طراحی الگوی جامع رهبری اثربخش سازمانی با رویکرد الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار و رئیس پژوهشکده حکمت و فلسفه اسلامی

2 دانشجوی دکترای مدیریت بازرگانی، گرایش منابع انسانی و رفتار سازمانی؛ دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

هدف: هدف از این تحقیق، طراحی الگوی رهبری اثربخش سازمانی با رویکرد اسلامی، به معنای استخراج مفاهیم و شاخصهای رهبری از مبانی دینی و اسلامی، و رویکرد ایرانی به معنای توجه به مقتضیات محیطی و تاریخ ایران بوده است. روش: روش تحقیق، کیفی تحلیل تم با استفاده از قرآن کریم، سیرۀ پیامبر اسلام(ص) و منش امیرکبیر است. یافته‌ها: می‌توان اصول مستخرجه از قرآن کریم را از سویی به عنوان مبانی فکری و نظری رهبری سازمانی تلقی و آنها را به دو دسته مبانی بینشی اعتقادی و منشی اخلاقی، طبقه‌بندی کرد و از طرف دیگر، بر اساس ادبیات مدیریت راهبردی، دستۀ نخست را به مثابۀ اصول راهبردی و دستۀ دوم را به عنوان اصول عملیاتی طبقه‌بندی کرد. همچنین، سبک رهبری پیامبر اسلام(ص) بیشتر بر محور تحول فردی و خصوصی و تحول اجتماعی استوار بوده که این دو محور خود متکی به تحول اعتقادی اخلاقی ایشان بوده و منش رهبری امیرکبیر نیز مبتنی بر سه بعد اصلی اقتدار شخصی، اخلاقی و عملی استوار است. نتیجه‌گیری: هر دو الگوی مورد بررسی، چه در اسلام و چه در ایران، در حوزۀ رهبری دارای مبانی اعتقادی بسیار محکم و استواری بوده؛ به طوری که ویژگی‌های شخصیتی و رفتاری ایشان در حوزۀ عمل، تابعی از مبانی مذکور محسوب شده، نه تنها مانع از هر گونه انحراف در گفتار و رفتارایشان می‌شده، بلکه موجب نفوذ بیشتر بر پیروان و کسب محبوبیت از آنان شده است.

کلیدواژه‌ها