تبیین مؤلفه‌های فرهنگ سازمانی اسلامی در پرتو اصول عقاید برگرفته از آیات قرآن کریم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت، دانشکده مدیریت و حسابداری، پردیس فارابی دانشگاه تهران، ایران

2 دکتری مدیریت، استاد گروه مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی قزوین

3 دکتری مدیریت، دانشیار دانشکده مدیریت و حسابداری،پردیس فارابی دانشگاه تهران

4 دکتری زبان وادبیات فارسی، ادیان و عرفان دانشگاه ملی تاجیکستان. حافظ کل قرآن.

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفه‌های فرهنگ سازمانی اسلامی در پرتو اصول عقاید برگرفته از آیات قرآن کریم و در ادامه، طراحی ابزار استاندارد برای سنجش این مؤلفه‌ها در سازمان انجام شد. روش: جامعۀ آماری این تحقیق، خبرگان مذهبی و فقهای برگزیدۀ دینی بودند که از بین آنها، پنج نفر برای‌گردآوری اطلاعات در مرحلۀ اول (مصاحبه عمیق و تشکیل گروههای کانونی) و 10 نفر در مرحلۀ دوم (توزیع پرسشنامه و تست روایی محتوا) برگزیده شدند. یافته‌ها: تجزیه و تحلیل داده‌ها منجر به محاسبۀ روایی محتوایی هر یک از شاخصهای استخراج شد. نتیجه‌گیری: پس از کنار گذاشتن شاخصهایی که میزان روایی محتوی آنها پایین‌تر از حد استاندارد تعیین‌شده بود، ابزاری که از روایی‌بالایی برخوردار است با 17 شاخص استاندارد برای اصل توحید، 68 شاخص استاندارد برای اصل عدل، 91 شاخص استاندارد برای اصل معاد و 57 شاخص استاندارد برای اصل نبوت و امامت ارائه شد.

کلیدواژه‌ها


-       اشتریان، کیومرث، (1391)، مقدمه‌ای بر روش سیاستگذاری فرهنگی، تهران: انتشارات جامعه‌شناسان.

-       آرمسترانگ، مایکل (1380). راهبردهای مدیریت منابع انسانی. ترجمه خدایار ابیلی، تهران، انتشارات فرا.

-       الوانی، سیدمهدی (1387). مدیریت عمومی. تهران، نی، چاپ سی و دوم.

-       پورعزت، علی اصغر. و الوانی، سیدمهدی (1383). «مبانی منطقی طراحی سیستم خط مشی گذاری دولتی برای تحقق عدالت حق مدار (براساس نهج البلاغه)»، دانشور رفتار، دوره 11، شماره  5، صفحات 11-38.

-       دانایی فرد، حسن؛  لطیفی، میثم؛  نقی‌پورفر، ولی الله. و مشبکی، اصغر (1389). «بازپردازی مفهوم انضباط کارکنان: رویکردی قرآنی»، پژوهش های مدیریت در ایران، دوره 14، شماره 3، صفحات 91-119.

-       دیویس، استانلی (1373). مدیریت فرهنگ سازمان. ترجمه ناصر میرسپاسی، تهران. انتشارات مروارید، چاپ اول.

-       زارعی­متین، حسن (1392). مدیریت رفتار سازمانی پیشرفته. تهران، نشر آگه.

-       شریف زاده، کاظم (1385). مدیریت و فرهنگ سازمانی. تهران، نشر قومس، چاپ اول.

-       طوسی، محمدعلی (1381). فرهنگ سازمانی. تهران، مرکز آموزشی مدیریت دولتی، چاپ سوم.

-       عطاران، جواد؛ دیواندری، علی. و آدینه، حیات (1391). «شناسایی عوامل مؤثر بر تحکیم خدمات بانکی در بانک ملت بر مبنای دیدگاه منبع محور»، نشریه مدیریت بازرگانی، شماره 4، دوره 12، صفحات 91-.112.

-       علینی، محمد (1391). سرمایه اجتماعی در آموزه های اسلامی. قم، بوستان کتاب.

-       معرفت، محمد (1380). عناصر کارآمدی فرهنگ از نگاه قرآن. مشهد، نشر آستان قدس رضوی.

-       موسوی همدانی، سید محمدباقر (1381). ترجمه تفسیر المیزان. تهران، نشر فرهنگ اسلامی.

-       میرزمانی، اعظم؛ پورعزت، علی اصغر؛ امیری، مجتبی. و دانایی فرد، حسن (1392). «واکاوی دلایل بنیادین خط مشی گذاری عمومی در جامعه اسلامی ایران»، دو فصلنامه علمی ـ پژوهشی مدیریت اسلامی، سال 21، شماره 2، صفحات 37-56.

-       نوایی، علی­اکبر (1380). «کارآمدی فرهنگ اسلامی»، مجله اندیشه حوزه، شماره 29. صفحات 11-24.

-       هادوی نژاد، مصطفی؛ نقی­پورفر، ولی الله و دانایی­فرد، حسن (1390). «پیش­فرض­ها و ارزش­های فرهنگ سازمانی اسلامی». دانشور رفتار مدیریت و پیشرفت، صفحات 2-47.

-       Abbasi, A.S.; K.U. Rehman &, s.h. Abbasi (2010). “Welfare and Protection Model for Organizational Management: The Islamic Perspective”. African Journal of Business Management, 4 (5): 739-747.

-       Abdul Rashid, S.Z. (2013). “Leadership and Organizational Commitment in the Islamic Banking Context: The Role of Organizational Culture as a Ediator”. American Journal of Economics, 3(5): 171-176.

-       Alini, M. (2012). Social Capital in Islam Teachings. Qom: Bustane Ketab.

-       Alvani, S.M. (2008). Public Management. Tehran: Nashre Ney, 32nd edition.

-       Armstrong, M. (2001). Human Resource Management Strategies. Translated by K. Abily. Tehran: Fara Publications.

-       Ashtariyan, Q. (2012). An Introduction to Cultural Policymaking Method. Tehran: Jame’e Shenasan Publications.

-       Attaran, J.; A. Divandari & H. Adine (2012). “Identification of Effective Factors on Consolidating Banking Services in the Bank Mellat Based on Resource-Based View”. Modiriyat Bazargani Journal, Vol. 12, No. 4: 91-112.

-       Cameron, K.S. & R.E. Quinn (2011). Diagnosing and Changing Organizational Culture: Based on the Competing Values Framework. Reading, MA: Jossey Bass.

-       Chadwick, B.A.; H.M. Bahr & S.L. Albrecht (1984). Social Science Research Methods. Englewood Cliffs: Prentice-Hall;

-       Danaee-fard, H., Latifi, M., Naghi-purfar, V.A., & Moshabakki, A., (1389). “Rethinking Employees Discipline Concept: A Qoran Approach”. Pajuheshhaye Modiriyat Dar Iran, Vol. 14, No. 3: 91-119.

-       Davis, S. (1994). Organization Culture Management. Translated by N. Mirsepasi. Tehran: Morvarid Publications.

-       Denison, D.R. (2000).“Organizational Culture: Can it be a Key Lever for Driving Organizational Change”. In S. Cartwright & C. Cooper (Eds.). The Handbook of Organizational Culture. London: John Wiley & Sons.

-       Frankental, P. (2001). "Corporate Social Responsibility – a PR Invention?”. Corporate Communications: An International Journal 6 (1): 18-23.

-       Gray, D.H. (2007). “Standards of Corporate Responsibility are Changing”. Financial Analysts Journal, 27 (5): 28-42.

-       Hadavi-Nejad, M.; V.A. Naghi-Purfar & H. Danaee-Fard (2011). “Assumptions and Values of Islamic Organizational Culture”. Daneshvare Raftare Modiriyat va Pishraft, P. 2-47.

-       Hakim, A. (2012). “The Implementation of Islamic Leadership and Islamic Organizational Culture and Its Influence on Islamic Working Motivation and Islamic Performance”. Asia Pacific Management Review, 17 (1): 77-90.

-       Hoque, Z. (2013). “Organisational Culture: Features and Framework from Islamic Perspective”. Journal of Humanoids, 29(3): 31-56.

-       Kilmann, R.H.; M.J. Saxton, R. Serpa & Associates (1985). Gaining Control of the Corporate Culture. San Francisco: Jossey-Bass.

-       Lawshe, C.H. (1975). “A Quantitative Approach to Content Validity”. Personnel Psychology, 28: 563-575.

-       Ma”refat, M. (2001). Elements of Culture Efficiency from Qoran Perspective. Mashhad: Astan Ghods Razavi Publications.

-       McNamara, G.; H. Moon & P. Bromiley (2002). “Banking on Commitment: Intended and Unintended Consequences of an Organization’s Attempt to Attenuate Escalation of Commitment”. Academy of Management Journal, 45: 443-452.

-       Mir-zamani, A.; A.A. Pur-Ezzat, M. Amiri & H. Danaee-fard (2013). “Analysis of Foundational Reasons of Public Policymaking in Iran Islamic Society”. Modiriyate Eslami, Vol. 21, No. 2: 37-56.

-       Mussavi Hamedani, S.M.B. (2002). Tarjomeye Tafssire Al-mizan. Tehran: Farhange Eslami Publications.

-       Navaee, A.A. (2003). “Efficiency of Islamic Culture”. Andisheye Hoze Magazine, Vol. 29: 11-24.

-       Pur-ezzat, A.A. & S.M. Alvani (2004). “Logical Foundations of Designing Public Policymaking for Establishing Truth Justice (Based on Nahj-al-balaghe)”. Daneshvare Raftar, Vol. 11, No. 5: 11-38.

-       Sharif-Zade, K. (2006). Management and Organizational Culture. Tehran: Qomes Publications.

-       Shein, E. (1992). Organizational Culture and Leadership (2nded). San Francisco, CA: Jossey- Bass.

-       Toossi, M.A. (2002). Organizational Culture. Tehran: Markaz Amuzeshi Modiriyat Dolati, 3rd edition.

-       Zare’i-Matin, H. (2013). Advanced Organizational Behaviour Management. Tehran: Agah Pulications.