ارائۀ مدل فرهنگ سازمانی احسان‌محور: با استفاده از راهبرد نظریۀ داده‌بنیاد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری مدیریت دولتی،عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.

2 دکتری مدیریت دولتی، استادیار پردیس فارابی دانشگاه تهران.

3 دانشجوی دکتری مدیریت رفتار سازمانی پردیس فارابی دانشگاه تهران

چکیده

هدف: با توجه به خلأ نظری موجود در زمینۀ مفهوم احسان در مدیریت و به تبع آن، نبود تعریف و تشریح فرهنگ سازمانی مبتنی بر اصل احسان، هدف این مقاله ارائۀ مدل فرهنگ سازمانی احسان‌محور با بهره‌گیری از سطوح فرهنگ سازمانی شاین بود. روش: در این پژوهش از روش نظریۀ داده‌بنیاد و مدل پارادایمی اشتراوس و کوربین استتفاده شد که بر سه مرحلۀ کدگذاری باز، محوری و انتخابی متکی است. در مرحلۀ کدگذاری باز، برای پدیدۀ محوری به منابع معتبر شیعی رجوع شد و برای سایر عوامل، از مدل پاردایمی اشتراوس و کوربین برای مصاحبه با خبرگان استناد شد. یافته‌ها: در مرحلۀ اول و به منظور شناخت پدیدۀ محوری با جستجو در منابع معتبر شیعی، در مجموع 19 مفهوم و 9 مقوله شناسایی شد. همچنین از طریق انجام مصاحبه‌های عمیق با خبرگان، سایر عوامل اثرگذار و اثرپذیر نیز احصا شد. در مرحلۀ بعد بر مبنای مدل پارادایم اشتراوس و کوربین، ارتباط بین پدیدۀ محوری و سایر پدیده‌ها مشخص و در نهایت، شرح الگوی فرهنگ سازمانی احسان‌محور ارائه شد. نتیجه‌گیری: چنانچه سازمان با تکیه بر عوامل اثرگذار مطروحه در مدل پارادایمی اشتراوس به توسعۀ رفتارهای احسان‌محور بپردازد، به بهره‌وری و موفقیت دست می‌یابد.

کلیدواژه‌ها


-       الوانی، سید مهدی(1378). مدیریت عمومی. تهران: نی.

-       جوادی آملی، عبداله(1382). حیات حقیقی انسان در قرآن. قم: اسراء.

-       خوانسارى، آقا جمال محمد بن حسین(1366). شرح بر غرر الحکم و درر الکلم. ترجمه غلامرضا خسروی حسینی. تهران، دانشگاه تهران، چاپ چهارم.

-       دانایی فرد، حسن، و مجتبی امامی. 1386 . استراتژی های پژوهش کیفی: تأملی بر نظریه پردازی داده بنیاد. اندیشة مدیریت، 1(2): 69-97.

-       دانایی فرد, ح., مومنی, ن. (1387). تئوری رهبری اثربخش از دیدگاه امام علی (ع) استراتژی تئوری داده بنیاد متنی. فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات انقلاب اسلامی، 4(14)، 75-110).

-       دانایی‌فرد، حسن و احسان رهبر کلیشمی(1389). «راهکارهای تحول فرهنگی در سازمانهای ایمان‌محور: مورد مطالعه بسیج دانشجویی دانشگاه تهران و علوم پزشکی». مطالعات انقلاب اسلامی، سال هفتم، ش 23: 215-191.

-       رضائیان، علی(1385). مبانی سازمان و مدیریت. تهران: سمت.

-       زارعی متین، حسن(1378). «تبیین الگوی فرهنگ سازمانی مبتنیبر ارزشهای اسلامی در محیط کار و اثر آن بر رضایت تیمی». فرهنگ مدیریت، سال اول، ش 1: 138-119.

-       Alvani, M. (1999). PublicManagement. Tehran: Nashre Ney. (in Persian)

-       Borman, W.C. and Motowidlo, S.J.(1997). Task performance and contextual performance: the meaning for personnel selection research, Human Performance, Vol. 10, pp. 99-109.

-       Brief, A. P., & Motowidlo, S. J.(1986). Prosocial organizational behavior. The Academy of Management Review. 11. 710-725.

-       Beauchamp, T.L. & J.F Childress (1983). Principles of Biomedical Ethics (2nd ed). New York: Oxford University Press.

-       Caldwell, C., Truong, D., Linh, P. and Tuan, A.(2011). Strategic human resource managementas ethical stewardship, Journal of Business Ethics, Vol. 98 No. 1, pp. 171-182.

-       Danaei Fard, H & E. Rahbar (2010). “Cultural Change In faith Based Organizations”. Journal of Islamic Revolution Studies, 7 (23): 191-215. (In Persian).

-       Fromm, E. (1956). The Art of Loving. Harper Collins, New York, NY.

-       Javadi Amoli. A. (2003). Guidance in Quran. Qhom: Esra Publication. (In Persian).

-       Kaplan, E. M., and Cowen, E. L. (1981).Interpersonal helping behavior of industrial foremen. Journal c f Applied Psychology, 5, p. 633-638.

-       Katz, D. (1964). “The Motivational Basis of Organizational Behavior”. Behavioral Science, 9: 131-146.

-       Katz, D. & R.L. Kahn (1966). The Social Psychology of Organizations. Wiley, New York, NY.

-       Khansari, Agha Jamal M. (1987). GHorarol Hekam Va Dorarol Kalem. Tehran: University of Tehran publications. (In Persian)

-       Mayer, R.C., Davis, J.H. and Schoorman, F.D.(1995), An integrative model of organizational trust, Academy of Management Review, Vol. 20 No. 3, pp. 709-734.

-       Murphy, Liam B., 1993, The Demands of Beneficence,” Philosophy and Public Affairs, 22: 267–92.

-       Organ, D.W. (1988). Organizational Citizenship Behavior. Lexington, Massachusetts: D.C. Heath and Company.

-       Rezaeian, Ali. (2006). Management Principles. Tehran: Samt Publications. (In Persian).

-       Schein E.H. (1985). Organizational Culture and Leadership. San Francisco: Jossey-Bass.

-       Smith, C. A., Organ, D. W., & Near, J. P. (1983). Organizational citizenship behavior: Its nature and antecedents. Journal of Applied Psychology, 68, 653-663.

-       Van Dyne, L., Graham, J. W., & Dienesch, R. M.(1994). Organizational citizenship behavior: Construct redefinition, measurement and validation. Academy of Management Journal, 37, 765-802.

-       Zarei Matin. H. (2000). Exploring Islamic-Values based Organizational Culture in workplace and its effect on team saticfaction. Journal of management culture,1(1): 119-138.