAGE Publications, London

-       Kinjerski, V.M. & B.J. Skrypnek (2004). “Defining Spirit at Work: Finding Common Ground”. Journal of Organizational Change Management, Vol. 17, No. l: 26-42.

-       Kriger, M. P., & Hanson, B. J. (1999). A value-based paradigm for creating truly healthy organizations. Journal of Organizational Change Management, 12(4), 302-317

-       Krishna Kumar, S. & Ch. Neak (2002). “The ‘What, ‘Why, and ‘How of Spirituality in the Workplace”. Journal of Managerial Psychology, 17 (3): 153-164.

-       Kumar, S. & A. Bhasin (2015). “The Relationship between Spirituality & Workplace Emotional & Spiritual Intelligence. Implications for Individuals in Organizations”. International Journal of Management & Social Science Research Review, 1 (3): 47-65.

-       Law, P. K. (2013). “An Integrated Spiritual Leadership Model for the South African Public Service: A Case of Selected Government Departments”. Thesis submitted in fulfillment of the requirements for a doctoral degree in the faculty of economic and management sciences at the university of Westen Cape

-       Marques, J.; S. Dhiman & R. King (2009). Spirituality in the Workplace: What It Is, Why It Matters, How to Make It Work for You. USA: Personhod Press.

-       Marques, J.F. (2006). “The Spiritual Worker”. Journal of Management Development, Vol. 25, No. 9: 84-95.

-       Marvel, K.; A. Baily, C. Pfaffly & W. Gunn (2003). “Relationship-Centere in Administration: Transfering Effective Communication Skills from the ExamRoom to the Conference Room”. Journalof Healthcare Management, 48, 2: 112-121.

-       Matherly, L. & L.W. Fry (2005). “Spiritual Leadership and the Strategic Scorecard Model of Performance Excellence: The Case of Tomas so Corporation”. The Leadership Quarrerly. 16: 320-325.

-       Mazni, S.; D. Toh, A. Mohamed & M. Normalini (2015). “Spiritual Intelligence on Leadership Effectiveness & Food Hygiene Practices in Public Institutions”. Elsevier, Procedia, Social & Behavvioral Science, 201: 140-155.

-       Miller, M.A. (1999). “Culture, Spirituality, and Women’s Health”. Journal of Obstet Gynecology Neonatal Nursing, 24 (3): 257-63.

-       Milliman, J.; Andrew J. Czaplewski & J.Y. Ferguson (2003). “Workplace Spirituality and Employee Work Attitudes: An Exploratory Empirical Assessment”. Journal of Organizational Change Management, Vol. 16, No. 4: 426-447.

-       Mirvis, P. (1997). “Soul Work in Organization”. Organization Science 2: 153-193. Mitroff, I. & Denton, E. 1999. A study of spirituality in the workplace. Sloan Management Review, 4 (4), 83- 92

-       Mohammadnezhad, Y.; A. Roshan & S. Motahhari (2009). National Report of Higher Education, Research and Technology. Institutes of Research and Planning in Higher Education. P. 708-720. In Persian.

-       Mwambazambi, K. & A.K. Banza (2015). “Four-Dimensional Conversion for Spiritual Leadership Development: A Missiological Approach for African Churches”. HTS Teologiese Studies/ Theological Studies 70 (3), Art. #1953, 9 pages. http:// dx.doi.org/10.4102/hts. v70i3.1953 .profkalemba@yahoo.fr. http://www.hts.org.za

-       Naidoo, M. (2014). “The Potential of Spiritual Leadership in Workplace Spirituality”. Koers-. Art. #2124, 8 http:// dx.doi.org/10.4102/koers. v79i2.2124. doi:10.4102/koers.v79i2.2124 http://www.koersjournal.org.za – Bulletin for Christian Scholarship 79(2), pages.pp.1-8.

-       Phipps, K. (2013). “Spirituality & Strategic Leadership the Influence of Spiritual Beliefs on Strategic Decision Making”. J. BUS Ethics, 106: 177-189.

-       Qiang, Z. (2003). “Internationalization of Higher Education: Towards a Conceptual Framework”. Policy Futures in Education, 1 (2): 102-133.

-       Reave, L. (2005). “Spiritual Values and Practices Related to Leadership Effectiveness”. 1048-9843/$ - see front matter D 2005 Elsevier Inc